Trong nỗ lực thắt chặt trật tự an toàn giao thông đường bộ, đặc biệt là đối với đối tượng học sinh, sinh viên, một đề xuất mới trong dự thảo sửa đổi Nghị định 168/2024/NĐ-CP đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Theo đó, phạm vi xử phạt đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển phương tiện sẽ được mở rộng đáng kể, không còn phụ thuộc vào dung tích xi-lanh hay công suất động cơ như trước đây.

Quy định hiện hành: Chỉ phạt khi lái xe trên 50 phân khối

Theo quy định đang có hiệu lực tại điểm a khoản 4 Điều 18 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng được áp dụng đối với:

Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô có dung tích xi-lanh từ 50 cm3 trở lên hoặc có công suất động cơ điện từ 04 kW trở lên.

Như vậy, ở thời điểm hiện tại, các em học sinh trong độ tuổi này nếu điều khiển các loại xe máy có dung tích dưới 50 cm3 (thường gọi là xe 50 phân khối) hoặc xe đạp điện, xe máy điện công suất thấp thì chưa thuộc đối tượng bị xử phạt theo chế tài này. Điều này vô hình trung tạo ra một "khoảng trống" pháp lý khi nhiều vụ tai nạn giao thông vẫn xảy ra đối với các phương tiện phân khối nhỏ do người chưa đủ kỹ năng điều khiển.

Đề xuất mới: Xóa bỏ giới hạn phân khối, mở rộng phạm vi xử phạt

Tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP, cơ quan soạn thảo đã đề xuất điều chỉnh nội dung này một cách triệt để. Cụ thể, cụm từ giới hạn về dung tích xi-lanh và công suất động cơ đã được loại bỏ.

Nội dung mới dự kiến sẽ là: "Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô và các loại xe tương tự xe mô tô". Việc bổ sung thêm cụm từ "các loại xe tương tự xe mô tô" cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc bao quát toàn bộ các loại phương tiện hai bánh có gắn động cơ đang lưu thông trên đường.

Hệ quả pháp lý đối với phụ huynh và học sinh

Nếu dự thảo này được thông qua và chính thức áp dụng, cục diện pháp lý sẽ thay đổi hoàn toàn:

• Không còn ngoại lệ cho xe 50cc: Mọi hành vi điều khiển xe mô tô (kể cả xe dưới 50 phân khối) của người từ 16 đến dưới 18 tuổi đều có thể bị thổi phạt nếu không tuân thủ các điều kiện khác của pháp luật.
• Mức phạt giữ nguyên nhưng phạm vi rộng hơn: Mức phạt vẫn duy trì ở khung 400.000 - 600.000 đồng, nhưng số lượng trường hợp bị xử phạt chắc chắn sẽ tăng lên.
• Trách nhiệm của người giao xe: Cần lưu ý rằng, bên cạnh việc xử phạt người điều khiển, chủ phương tiện (thường là phụ huynh) cũng có thể bị xử phạt về hành vi "Giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển xe tham gia giao thông" theo quy định tại Điều 30 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Tại sao lại có sự thay đổi này?

Việc mở rộng phạm vi xử phạt không nhằm mục đích tăng nguồn thu từ xử phạt hành chính, mà hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng cho lứa tuổi học sinh. Thực tế cho thấy, dù là xe dưới 50cm3, nếu người điều khiển chưa có kiến thức về Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và kỹ năng xử lý tình huống thì nguy cơ xảy ra va chạm vẫn rất cao.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng nhằm đồng bộ hóa với các tiêu chuẩn về quản lý phương tiện và người lái trong bối cảnh công nghệ xe điện đang phát triển mạnh mẽ, khiến ranh giới giữa xe gắn máy và xe mô tô ngày càng trở nên mong manh.

Lời khuyên pháp lý: Các bậc phụ huynh cần nắm vững lộ trình thay đổi của pháp luật để có định hướng sử dụng phương tiện phù hợp cho con em mình. Thay vì chỉ quan tâm đến phân khối của xe, hãy chú trọng vào việc giáo dục ý thức chấp hành luật lệ giao thông và trang bị đầy đủ mũ bảo hiểm, giấy tờ cần thiết khi tham gia giao thông.