Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8400-22:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8400-22:2014 do Viện Thú y biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định quy trình kỹ thuật chẩn đoán bệnh giả dại (Aujeszky) ở lợn, áp dụng cho các phòng thí nghiệm thú y nhằm phát hiện nhanh chóng, chính xác tác nhân gây bệnh, phục vụ hiệu quả cho công tác phòng chống dịch bệnh động vật.

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều 1 của tiêu chuẩn xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của quy trình chẩn đoán:

• Quy định quy trình chẩn đoán bệnh giả dại ở lợn (Pseudorabies hay còn gọi là bệnh Aujeszky) do Herpesvirus gây ra.
• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các phòng thử nghiệm, chẩn đoán bệnh động vật, các cơ quan kiểm dịch thú y, các cơ sở nghiên cứu và các tổ chức, cá nhân thực hiện việc xét nghiệm, phát hiện virus giả dại trên đàn lợn tại Việt Nam.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Điều 2 quy định nguyên tắc áp dụng các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn:

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cực kỳ cần thiết cho việc áp dụng quy trình.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

3. Thuốc thử và vật liệu thử (Điều 3)

Điều 3 quy định chi tiết các loại hóa chất, thuốc thử và vật liệu sinh học bắt buộc phải chuẩn bị để phục vụ cho quá trình chẩn đoán bệnh giả dại ở lợn, bao gồm:

• Kít tách chiết DNA: Sử dụng để thu hoạch DNA của virus giả dại từ các mẫu bệnh phẩm như não, hạch, lách, phổi hoặc huyết thanh lợn.
• Hóa chất cho phản ứng PCR: Bao gồm nước tinh khiết không có nuclease, các cặp mồi đặc hiệu (primers) để nhân bản đoạn gen mục tiêu của virus giả dại, Taq DNA polymerase, dNTPs, và đệm phản ứng (Buffer) thích hợp.
• Mẫu kiểm chứng (Controls): Mẫu kiểm chứng dương (chứa DNA virus giả dại hoặc virus bất hoạt) và mẫu kiểm chứng âm (nước cất hoặc mẫu không chứa virus) để kiểm soát chất lượng phản ứng PCR, tránh hiện tượng dương tính giả hoặc âm tính giả.
• Kít ELISA phát hiện kháng thể: Các bộ kít ELISA thương mại (như gB-ELISA hoặc gE-ELISA) để phát hiện kháng thể kháng virus giả dại trong huyết thanh lợn, giúp phân biệt lợn nhiễm tự nhiên và lợn tiêm phòng vắc-xin marker.
• Dung dịch đệm và chất chuẩn bị mẫu: Dung dịch muối đệm phốt phát (PBS) vô trùng, cồn, nước cất hai lần vô trùng và các hóa chất phụ trợ khác phục vụ quá trình xử lý mẫu bệnh phẩm.

4. Thiết bị và dụng cụ (Điều 4)

Điều 4 đưa ra danh mục các trang thiết bị, dụng cụ phòng thí nghiệm cần thiết để thực hiện quy trình chẩn đoán một cách chính xác, an toàn và bảo đảm vệ sinh dịch tễ:

• Thiết bị xét nghiệm sinh học phân tử: Máy nhân gen PCR (Thermal Cycler), hệ thống điện di gel agarose kèm nguồn điện di, máy đọc gel hoặc hệ thống chụp ảnh gel để phân tích kết quả PCR.
• Thiết bị xét nghiệm huyết thanh học: Máy đọc ELISA (ELISA reader) có khả năng đo độ hấp thụ quang học ở các bước sóng thích hợp (thường là 450 nm hoặc 650 nm), máy rửa tấm ELISA tự động hoặc bán tự động.
• Thiết bị hỗ trợ xử lý mẫu: Máy ly tâm lạnh tốc độ cao (đạt tối thiểu 12.000 rpm), máy ly tâm ống nghiệm, máy lắc (vortex), tủ ấm duy trì nhiệt độ ổn định (37 độ C).
• Thiết bị bảo quản và an toàn sinh học: Tủ an toàn sinh học cấp 2 (Class II) để thao tác với mẫu bệnh phẩm nguy hiểm, tủ lạnh thường (2 độ C đến 8 độ C) và tủ lạnh sâu (âm 20 độ C đến âm 80 độ C) để bảo quản mẫu, hóa chất và DNA.
• Dụng cụ tiêu hao phòng thí nghiệm: Các loại pipet tự động (micropipettes) có thể tích thay đổi, đầu típ có màng lọc chống nhiễm chéo, ống nghiệm Eppendorf (0.5 ml, 1.5 ml), đĩa petri, kéo, panh phẫu thuật vô trùng để lấy mẫu.