Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh có những trách nhiệm gì theo quy định mới nhất?

Ban đại diện cha mẹ học sinh (thường gọi là Ban phụ huynh) đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa gia đình và nhà trường nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục học sinh. Ngày 28/09/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh mới (có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, thay thế cho Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT). Quy định mới này đã chuẩn hóa và siết chặt hơn các trách nhiệm, quyền hạn cũng như những việc không được làm của Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Dưới đây là phân tích chi tiết về các nhóm trách nhiệm pháp lý của Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh theo quy định mới nhất.

1. Tổ chức xây dựng, thực hiện kế hoạch hoạt động và triệu tập, chủ trì cuộc họp

Theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Điều lệ ban hành kèm theo Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT, Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh có trách nhiệm tổ chức xây dựng, thực hiện kế hoạch hoạt động của Ban đại diện; triệu tập, chủ trì cuộc họp và tổ chức thực hiện các nội dung đã được Ban đại diện thống nhất.

1.1. Tổ chức xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động

Việc xây dựng kế hoạch hoạt động của Ban đại diện không được thực hiện một cách tùy tiện mà phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại khoản 2 Điều 8 Điều lệ. Theo đó, kế hoạch hoạt động phải phù hợp với nhiệm vụ, quyền của Ban đại diện và điều kiện thực tế của lớp, trường:

• Đối với Ban đại diện nhóm, lớp: Trưởng Ban phối hợp chặt chẽ với giáo viên phụ trách nhóm, lớp hoặc giáo viên chủ nhiệm để xây dựng và triển khai kế hoạch.
• Đối với Ban đại diện cơ sở giáo dục (trường): Trưởng Ban phối hợp với người đứng đầu cơ sở giáo dục (Hiệu trưởng) đối với các nội dung liên quan đến hoạt động chung của nhà trường.

Sau khi kế hoạch được xây dựng, Trưởng Ban có trách nhiệm thông tin rộng rãi đến toàn thể cha mẹ học sinh hoặc Ban đại diện các nhóm, lớp để bảo đảm tính công khai, minh bạch.

1.2. Triệu tập, chủ trì cuộc họp và tổ chức thực hiện nội dung đã thống nhất

Trưởng Ban là người có thẩm quyền triệu tập và chủ trì các cuộc họp của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Theo khoản 3 Điều 8, cuộc họp được tổ chức theo kế hoạch hoặc khi cần thiết theo quyết định của Trưởng Ban hoặc khi có đề nghị của ít nhất 1/3 tổng số thành viên Ban đại diện.

Điểm mới tiến bộ của Điều lệ là cho phép việc họp, trao đổi thông tin, lấy ý kiến và biểu quyết được thực hiện linh hoạt dưới nhiều hình thức: trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến (khoản 4 Điều 8). Tuy nhiên, mọi quyết định của Ban đại diện phải được thông qua theo chế độ tập thể và có quá nửa tổng số thành viên tán thành. Trưởng Ban không có quyền tự quyết định thay cho tập thể mà chỉ là người tổ chức thực hiện các nội dung đã được thống nhất.

2. Phân công nhiệm vụ và điều phối hoạt động của các thành viên

Để Ban đại diện hoạt động hiệu quả, Trưởng Ban có trách nhiệm phân công nhiệm vụ cụ thể và điều phối hoạt động của các thành viên khác trong Ban (điểm c khoản 2 Điều 7).

• Đối với Phó Trưởng Ban: Trưởng Ban phân công các mảng công việc cụ thể để Phó Trưởng Ban hỗ trợ thực hiện. Khi Trưởng Ban vắng mặt, Phó Trưởng Ban sẽ thay mặt điều hành và chịu trách nhiệm về các nhiệm vụ được giao (khoản 3 Điều 7).
• Đối với các thành viên khác: Thực hiện các nhiệm vụ chuyên biệt như tập hợp ý kiến phụ huynh, hỗ trợ tổ chức các hoạt động ngoại khóa, học tập của học sinh theo sự điều phối của Trưởng Ban.

3. Đại diện Ban trong quan hệ phối hợp với cha mẹ học sinh, nhà trường và các bên liên quan

Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh là người phát ngôn, đại diện chính thức của Ban trong mối quan hệ phối hợp với toàn thể cha mẹ học sinh, cơ sở giáo dục và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan (điểm d khoản 2 Điều 7).

