Trong cuộc sống hôn nhân, không hiếm những giây phút nóng giận dẫn đến quyết định ly hôn vội vàng. Tuy nhiên, khi bình tĩnh lại và mong muốn "gương vỡ lại lành", nhiều cặp vợ chồng băn khoăn không biết thủ tục rút đơn ly hôn tại Tòa án được thực hiện như thế nào để hàn gắn tổ ấm.

Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự hiện hành, cụ thể là tại khoản 4 Điều 70 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, đương sự có quyền:

"Giữ nguyên, thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập theo quy định của Bộ luật này."

Như vậy, quyền tự quyết là một trong những nguyên tắc cơ bản. Khi vợ hoặc chồng (người nộp đơn) cảm thấy việc ly hôn không còn cần thiết, họ hoàn toàn có quyền rút lại yêu cầu của mình ở bất kỳ giai đoạn nào của quá trình giải quyết vụ án.

1. Rút đơn ly hôn sau khi vụ án đã được thụ lý

Sau khi nộp đơn và đóng tạm ứng án phí, vụ án sẽ chính thức được Tòa án thụ lý. Nếu trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, người khởi kiện muốn rút đơn, căn cứ theo điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự 2015:

"Sau khi thụ lý vụ án thuộc thẩm quyền của mình, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự khi: Người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện hoặc nguyên đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt..."

Trong trường hợp này, Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án sẽ ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự. Tòa án sẽ xóa tên vụ án trong sổ thụ lý và trả lại đơn khởi kiện cùng các tài liệu, chứng cứ kèm theo cho đương sự. Đặc biệt, về vấn đề tài chính, tiền tạm ứng án phí mà đương sự đã nộp sẽ được trả lại theo quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.

2. Rút đơn ly hôn trước khi mở phiên tòa sơ thẩm

Giai đoạn này thường phức tạp hơn nếu vụ án có các yêu cầu phản tố từ phía bị đơn hoặc yêu cầu độc lập từ người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Việc rút đơn của nguyên đơn (người nộp đơn ly hôn ban đầu) sẽ dẫn đến các hệ quả sau:

• Nếu bị đơn cũng rút toàn bộ yêu cầu phản tố: Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết toàn bộ vụ án.
• Nếu bị đơn không rút yêu cầu phản tố: Tòa án đình chỉ yêu cầu của nguyên đơn. Lúc này, bị đơn sẽ trở thành nguyên đơn trong vụ án mới, và nguyên đơn ban đầu trở thành bị đơn để giải quyết các tranh chấp còn lại (ví dụ tranh chấp tài sản hoặc con cái).

3. Rút đơn ly hôn ngay tại phiên tòa sơ thẩm

Ngay cả khi vụ án đã đưa ra xét xử, cơ hội để "quay đầu" vẫn còn. Tại phần thủ tục bắt đầu phiên tòa, Chủ tọa sẽ hỏi các đương sự về việc có thay đổi, bổ sung hay rút yêu cầu hay không. Nếu nguyên đơn tự nguyện rút đơn ly hôn và bị đơn đồng ý (hoặc không có yêu cầu phản tố), Hội đồng xét xử sẽ ra quyết định đình chỉ xét xử vụ án.

Việc đình chỉ ở giai đoạn này thể hiện sự tôn trọng tối đa quyền tự định đoạt của các cặp vợ chồng, tạo điều kiện cho họ có thêm thời gian suy nghĩ và hàn gắn mối quan hệ.

4. Vấn đề án phí khi rút đơn ly hôn

Đây là nội dung mà nhiều người quan tâm. Theo quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, nếu vụ án bị đình chỉ do người khởi kiện rút yêu cầu trước khi mở phiên tòa, họ sẽ được trả lại 50% hoặc toàn bộ số tiền tạm ứng án phí tùy vào thời điểm và lý do cụ thể. Tuy nhiên, nếu việc rút đơn diễn ra tại phiên tòa, mức phí có thể sẽ khác và đương sự cần lưu ý để thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính.

Lời khuyên pháp lý: Việc rút đơn ly hôn là một thủ tục văn minh, giúp bảo vệ hạnh phúc gia đình khi các bên đã tìm được tiếng nói chung. Để quá trình này diễn ra nhanh chóng, đương sự nên làm đơn rút yêu cầu khởi kiện bằng văn bản, nêu rõ lý do là để đoàn tụ gia đình và gửi trực tiếp cho Thẩm phán đang thụ lý vụ án.

Nếu còn thắc mắc về các thủ tục liên quan đến Hôn nhân và Gia đình, quý độc giả có thể liên hệ các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết nhất.