Việc đăng ký bảo hộ giống cây trồng không chỉ là biện pháp bảo vệ thành quả nghiên cứu, chọn tạo mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng để doanh nghiệp khai thác giá trị thương mại bền vững. Đối với các mô hình doanh nghiệp như Công ty TNHH hai thành viên trở lên, việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với giống cây trồng cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hồ sơ và trình tự thủ tục.

Chuyên gia nông nghiệp nghiên cứu giống cây trồng mới trong phòng thí nghiệm (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý điều chỉnh hoạt động bảo hộ giống cây trồng

Tại thời điểm năm 2019, các hoạt động liên quan đến đăng ký bảo hộ giống cây trồng được điều chỉnh bởi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật sau:

• Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009.
• Nghị định 88/2010/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết về quyền đối với giống cây trồng.
• Thông tư 16/2013/TT-BNNPTNT hướng dẫn về biểu mẫu và thủ tục nộp đơn.

Cấu trúc và nội dung chi tiết của Tờ khai đăng ký

Tờ khai là thành phần quan trọng nhất trong bộ hồ sơ đăng ký. Theo quy định tại Điều 174 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, đơn đăng ký bảo hộ phải bao gồm tờ khai theo mẫu quy định. Dưới đây là nội dung chi tiết mà doanh nghiệp cần hoàn thiện:

TỜ KHAI ĐĂNG KÝ BẢO HỘ GIỐNG CÂY TRỒNG

Kính gửi: Văn phòng Bảo hộ giống cây trồng mới - Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).

1. Thông tin chủ đơn: Ghi đầy đủ tên Công ty TNHH, mã số thuế, địa chỉ trụ sở chính và thông tin liên lạc.
2. Đại diện chủ đơn: Trường hợp doanh nghiệp thuê tổ chức dịch vụ đại diện sở hữu trí tuệ.
3. Tên loài cây trồng: Phải ghi cả tên tiếng Việt và tên La-tinh khoa học.
4. Tên giống đăng ký: Viết chữ in hoa, đảm bảo không trùng lặp hoặc gây nhầm lẫn.
5. Tác giả giống cây trồng: Ghi rõ thông tin cá nhân hoặc nhóm cá nhân trực tiếp chọn tạo giống.
6. Nguồn gốc giống: Địa điểm chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển giống.
7. Hình thức sở hữu: Thông qua hợp đồng chuyển nhượng, thừa kế hoặc nhiệm vụ khoa học công nghệ.
8. Tính mới về thương mại: Xác nhận giống đã được kinh doanh hay chưa tại Việt Nam và nước ngoài.

Cánh đồng khảo nghiệm giống cây trồng mới tại Việt Nam (ảnh minh họa)

Điều kiện để giống cây trồng được bảo hộ

Để tờ khai được chấp nhận và tiến tới giai đoạn khảo nghiệm, giống cây trồng của doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện bảo hộ quy định tại Điều 158 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, bao gồm:

• Tính mới: Giống chưa được bán hoặc phân phối nhằm mục đích khai thác thương mại quá thời hạn quy định (1 năm tại Việt Nam và 4-6 năm tại nước ngoài tùy loài).
• Tính khác biệt (D): Có khả năng phân biệt rõ ràng với các giống khác đã được biết đến rộng rãi.
• Tính đồng nhất (U): Các cây trong cùng một giống phải biểu hiện các tính trạng đặc trưng giống nhau.
• Tính ổn định (S): Các tính trạng đặc trưng vẫn giữ nguyên qua các chu kỳ nhân giống tiếp theo.
• Tên gọi phù hợp: Tên giống không được gây nhầm lẫn với các giống khác hoặc vi phạm đạo đức xã hội.

Quy trình xử lý đơn tại cơ quan nhà nước

Sau khi nộp tờ khai và phí lệ phí, quy trình sẽ diễn ra qua các bước:

1. Thẩm định hình thức: Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đơn, cơ quan quản lý sẽ kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ theo Điều 176 Luật Sở hữu trí tuệ 2005.
2. Công bố đơn: Đơn hợp lệ sẽ được đăng trên Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
3. Thẩm định nội dung: Bao gồm thẩm định tính mới, tên gọi và kết quả khảo nghiệm kỹ thuật (DUS).
4. Cấp Bằng bảo hộ: Nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ ra quyết định cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng.

Việc chuẩn bị tờ khai chính xác ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có trong quá trình xác lập quyền sở hữu trí tuệ.