Thẻ đi lại của doanh nhân APEC (ABTC) từ lâu đã được ví như "tấm hộ chiếu quyền lực" giúp các doanh nhân Việt Nam tự do đi lại, giao thương tại 19 nền kinh tế thành viên trong khối APEC mà không cần xin thị thực (visa). Tuy nhiên, kể từ ngày 01/07/2026, hành trình sở hữu tấm thẻ này sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 28/2026/QĐ-TTg quy định về trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp và quản lý thẻ đi lại doanh nhân APEC. Văn bản này chính thức thay thế cho Quyết định 09/2023/QĐ-TTg trước đây với nhiều điểm mới siết chặt điều kiện cấp thẻ, đồng thời mang lại những cải cách số hóa vượt trội.

1. Thẻ đi lại doanh nhân APEC (ABTC) là gì? Bước đột phá từ thẻ điện tử

Thẻ đi lại doanh nhân APEC (APEC Business Travel Card - viết tắt là thẻ ABTC) là một loại giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nền kinh tế thành viên APEC cấp cho doanh nhân của mình sau khi nhận được sự đồng ý cho phép nhập cảnh từ các nền kinh tế thành viên khác.

Theo quy định tại Điều 3 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, một trong những cải cách hành chính nổi bật nhất là việc đa dạng hóa hình thức thẻ. Cụ thể, thẻ ABTC được cấp dưới 02 dạng:

• Thẻ cứng (Physical card): Dạng thẻ nhựa truyền thống.
• Thẻ điện tử (Virtual card): Được tích hợp trên ứng dụng thiết bị di động thông minh.

Đáng chú ý, cả hai hình thức thẻ này đều có giá trị pháp lý hoàn toàn như nhau. Doanh nhân Việt Nam có quyền tự do lựa chọn cấp thẻ ABTC cứng, thẻ ABTC điện tử hoặc đồng thời lựa chọn cấp cả hai dạng thẻ để thuận tiện cho quá trình xuất nhập cảnh.

Thông tin ghi trên thẻ ABTC bao gồm: ảnh chân dung, họ và tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, số thẻ, ngày hết hạn, chữ ký, số hộ chiếu và danh sách các nền kinh tế thành viên đồng ý cho phép nhập cảnh ngắn hạn. Các thông tin này bắt buộc phải trùng khớp hoàn toàn với hộ chiếu còn hiệu lực của người sử dụng.

2. Siết chặt điều kiện cấp thẻ APEC từ ngày 01/07/2026

Để đảm bảo thẻ ABTC được cấp đúng đối tượng, tránh tình trạng trục lợi hoặc sử dụng thẻ sai mục đích, Quyết định 28/2026/QĐ-TTg đã thiết lập các tiêu chí xét duyệt khắt khe hơn rất nhiều đối với cả doanh nghiệp và cá nhân doanh nhân.

Đối với doanh nghiệp đề nghị cấp thẻ

Doanh nghiệp nơi doanh nhân đang làm việc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Thời gian hoạt động: Phải có thời gian hoạt động liên tục từ 24 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị cho phép sử dụng thẻ ABTC.
• Chấp hành pháp luật: Chấp hành đúng và đầy đủ các quy định của pháp luật về thương mại, thuế, hải quan, lao động, bảo hiểm xã hội và các quy định pháp luật chuyên ngành khác tại thời điểm đề nghị.
• Nhu cầu thực tế: Có nhu cầu cử doanh nhân đi lại ngắn hạn đến các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động hợp tác kinh doanh, thương mại, đầu tư hoặc dịch vụ.

Đối với cá nhân doanh nhân đề nghị cấp thẻ

Đây là phần có sự thay đổi lớn nhất nhằm siết chặt quản lý đối tượng được cấp thẻ. Doanh nhân phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

• Độ tuổi và năng lực hành vi: Từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và có đăng ký thường trú tại Việt Nam (trừ trường hợp là Trưởng/Phó đại diện cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại các nước thành viên APEC).
• Thời gian công tác thực tế: Doanh nhân phải đang làm việc tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị từ đủ 12 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị (quy định cũ tại Quyết định 09/2023/QĐ-TTg không khống chế cứng thời gian 12 tháng này).
• Điều kiện về Bảo hiểm xã hội (BHXH): Phải đóng BHXH tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị theo chức vụ đề nghị cấp thẻ từ đủ 06 tháng trở lên. Quy định này loại trừ những đối tượng không thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
• Không bị hạn chế xuất cảnh: Không thuộc các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019.

3. Những đối tượng nào được xem xét cấp thẻ ABTC?

Căn cứ Điều 9 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, nhóm đối tượng được xem xét cấp thẻ ABTC được phân chia rõ ràng theo loại hình doanh nghiệp và chức vụ nắm giữ:

Nhóm 1: Doanh nhân làm việc tại các doanh nghiệp nhà nước

Áp dụng đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết, bao gồm:

• Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc, Giám đốc, Phó Tổng giám đốc, Phó giám đốc.
• Trưởng phòng, Phó trưởng phòng hoặc tương đương trở lên; Kế toán trưởng.
• Trợ lý, Thư ký của Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty hoặc Tổng giám đốc.

Nhóm 2: Doanh nhân làm việc tại các doanh nghiệp tư nhân, FDI, Hợp tác xã

Áp dụng đối với doanh nghiệp do Nhà nước không nắm giữ hoặc nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ, bao gồm:

• Chủ tịch Hội đồng quản trị, Thành viên Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc, Giám đốc, Phó Tổng giám đốc, Phó giám đốc.
• Doanh nhân giữ chức vụ từ Trưởng phòng hoặc tương đương trở lên; Kế toán trưởng.
• Chủ tịch Hội đồng quản trị, Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, Kế toán trưởng của các Hợp tác xã hoặc Liên hợp tác xã.

Nhóm 3: Cán bộ, công chức, viên chức nhà nước

• Cán bộ, công chức, viên chức có nhiệm vụ tham dự các hội nghị, hội thảo, cuộc họp và các hoạt động về hợp tác, phát triển kinh tế của APEC.
• Trưởng đại diện, Phó Trưởng đại diện cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại các nền kinh tế thành viên APEC.

Lưu ý quan trọng về thời hạn và việc dừng gia hạn thẻ:
Theo quy định mới tại Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, thẻ ABTC có giá trị sử dụng không quá 05 năm kể từ ngày cấp và không vượt quá thời hạn của hộ chiếu. Đặc biệt, kể từ ngày 01/07/2026, chính thức DỪNG việc gia hạn thẻ APEC. Khi thẻ hết hạn, doanh nhân bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp mới lại từ đầu chứ không được gia hạn như trước đây.

4. Lời khuyên thiết thực cho doanh nghiệp và doanh nhân

Với việc siết chặt các điều kiện về thời gian đóng BHXH (đủ 6 tháng) và thời gian làm việc thực tế tại doanh nghiệp (đủ 12 tháng), các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại hồ sơ nhân sự của mình trước khi nộp hồ sơ xin cấp thẻ. Việc chuẩn bị sớm, đảm bảo tính trung thực và đầy đủ của hồ sơ thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro bị từ chối hồ sơ đáng tiếc.

Bên cạnh đó, việc chuyển đổi sang sử dụng thẻ điện tử (Virtual ABTC) là một xu hướng tất yếu, giúp doanh nhân tối ưu hóa thời gian, tránh thất lạc thẻ cứng và dễ dàng quản lý thông tin xuất nhập cảnh ngay trên chiếc điện thoại thông minh của mình.