Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8400-31:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8400-31:2015 do Viện Thú y biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định quy trình chẩn đoán bệnh tụ huyết trùng ở các loài gia cầm nhằm phục vụ công tác giám sát, phát hiện và phòng chống dịch bệnh hiệu quả.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về quy trình chẩn đoán lâm sàng và chẩn đoán phòng thí nghiệm đối với bệnh tụ huyết trùng gia cầm (Avian cholera hoặc Fowl cholera) do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Các loài gia cầm nuôi phổ biến như gà, vịt, ngan, ngỗng, gà tây, bồ câu và các loài chim hoang dã khác.
• Các cơ quan quản lý chuyên ngành thú y, phòng thí nghiệm chẩn đoán bệnh động vật, các tổ chức và cá nhân thực hiện việc xét nghiệm, chẩn đoán bệnh tụ huyết trùng gia cầm trên phạm vi cả nước.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần tham khảo và phối hợp sử dụng các tài liệu viện dẫn sau đây. Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• Các tiêu chuẩn quốc gia về quy trình lấy mẫu, bảo quản và vận chuyển mẫu bệnh phẩm động vật để xét nghiệm.
• Các hướng dẫn kỹ thuật chung của Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH/OIE) về chẩn đoán bệnh tụ huyết trùng gia cầm.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi phục vụ cho việc hiểu và thực hành quy trình chẩn đoán:

• Bệnh tụ huyết trùng gia cầm (Avian cholera): Là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, phụ cấp tính hoặc mãn tính ở các loài gia cầm và chim, đặc trưng bởi hiện tượng tụ huyết, xuất huyết ở các cơ quan phủ tạng và tỷ lệ tử vong cao.
• Vi khuẩn Pasteurella multocida: Là tác nhân gây bệnh chính, thuộc loại trực khuẩn nhỏ, hình bầu dục, hai đầu tròn, bắt màu gram âm, không di động, có khả năng tạo vỏ bọc (capsule) khi nuôi cấy trong môi trường thích hợp hoặc phân lập từ bệnh phẩm tươi.

Điều 4: Thiết bị, dụng cụ, hóa chất và vật liệu thử

Quy trình chẩn đoán đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm ngặt về trang thiết bị và hóa chất để đảm bảo tính chính xác của kết quả xét nghiệm:

• Thiết bị và dụng cụ phòng thí nghiệm: Bao gồm tủ ấm (duy trì nhiệt độ 37 độ C), tủ lạnh (bảo quản mẫu và hóa chất), kính hiển vi quang học có độ phóng đại lớn (vật kính dầu 100x), nồi hấp tiệt trùng, tủ an toàn sinh học cấp II, bộ dụng cụ mổ khám chuyên dụng, đèn cồn, que cấy, lam kính và lá kính.
• Hóa chất và thuốc thử: Bộ thuốc nhuộm Gram (tím tinh thể, dung dịch iod, cồn tẩy màu, safranin hoặc fuchsine), bộ thuốc nhuộm Giemsa hoặc nhuộm Wright để quan sát hình thái vi khuẩn bắt màu hai đầu.
• Môi trường nuôi cấy vi sinh vật: Thạch máu (Blood agar) bổ sung từ 5% đến 10% máu cừu hoặc máu thỏ vô trùng, thạch dinh dưỡng (Nutrient agar), nước peptone, môi trường đường (glucose, lactose, sucrose, mannitol) để kiểm tra đặc tính sinh hóa.
• Động vật thí nghiệm (nếu cần thiết cho việc thử độc lực): Chuột nhắt trắng khỏe mạnh (trọng lượng từ 18g đến 22g) hoặc thỏ khỏe mạnh, không mang mầm bệnh Pasteurella multocida.