Tóm tắt Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8400-13:2011 - Phần 13: Bệnh sảy thai truyền nhiễm do Brucella

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8400-13:2011 do Viện Thú y biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này thiết lập quy trình chuẩn hóa nhằm chẩn đoán lâm sàng và xét nghiệm phòng thí nghiệm đối với bệnh sảy thai truyền nhiễm do vi khuẩn Brucella gây ra ở động vật.

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của quy trình chẩn đoán:

• Tiêu chuẩn quy định quy trình chẩn đoán bệnh sảy thai truyền nhiễm (Brucellosis) do các loài vi khuẩn thuộc chi Brucella gây ra trên các đối tượng động vật nuôi chủ yếu bao gồm trâu, bò, dê, cừu và lợn.
• Quy trình áp dụng cho tất cả các cơ sở chẩn đoán, xét nghiệm thú y từ trung ương đến địa phương nhằm phục vụ công tác giám sát dịch tễ, phát hiện bệnh và kiểm soát an toàn dịch bệnh động vật.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các phòng thí nghiệm cần kết hợp viện dẫn các tài liệu, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành liên quan đến an toàn sinh học và các phương pháp xét nghiệm tiêu chuẩn của Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH/OIE). Các tài liệu viện dẫn là cơ sở pháp lý và kỹ thuật bắt buộc để thực hiện các phản ứng sinh học, hóa học trong quy trình.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuyên ngành thống nhất để phục vụ công tác chẩn đoán chính xác:

• Bệnh sảy thai truyền nhiễm (Brucellosis): Là bệnh truyền nhiễm chung giữa người và động vật do vi khuẩn Brucella gây ra. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng sảy thai ở con cái (thường vào giai đoạn cuối của thai kỳ), viêm tinh hoàn và các cơ quan sinh dục phụ ở con đực, gây vô sinh, giảm khả năng sinh sản và viêm khớp.
• Vi khuẩn Brucella: Là các trực khuẩn hoặc cầu trực khuẩn nhỏ, Gram âm, không di động, không sinh nha bào, ký sinh nội bào. Các loài phổ biến gây bệnh gồm Brucella abortus (chủ yếu ở bò), Brucella melitensis (chủ yếu ở dê, cừu) và Brucella suis (chủ yếu ở lợn).

4. Thiết bị, dụng cụ, thuốc thử và vật liệu (Điều 4)

Đây là nội dung kỹ thuật cốt lõi quy định các điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất và hóa chất để tiến hành chẩn đoán bệnh Brucella một cách an toàn và chính xác:

• Thiết bị và dụng cụ phòng thí nghiệm: Yêu cầu bắt buộc phải sử dụng tủ an toàn sinh học cấp II để bảo vệ kỹ thuật viên và môi trường do Brucella là tác nhân lây nhiễm nguy hiểm cho người. Các thiết bị phụ trợ gồm máy ly tâm, tủ ấm duy trì nhiệt độ 37 độ C (có hoặc không có CO2 tùy theo loài Brucella), máy đọc ELISA, kính hiển vi quang học, nồi hấp tiệt trùng và các dụng cụ thủy tinh, pipet tự động đạt chuẩn.
• Thuốc thử và hóa chất: Bao gồm các loại môi trường nuôi cấy đặc trưng (như thạch máu, thạch Brucella có bổ sung huyết thanh và kháng sinh chọn lọc); thuốc nhuộm Gram và thuốc nhuộm kháng acid cải tiến (như phương pháp Stamp); các loại kháng nguyên chuẩn phục vụ cho phản ứng ngưng kết (kháng nguyên Rose Bengal, kháng nguyên cho phản ứng ngưng kết chậm - SAT); các bộ kit ELISA phát hiện kháng thể kháng Brucella.
• Mẫu bệnh phẩm và vật liệu thử: Quy định chi tiết về đối tượng và cách thức thu thập mẫu. Mẫu bệnh phẩm từ động vật sống bao gồm máu (để chắt huyết thanh), sữa, dịch tiết âm đạo, tinh dịch. Mẫu bệnh phẩm từ động vật chết hoặc thai sảy bao gồm phủ tạng thai sảy (gan, lách, phổi, dịch dạ dày), nhau thai và các hạch liên quan. Quá trình thu thập, đóng gói và vận chuyển mẫu phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về an toàn sinh học để tránh phát tán mầm bệnh.