Trong tiến trình thực hiện tinh gọn bộ máy hành chính và nâng cao chất lượng quản trị giáo dục, việc dồn điểm trường, sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập tại các địa phương đã và đang được triển khai mạnh mẽ. Nhằm thống nhất quy trình vận hành và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn 5555/BGDĐT-GDPT hướng dẫn chi tiết về mô hình tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục công lập sau khi được sắp xếp lại.

Mô hình cơ sở giáo dục thống nhất toàn diện sau sắp xếp

Theo hướng dẫn tại điểm a mục 1 Phần II Công văn 5555/BGDĐT-GDPT, cơ sở giáo dục sau khi sắp xếp, sáp nhập được định vị là một cơ sở giáo dục thống nhất, có thể bao gồm trường chính, phân hiệu và các điểm trường theo đúng phương án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc sáp nhập không đơn thuần là sự cộng gộp về mặt cơ học mà yêu cầu phải đạt được tính đồng bộ cao trong công tác quản lý chuyên môn và hành chính.

"Cơ sở giáo dục sau sắp xếp là một cơ sở giáo dục thống nhất, gồm trường chính, phân hiệu và điểm trường theo phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Toàn cơ sở thực hiện thống nhất về tổ chức bộ máy, quản lý đội ngũ, kế hoạch giáo dục, chuyên môn, tài chính, tài sản, cơ sở vật chất, hồ sơ, dữ liệu và bảo đảm chất lượng giáo dục."

Quy định này hoàn toàn phù hợp với tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo được quy định tại Luật Giáo dục 2019. Việc tập trung quản lý giúp tối ưu hóa nguồn lực, bảo đảm mọi học sinh dù học tại trường chính hay các điểm trường phụ đều được thụ hưởng chương trình giáo dục và điều kiện học tập đồng đều, minh bạch.

Phân hiệu và điểm trường không có con dấu, tài khoản riêng

Một trong những điểm mới quan trọng và nhận được nhiều sự quan tâm nhất tại Công văn 5555/BGDĐT-GDPT chính là việc xác định rõ địa vị pháp lý của phân hiệu và điểm trường thuộc cơ sở giáo dục sau khi sắp xếp.

Cụ thể, tại điểm b mục 1 Phần II Công văn quy định rõ: Phân hiệu và điểm trường thuộc cùng một cơ sở giáo dục sẽ không có tư cách pháp nhân, không có con dấu, không có tài khoản ngân hàng, không có mã trường, biên chế và bộ máy quản lý riêng.

Sự phân định này giúp làm rõ tư cách pháp lý và phạm vi hoạt động của từng bộ phận cấu thành cơ sở giáo dục:

• Trường chính: Là nơi đặt trụ sở chính của cơ sở giáo dục. Đây là hạt nhân điều hành, thực hiện chức năng quản trị, quản lý và vận hành thống nhất toàn bộ các hoạt động. Trường chính giữ vai trò là đầu mối hành chính duy nhất, trực tiếp quản lý con dấu, tài khoản giao dịch, hồ sơ gốc và cơ sở dữ liệu dùng chung của toàn trường.
• Phân hiệu: Là đơn vị trực thuộc cơ sở giáo dục, đặt tại vị trí địa lý khác với trường chính. Phân hiệu thực hiện nhiệm vụ theo sự ủy quyền bằng văn bản của Hiệu trưởng. Quyền hạn và trách nhiệm của phân hiệu phải được quy định cụ thể, rõ ràng để bảo đảm tính giải trình nhưng tuyệt đối không làm phát sinh bộ máy quản lý độc lập hay tư cách pháp nhân riêng.
• Điểm trường: Là nơi tổ chức các lớp học đặt ngoài trường chính và phân hiệu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh đến trường tại các vùng sâu, vùng xa hoặc địa bàn rộng. Điểm trường chịu sự quản lý, điều hành trực tiếp từ trường chính hoặc phân hiệu và không được phép thành lập bộ máy quản lý riêng.

Xử lý bài toán quản trị và tài chính khi xóa bỏ cấp trung gian

Việc không duy trì con dấu, tài khoản và mã trường riêng cho phân hiệu, điểm trường là bước đi quyết liệt nhằm cắt giảm các khâu trung gian, giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết và tập trung nguồn lực tài chính về một đầu mối. Hiệu trưởng trường chính sẽ chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và cơ quan quản lý giáo dục cấp trên về toàn bộ hoạt động tài chính, tài sản, cũng như chất lượng chuyên môn tại tất cả các điểm trường.

Đối với công tác quản lý đội ngũ giáo viên, nhân viên và hồ sơ học sinh, toàn bộ dữ liệu sẽ được số hóa và lưu trữ thống nhất tại trường chính. Giảng dạy và học tập tại các phân hiệu, điểm trường vẫn tuân thủ chặt chẽ theo khung kế hoạch giáo dục chung của nhà trường, bảo đảm quyền lợi tối đa cho người học theo quy định của pháp luật hiện hành.