Vai trò đại diện này phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc phối hợp tại Điều 3 Điều lệ: tôn trọng, hợp tác, kịp thời và đúng chức năng. Trưởng Ban cần lưu ý hoạt động của Ban đại diện chỉ mang tính chất phối hợp hỗ trợ, tuyệt đối không được can thiệp vào công tác quản trị, quản lý, điều hành và chuyên môn của nhà trường.

4. Tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cha mẹ học sinh

Một trong những trách nhiệm quan trọng nhất của Trưởng Ban là làm cầu nối thông tin hai chiều. Trưởng Ban có trách nhiệm tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh trung thực, kịp thời các ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cha mẹ học sinh đến giáo viên chủ nhiệm hoặc người đứng đầu cơ sở giáo dục (điểm đ khoản 2 Điều 7).

Theo quy định tại Điều 16 Điều lệ, việc phản ánh, kiến nghị phải đúng nhiệm vụ, quyền hạn của Ban đại diện. Đặc biệt, Ban đại diện cha mẹ học sinh không thay mặt cha mẹ học sinh thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo hoặc các quyền, nghĩa vụ cá nhân khác theo quy định của pháp luật. Mọi khiếu nại, tố cáo cá nhân phải do chính cha mẹ học sinh tự thực hiện theo đúng quy định pháp luật về khiếu nại, tố cáo.

5. Thông tin hoạt động, lưu giữ tài liệu và chịu trách nhiệm về nhiệm vụ của Trưởng Ban

Theo quy định mới tại Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT, trách nhiệm lưu giữ hồ sơ và bàn giao tài liệu của Trưởng Ban đã được quy định rõ ràng và chặt chẽ hơn rất nhiều nhằm tránh tình trạng thất lạc thông tin hoặc thiếu minh bạch tài chính, hoạt động qua các nhiệm kỳ:

• Trưởng Ban có trách nhiệm thông tin đầy đủ, kịp thời về hoạt động của Ban đại diện đến toàn thể cha mẹ học sinh.
• Bắt buộc lưu giữ và bàn giao: Trưởng Ban phải lưu giữ đầy đủ kế hoạch hoạt động, biên bản các cuộc họp (có chữ ký của Trưởng Ban và người ghi biên bản) và các tài liệu liên quan. Khi có sự thay đổi Trưởng Ban, kết thúc nhiệm kỳ hoặc Ban đại diện chấm dứt hoạt động, Trưởng Ban có trách nhiệm bàn giao đầy đủ các tài liệu này cho người kế nhiệm hoặc nhà trường (điểm e khoản 2 Điều 7 and khoản 5 Điều 8).
• Trưởng Ban phải chịu trách nhiệm cá nhân trước pháp luật và trước toàn thể cha mẹ học sinh đã bầu ra mình về việc thực hiện các nhiệm vụ được giao.

6. Cảnh báo đặc biệt: Những việc Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC LÀM

Để ngăn chặn tình trạng lạm thu, biến tướng quỹ phụ huynh gây bức xúc dư luận, Điều 10 Điều lệ mới đã quy định danh sách những hành vi nghiêm cấm đối với Ban đại diện và thành viên Ban đại diện cha mẹ học sinh. Trưởng Ban cần đặc biệt lưu ý các điều cấm sau:

1. Không thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ: Ban đại diện cha mẹ học sinh không được phép thu tiền mặt, không quản lý quỹ tiền mặt của phụ huynh. Việc hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện phải dựa trên tinh thần hoàn toàn tự nguyện của cha mẹ học sinh dưới hình thức cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp.
2. Không ấn định, phân bổ mức hỗ trợ: Nghiêm cấm việc cào bằng, ấn định mức đóng góp tối thiểu, mức đóng góp bình quân hoặc áp đặt thời hạn đóng góp đối với phụ huynh.
3. Không quyên góp cho các nội dung ngoài thẩm quyền: Tuyệt đối không được vận động quyên góp để xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất trường lớp; mua sắm trang thiết bị dạy học; chi trả thù lao, tiền công, quà tặng cho giáo viên, cán bộ quản lý hoặc chi trả các dịch vụ bảo vệ, vệ sinh của nhà trường.
4. Không phân biệt đối xử: Nghiêm cấm mọi hành vi phân biệt đối xử, gây bất lợi cho học sinh hoặc phụ huynh vì lý do đóng góp hoặc không đóng góp hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện.

Việc nắm rõ các trách nhiệm pháp lý và các điều cấm theo quy định mới tại Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT sẽ giúp các Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện đúng vai trò của mình, xây dựng mối quan hệ hợp tác lành mạnh, minh bạch giữa gia đình và nhà trường, tránh các sai phạm đáng tiếc xảy ra.