Hệ thống pháp luật trân trọng gửi đến quý độc giả bản tổng hợp điểm tin văn bản pháp luật nổi bật ban hành và có hiệu lực trong tuần từ ngày 02/10 đến 08/10/2026. Tuần qua ghi nhận hàng loạt quy định mới mang tính đột phá trong các lĩnh vực Hình sự, Hành chính, Tài chính - Ngân hàng và Đầu tư, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện và quản lý rủi ro công nghệ cao.

1. Lĩnh vực Hình sự: Đột phá quy chế số hóa hồ sơ và quản lý kho vật chứng liên ngành

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tư pháp, các cơ quan tiến hành tố tụng trung ương gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã liên tịch ban hành Thông tư liên tịch 13/2026/TTLT-BCA-BQP-BTP-TANDTC-VKSNDTC quy định về việc phối hợp số hóa hồ sơ, ký số, kết nối và chia sẻ dữ liệu điện tử.

Phạm vi điều chỉnh của Thông tư liên tịch tập trung vào các hoạt động thi hành tạm giữ, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú, thi hành án hình sự tại cộng đồng, tái hòa nhập cộng đồng, hỗ trợ tư pháp cũng như công tác quản lý kho vật chứng, tài liệu và đồ vật. Hai khái niệm nền tảng quan trọng được pháp lý hóa bao gồm:

• Hồ sơ điện tử: Là tập hợp các thông tin, tài liệu, dữ liệu điện tử được khởi tạo, cập nhật, quản lý, lưu trữ và thực hiện ký số hoặc xác nhận hợp lệ trên hệ thống thông tin của các cơ quan có thẩm quyền.
• Mã hồ sơ điện tử: Là dãy ký tự duy nhất do hệ thống thông tin tạo lập theo quy tắc thống nhất, đóng vai trò làm mã định danh chính xác cho từng hồ sơ cụ thể trong toàn bộ quá trình thi hành án và quản lý vật chứng.

Quy định mới này được kỳ vọng sẽ minh bạch hóa công tác quản lý vật chứng, rút ngắn thời gian tra cứu hồ sơ và loại bỏ nguy cơ thất lạc tài liệu truyền thống trong quá trình tố tụng hình sự.

2. Lĩnh vực Hành chính: Đồng bộ dữ liệu VNeID và tiêu chuẩn ngạch Thư ký viên Tòa án

2.1. Kết quả giải quyết thủ tục hành chính phải đồng bộ trực tiếp lên VNeID

Bộ Tư pháp ban hành Thông tư 14/2026/TT-BTP hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử (chính thức có hiệu lực từ ngày 10/10/2026). Theo đó, hệ thống cung cấp dịch vụ công trực tuyến của các bộ, ngành, địa phương phải đáp ứng hạ tầng kỹ thuật để quá trình tiếp nhận và kết quả giải quyết thủ tục hành chính được đồng bộ tức thời với tài khoản cá nhân, tổ chức trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Đặc biệt, kết quả giải quyết thủ tục hành chính bắt buộc phải được kết nối, đồng bộ lên ứng dụng định danh điện tử VNeID. Điều này giúp người dân không cần mang theo văn bản giấy khi giao dịch, đồng thời tối ưu hóa việc tái sử dụng dữ liệu đã được xác thực.

2.2. Chuẩn hóa tiêu chuẩn năng lực và kỹ năng đối với Thư ký viên Tòa án

Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Thông tư 17/2026/TT-TANDTC quy định về điều kiện ngạch, nâng ngạch và cơ cấu tỷ lệ các ngạch Thẩm tra viên, Thư ký viên Tòa án. Để đảm bảo tính chuyên nghiệp, Thư ký viên Tòa án phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn khắt khe:

• Đủ điều kiện tiêu chuẩn chung theo quy định của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.
• Thành thạo nghiệp vụ Thư ký Tòa án, quy trình tố tụng, quản lý hồ sơ và có khả năng nghiên cứu, tham mưu soạn thảo văn bản tố tụng.
• Có kỹ năng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và vận hành thành thạo các hệ thống cơ sở dữ liệu, phần mềm nghiệp vụ chuyên ngành của Tòa án nhân dân.

3. Lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng: Khung pháp lý mới cho chứng khoán và kiểm soát giao dịch tự động AI

3.1. Hoàn thiện quy chế đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng khoán

Nhằm tăng cường an toàn tài chính cho thị trường chứng khoán, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 145/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 16/11/2026). Văn bản này thiết lập hành lang pháp lý chi tiết điều chỉnh các quỹ hỗ trợ thanh toán, quỹ bù trừ và quỹ phòng ngừa rủi ro nghiệp vụ.

Cần lưu ý, quy định tại Thông tư này không áp dụng đối với giao dịch chứng khoán phái sinh, trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, công cụ nợ của Chính phủ và trái phiếu chính quyền địa phương (vốn được điều chỉnh bởi các văn bản chuyên ngành riêng biệt).

3.2. Ngân hàng Nhà nước khống chế hạn mức tự động thanh toán bằng Trí tuệ nhân tạo (AI)

Trước sự bùng nổ của ứng dụng AI trong tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát hành Thông tư 53/2026/TT-NHNN về quản lý rủi ro và an toàn khi triển khai AI (có hiệu lực từ ngày 15/11/2026).

Một trong những điểm đột phá nhất của Thông tư là quy định về hạn mức giao dịch do AI tự động thực hiện:

• Khách hàng cá nhân: Tổng giá trị giao dịch tự động do AI thực hiện không vượt quá 100 triệu đồng/ngày.
• Khách hàng tổ chức: Hạn mức tối đa là 500 triệu đồng/ngày.
• Thỏa thuận ủy quyền: Khách hàng và ngân hàng phải xác lập thỏa thuận rõ ràng về phạm vi, thời hạn và hạn mức giao dịch. Khách hàng có quyền đơn phương chấm dứt thỏa thuận bất kỳ lúc nào và ngân hàng phải xử lý dừng giao dịch ngay lập tức.

4. Lĩnh vực Đầu tư: Sửa đổi các Nghị định hướng dẫn đối tác công tư (PPP)

Nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các dự án hạ tầng lớn, Chính phủ đã ban hành Nghị định 377/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định chi tiết Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký (01/10/2026), tập trung tối ưu hóa cơ chế tài chính, hợp đồng BT, BOT và phương thức phân chia rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân.