Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8400-26:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8400-26:2014 về Bệnh động vật - Quy trình chẩn đoán - Phần 26: Bệnh cúm gia cầm H5N1 là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định các bước, phương pháp và quy trình chuẩn hóa nhằm phát hiện, chẩn đoán chính xác virus cúm gia cầm độc lực cao chủng H5N1 tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn kỹ thuật chẩn đoán:

• Quy định quy trình xét nghiệm, chẩn đoán lâm sàng và phi lâm sàng đối với bệnh cúm gia cầm do virus cúm A/H5N1 gây ra.
• Áp dụng cho các loại gia cầm nuôi (gà, vịt, ngan, ngỗng, chim cút...), chim hoang dã và các loài động vật mẫn cảm khác có nguy cơ nhiễm virus cúm H5N1.
• Là căn cứ pháp lý và kỹ thuật bắt buộc hoặc khuyến khích áp dụng tại các phòng thí nghiệm, cơ quan thú y từ trung ương đến địa phương trên toàn quốc.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, người thực hiện cần viện dẫn và kết hợp với các tài liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan khác:

• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia về an toàn sinh học phòng thí nghiệm thú y và quy trình lấy mẫu, bảo quản mẫu bệnh phẩm.
• Các hướng dẫn kỹ thuật của Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH/OIE) về chẩn đoán bệnh cúm gia cầm.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất được công bố.

Điều 3: Thuật ngữ, định nghĩa và chữ viết tắt

Phần này làm rõ các khái niệm chuyên ngành được sử dụng xuyên suốt trong toàn bộ tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu và thực hiện:

• Bệnh cúm gia cầm H5N1: Là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm ở gia cầm do virus cúm type A, phân type H5N1 gây ra, có khả năng lây sang người và các loài động vật khác với tỷ lệ tử vong cao.
• Độc lực cao (Highly Pathogenic Avian Influenza - HPAI): Khả năng gây tử vong nhanh và tỷ lệ chết cực cao ở gia cầm khi bị nhiễm virus trong điều kiện tự nhiên hoặc thực nghiệm.
• Các chữ viết tắt chuyên ngành được định nghĩa rõ ràng bao gồm: PCR (Phản ứng chuỗi polymerase), RT-PCR (Phản ứng phiên mã ngược PCR), HA (Phản ứng ngưng kết hồng cầu), HI (Phản ứng ngăn ngưng kết hồng cầu).

Điều 4: Thiết bị, dụng cụ, hóa chất và nguyên liệu

Quy định nghiêm ngặt về các điều kiện cơ sở vật chất tối thiểu cần thiết để tiến hành quy trình chẩn đoán an toàn và chính xác:

• Thiết bị phòng thí nghiệm: Máy nhân gen PCR/Real-time PCR, máy ly tâm lạnh chuyên dụng, tủ an toàn sinh học cấp II trở lên để đảm bảo an toàn cho người thao tác, tủ ấm, tủ lạnh sâu (từ âm 20 độ C đến âm 80 độ C) để bảo quản mẫu bệnh phẩm và sinh phẩm.
• Dụng cụ tiêu hao: Ống nghiệm vô trùng, đầu côn có màng lọc (filter tips) để tránh nhiễm chéo, đĩa thạch, xi lanh, panh, kéo chuyên dụng dùng cho mổ khám và lấy mẫu.
• Hóa chất và sinh phẩm: Các bộ kit tách chiết RNA, kit RT-PCR/Real-time RT-PCR chuyên dụng cho H5N1, kháng nguyên chuẩn H5, kháng huyết thanh chuẩn H5, nước sinh lý vô trùng, hồng cầu gà chuẩn (thường là hồng cầu gà trống 1%).