Trong nỗ lực đổi mới cơ chế quản lý và thu hút nhân tài vào khu vực công, pháp luật Việt Nam đã có những điều chỉnh mang tính đột phá. Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất chính là việc mở rộng cánh cửa cho các chuyên gia, nhà khoa học và người có năng khiếu đặc biệt trở thành viên chức mà không cần trải qua các kỳ thi tuyển truyền thống đầy áp lực.

Bước ngoặt mới trong quy định tuyển dụng viên chức 2026

Trước đây, theo quy định tại Điều 20 Luật Viên chức 2010, việc tuyển dụng viên chức chủ yếu được thực hiện thông qua hai hình thức là thi tuyển hoặc xét tuyển. Điều này đôi khi tạo ra rào cản đối với những người có trình độ chuyên môn cao hoặc kinh nghiệm thực tiễn dày dặn nhưng không có thời gian hoặc điều kiện tham gia ôn luyện các môn thi chung.

Tuy nhiên, kể từ ngày 01/7/2026, khi Luật Viên chức 2025 chính thức có hiệu lực, một hình thức tuyển dụng mới đã được bổ sung. Cụ thể, tại Điều 17 của văn bản này, bên cạnh thi tuyển và xét tuyển, Nhà nước cho phép thực hiện hình thức tiếp nhận vào làm viên chức đối với một số nhóm đối tượng đặc thù.

Những đối tượng nào được "đặc cách" vào viên chức không qua thi?

Quy định mới không áp dụng đại trà mà tập trung vào những cá nhân có khả năng đóng góp ngay lập tức cho sự phát triển của đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, các đối tượng sau đây nếu đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm sẽ được xem xét tiếp nhận trực tiếp:

• Chuyên gia, nhà khoa học: Những người có trình độ chuyên môn cao, có công trình nghiên cứu hoặc thành tựu đã được công nhận.
• Người có tài năng, năng khiếu đặc biệt: Áp dụng trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao hoặc các ngành nghề đòi hỏi kỹ năng xuất chúng.
• Người có kinh nghiệm phù hợp: Những cá nhân đã có thời gian công tác thực tế lâu năm, nắm vững nghiệp vụ tại vị trí dự kiến tiếp nhận.
• Người đang ký hợp đồng làm việc: Các cá nhân đang làm việc theo chế độ hợp đồng tại chính đơn vị sự nghiệp công lập đó.

Việc "trải thảm đỏ" này giúp các đơn vị sự nghiệp công lập chủ động hơn trong việc tìm kiếm nhân sự chất lượng cao, thay vì phải chờ đợi các kỳ thi tuyển tập trung vốn tốn kém thời gian và chi phí.

Ưu tiên đặc biệt cho nhân tài khoa học công nghệ từ cuối năm 2025

Đáng chú ý, ngay cả trước khi Luật Viên chức 2025 có hiệu lực, Chính phủ đã ban hành Nghị định 263/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 14/10/2025) nhằm cụ thể hóa các chính sách ưu đãi cho lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Theo Nghị định này, có 04 nhóm đối tượng được ưu tiên đặc biệt trong tuyển dụng viên chức bao gồm:

1. Cá nhân hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
2. Nhà khoa học trẻ tài năng.
3. Kỹ sư trẻ tài năng.
4. Nhân tài về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đây là minh chứng cho quyết tâm của Chính phủ trong việc lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển đất nước, tạo điều kiện tối đa để trí thức trẻ cống hiến trong môi trường nhà nước.

Lời khuyên cho các ứng viên tiềm năng

Dù hình thức tiếp nhận không qua thi tuyển mang lại cơ hội lớn, nhưng ứng viên cần lưu ý rằng tiêu chuẩn về "tài năng" và "kinh nghiệm phù hợp" sẽ được hội đồng tuyển dụng đánh giá rất khắt khe. Bạn cần chuẩn bị một hồ sơ năng lực (Portfolio) ấn tượng, chứng minh được các thành tựu, giải thưởng hoặc kinh nghiệm thực tế vượt trội của mình.

Việc nắm vững các quy định mới tại Luật Viên chức 2025 sẽ giúp bạn tự tin hơn trong lộ trình phát triển sự nghiệp tại các cơ quan, đơn vị nhà nước trong tương lai gần.