Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4832:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4832:2015 được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế CODEX STAN 193-1995 (được soát xét năm 2009 và sửa đổi năm 2015). Đây là tiêu chuẩn chung quy định về các chất nhiễm bẩn và các độc tố xuất hiện trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Tiêu chuẩn này đóng vai trò pháp lý và kỹ thuật quan trọng nhằm kiểm soát an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại nông sản, thực phẩm quốc tế.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với các chất nhiễm bẩn và độc tố tự nhiên hoặc nhân tạo có thể xuất hiện trong thực phẩm dành cho người và thức ăn dành cho chăn nuôi gia súc, gia cầm.
• Xác định rõ các phần của sản phẩm hoặc hàng hóa cụ thể được áp dụng Giới hạn tối đa (ML - Maximum Level) hoặc Giới hạn hướng dẫn (GL - Guideline Level).
• Quy định chi tiết đối với các sản phẩm động vật, bao gồm phần nội tạng ăn được của gia súc, phần nội tạng ăn được của lợn và phần nội tạng ăn được của gia cầm.

- Nguyên tắc thiết lập Giới hạn tối đa (ML) và Giới hạn hướng dẫn (GL)

• Giới hạn tối đa (ML): Là nồng độ tối đa của một chất nhiễm bẩn hoặc độc tố được phép có trong thực phẩm hoặc thức ăn chăn nuôi, được thiết lập dựa trên các đánh giá khoa học về độc tính và mức độ phơi nhiễm thực tế.
• Giới hạn hướng dẫn (GL): Được áp dụng đối với một số chất nhiễm bẩn khi chưa đủ dữ liệu khoa học để thiết lập ML chính thức, nhằm định hướng kiểm soát chất lượng và an toàn trong sản xuất, chế biến.
• Việc áp dụng ML và GL phải căn cứ chính xác vào từng phần cụ thể của sản phẩm hoặc hàng hóa được quy định trong danh mục tiêu chuẩn để đảm bảo tính đồng nhất trong kiểm tra và giám sát.

- Quy trình lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử nghiệm đối với lô hàng lớn

Để đảm bảo tính đại diện và độ chính xác của kết quả phân tích, tiêu chuẩn đưa ra các quy định nghiêm ngặt về phương pháp lấy mẫu đối với các lô hàng lớn:

• Xác định phân lô: Lô hàng lớn cần được chia thành các phân lô xác định. Mỗi phân lô phải tách biệt, đồng nhất và có thể nhận biết được một cách rõ ràng.
• Mẫu chung (Bulk sample): Được gộp lại từ tất cả các mẫu ban đầu lấy từ lô hàng hoặc phân lô. Đối với một số chỉ tiêu phân tích đặc thù, mẫu chung phải đạt khối lượng tối thiểu là 20 kg để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô hàng.
• Mẫu phòng thử nghiệm (Laboratory sample): Là phần mẫu được rút ra từ mẫu chung để gửi đến phòng thử nghiệm. Khối lượng mẫu phòng thử nghiệm phải đáp ứng yêu cầu tối thiểu theo quy định của từng phương pháp phân tích.
• Phần mẫu thử (Test portion): Là lượng mẫu nhỏ nhất được lấy ra từ mẫu phòng thử nghiệm đã được đồng nhất hóa để tiến hành phân tích hóa học trực tiếp.

- Quy định đặc thù về chuẩn bị mẫu xác định độc tố Aflatoxin

Aflatoxin là độc tố vi nấm nguy hiểm, thường phân bố không đều trong nông sản. Do đó, tiêu chuẩn quy định quy trình chuẩn bị mẫu rất khắt khe:

• Toàn bộ mẫu phòng thử nghiệm (ví dụ mẫu chung ít nhất 20 kg) bắt buộc phải được nghiền nhỏ hoàn toàn bằng máy nghiền chuyên dụng để đạt độ mịn và độ đồng đều cao nhất.
• Một phần mẫu nghiền sau đó sẽ được lấy ngẫu nhiên để tiến hành chiết tách và xác định hàm lượng aflatoxin bằng các phương pháp phân tích hóa học.
• Tùy thuộc vào công suất của thiết bị nghiền tại phòng thử nghiệm, mẫu chung 20 kg có thể được chia nhỏ thành các mẫu có kích thước bằng nhau để nghiền, sau đó kết quả phân tích cuối cùng sẽ được tính toán dựa trên giá trị trung bình của các phần mẫu này.