Từ ngày 01/7/2026, Luật Dân số 2025 chính thức có hiệu lực thi hành, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính sách dân số và an sinh xã hội tại Việt Nam. Một trong những điểm mới đột phá, thu hút sự quan tâm đặc biệt của hàng triệu người lao động là quy định: Lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản lên đến 07 tháng, thay vì 06 tháng như quy định hiện hành.

Sự thay đổi này không chỉ là nguồn động viên lớn đối với các gia đình đang có ý định sinh thêm con, mà còn đặt ra hàng loạt câu hỏi pháp lý thực tế: Nghỉ thêm 1 tháng có được hưởng thêm tiền BHXH không? Tiền thai sản sẽ tính theo 6 hay 7 tháng? Trợ cấp một lần khi sinh con từ năm 2026 thay đổi ra sao? Lao động nam được nghỉ bao nhiêu ngày khi vợ sinh con thứ hai?

Bài viết dưới đây của Hệ thống Pháp luật Việt Nam sẽ phân tích chi tiết, chuyên sâu dưới góc độ pháp lý để giúp bạn đọc nắm rõ quyền lợi sát sườn của mình.

1. Sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng từ 01/7/2026: Căn cứ pháp lý ở đâu?

Quy định mang tính nhân văn này được ghi nhận trực tiếp tại Luật Dân số 2025 (được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025). Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025 quy định rõ:

"Trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 07 tháng; lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con".

Đồng thời, để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật, khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 2025 đã tiến hành sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 của Bộ luật Lao động 2019 như sau:

"1. Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng.

Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng."

Như vậy, kể từ ngày 01/7/2026, quyền lợi nghỉ thai sản 07 tháng chỉ áp dụng riêng cho trường hợp lao động nữ sinh con thứ hai. Đối với trường hợp sinh con thứ nhất hoặc từ con thứ ba trở đi (không thuộc trường hợp sinh đôi, sinh ba), thời gian nghỉ thai sản vẫn giữ nguyên là 06 tháng theo quy định chung.

2. Nghỉ thêm 1 tháng, tiền thai sản BHXH được tính cho 6 tháng hay 7 tháng?

Đây là thắc mắc lớn nhất của hầu hết lao động nữ. Việc tăng thời gian nghỉ thai sản lên 07 tháng là vô cùng thiết thực cho sức khỏe của mẹ và bé, nhưng liệu cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) có chi trả tiền trợ cấp thai sản cho cả 07 tháng này hay không?

Dưới góc nhìn pháp lý, hiện nay có hai khía cạnh cần làm rõ:

• Về nguyên tắc đóng - hưởng: Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025), mức hưởng chế độ thai sản của lao động nữ sinh con bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.
• Về cơ chế thực thi từ 1/7/2026: Tại khoản 2 Điều 14 Luật Dân số 2025 nêu rõ: "Chính phủ quy định điều kiện, thủ tục thực hiện quy định tại điểm a khoản 1 Điều này" (tức là quy định về việc nghỉ 07 tháng khi sinh con thứ hai).

Theo thông tin phản hồi chính thức từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện tại các cơ quan ban ngành đang khẩn trương xây dựng Nghị định hướng dẫn chi tiết về nguồn kinh phí và cách thức chi trả cho tháng nghỉ thứ 7 này. Người lao động hoàn toàn có thể kỳ vọng vào một cơ chế linh hoạt, có thể là sự kết hợp giữa quỹ BHXH và các chính sách hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước nhằm khuyến khích, duy trì mức sinh thay thế theo đúng tinh thần của Luật Dân số 2025.

3. Quyền lợi của người chồng: Tăng gấp đôi số ngày nghỉ khi vợ sinh con thứ hai

Không chỉ ưu ái lao động nữ, Luật Dân số 2025 còn mang lại tin vui lớn cho các ông bố. Khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 2025 đã sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 2 Điều 53 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:

"Trường hợp vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi".

So với quy định trước đây tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (chồng chỉ được nghỉ 05 ngày làm việc khi vợ sinh thường), quy định mới đã tăng gấp đôi thời gian nghỉ lên 10 ngày làm việc đối với người chồng khi vợ sinh con thứ hai. Sự điều chỉnh này thể hiện cái nhìn tiến bộ, đề cao vai trò đồng hành, chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình của người cha trong những ngày đầu đón thành viên mới.

4. Điểm mới đột phá: Trợ cấp thai sản cho người tham gia BHXH tự nguyện

Một chính sách cực kỳ nhân văn khác bắt đầu áp dụng từ khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực là việc mở rộng quyền lợi thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện. Trước đây, người đóng BHXH tự nguyện chỉ được hưởng 02 chế độ là hưu trí và tử tuất.

Từ nay, lao động tự do tham gia BHXH tự nguyện khi sinh con sẽ được hưởng trợ cấp thai sản do Ngân sách Nhà nước bảo đảm với mức 2.000.000 đồng cho mỗi con sinh ra. Điều kiện hưởng vô cùng đơn giản: Người lao động chỉ cần đóng BHXH tự nguyện từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con.

Đặc biệt, trường hợp chỉ có người chồng tham gia BHXH tự nguyện, còn người vợ không tham gia, khi vợ sinh con thì người chồng vẫn được nhận khoản trợ cấp thai sản 2.000.000 đồng này để hỗ trợ chi phí cho gia đình.

5. Tóm tắt những điểm mới người lao động cần lưu ý từ 01/7/2026

Để chuẩn bị tốt nhất cho kế hoạch sinh con trong năm 2026, người lao động cần ghi nhớ các mốc thông tin quan trọng sau:

• Thời gian áp dụng: Các quy định về nghỉ thai sản 07 tháng và tăng ngày nghỉ cho chồng bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
• Đối tượng áp dụng nghỉ 7 tháng: Chỉ áp dụng cho lao động nữ sinh con thứ hai. Sinh con thứ nhất hoặc thứ ba vẫn áp dụng thời gian nghỉ 06 tháng.
• Số ngày nghỉ của chồng: Tăng lên 10 ngày làm việc khi vợ sinh con thứ hai hoặc sinh đôi.
• Trợ cấp một lần khi sinh con: Được bảo đảm theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Hệ thống Pháp luật Việt Nam sẽ liên tục cập nhật các Nghị định, Thông tư hướng dẫn mới nhất của Chính phủ về cách tính tiền thai sản tháng thứ 7 ngay khi có văn bản chính thức. Đừng quên theo dõi kênh để không bỏ lỡ bất kỳ quyền lợi an sinh xã hội nào của mình!

Nếu thấy video hữu ích, hãy nhấn LIKE, SHARE và SUBSCRIBE kênh Hệ thống Pháp luật Việt Nam để cập nhật nhanh nhất các chính sách pháp luật, bảo hiểm xã hội và lao động mới nhất nhé!