Việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong mô hình tổ chức pháp chế và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước tại các cơ quan, tổ chức công quyền cũng như doanh nghiệp nhà nước. Nhằm tạo động lực và bảo đảm điều kiện hành nghề độc lập, khách quan, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành khung pháp lý đồng bộ với nhiều chính sách đãi ngộ tài chính vượt trội, miễn trừ thuế và cơ chế bảo vệ quyền hạn đặc thù cho lực lượng này.

1. Chế độ đãi ngộ tài chính và chính sách hỗ trợ thu nhập vượt trội

Quy định tại Điều 10 Nghị quyết 24/2026/QH16 của Quốc hội về thí điểm thực hiện chế định luật sư công mang lại những cơ chế đãi ngộ vô cùng hấp dẫn cho đội ngũ này. Cụ thể, bên cạnh tiền lương cơ bản theo ngạch bậc hành chính, luật sư công còn được hưởng các khoản phụ cấp đặc thù:

• Tiền lương và hỗ trợ hằng tháng đặc thù: Luật sư công được hưởng khoản hỗ trợ hằng tháng và các chính sách tương tự cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang làm công tác xây dựng pháp luật, pháp chế quy định tại Nghị quyết 197/2025/QH15. Trong trường hợp luật sư công đủ điều kiện hưởng đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ hằng tháng thì sẽ được lựa chọn áp dụng mức hỗ trợ cao nhất.
• Khoản bồi dưỡng theo từng vụ việc: Khi trực tiếp tham gia giải quyết các vụ án, vụ việc có tính chất pháp lý phức tạp, luật sư công được hưởng khoản tiền bồi dưỡng tính theo vụ việc. Mức chi bồi dưỡng cho 01 buổi làm việc thực tế được xác định bằng 0,5 lần mức lương cơ sở.
• Ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân: Thu nhập từ hoạt động luật sư công bao gồm các khoản hỗ trợ hằng tháng và chi phí bồi dưỡng vụ việc được miễn hoàn toàn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cũng như các nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước. Các khoản hỗ trợ này không dùng làm căn cứ tính đóng hay hưởng chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc.
• Chi trả phí hội viên và trang thiết bị làm việc: Toàn bộ chi phí gia nhập và duy trì tư cách thành viên tại các tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư (như Đoàn luật sư, Liên đoàn luật sư Việt Nam) do ngân sách nhà nước chi trả. Đồng thời, luật sư công được trang bị đầy đủ phương tiện, cơ sở vật chất phục vụ chuyên môn.

2. Chế độ riêng dành cho luật sư công trong doanh nghiệp nhà nước

Cụ thể hóa quy định của Quốc hội, tại Điều 22 Nghị định 364/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành hướng dẫn chi tiết về chế độ đãi ngộ áp dụng cho luật sư công công tác tại khối doanh nghiệp nhà nước:

• Thỏa thuận hỗ trợ hàng tháng trong hợp đồng lao động: Ngoài tiền lương theo thỏa thuận chuyên môn, luật sư công trong doanh nghiệp nhà nước được nhận khoản hỗ trợ hằng tháng. Mức hỗ trợ này do người lao động và doanh nghiệp chủ động thỏa thuận, ghi nhận trực tiếp trong hợp đồng lao động.
• Phương thức chi trả: Khoản hỗ trợ hằng tháng được doanh nghiệp hoặc cơ quan quản lý trực tiếp chi trả cùng với kỳ trả lương định kỳ hằng tháng.
• Quyền hưởng đầy đủ chế độ chung: Bên cạnh khoản hỗ trợ riêng biệt, luật sư công làm việc tại doanh nghiệp nhà nước vẫn được bảo đảm đầy đủ các quyền lợi bồi dưỡng vụ việc và hỗ trợ chi phí hành nghề theo Điều 10 Nghị quyết 24/2026/QH16.

3. Quy định về quyền hạn và cơ chế bảo vệ luật sư công

Căn cứ theo khoản 1 Điều 8 Nghị quyết 24/2026/QH16, luật sư công được trao các quyền hạn tố tụng mạnh mẽ nhằm bảo vệ tối đa lợi ích của Nhà nước:

• Được hưởng đầy đủ các quyền của cán bộ, công chức, viên chức hoặc sĩ quan lực lượng vũ trang, người quản lý trong doanh nghiệp nhà nước tùy theo vị trí công tác.
• Được chủ động phối hợp với các luật sư đồng nghiệp để tham gia tố tụng tại Tòa án hoặc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức công theo sự phân công nhiệm vụ.
• Có quyền yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cung cấp, trích sao tài liệu, hồ sơ, chứng cứ phục vụ cho công tác giải quyết vụ việc pháp lý theo quy định của Luật Luật sư.
• Bảo lưu ý kiến và từ chối chỉ đạo trái pháp luật: Đây là điểm tựa pháp lý vững chắc giúp luật sư công giữ vững tính khách quan. Khi phát hiện chỉ đạo từ cấp trên có dấu hiệu vi phạm pháp luật, luật sư công có quyền bảo lưu quan điểm và từ chối thực hiện.
• Miễn trừ trách nhiệm pháp lý khi gặp rủi ro khách quan: Luật sư công được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã tuân thủ đúng quy trình, thủ tục chuyên môn, làm việc trung thực, không tư lợi cá nhân nhưng vẫn phát sinh thiệt hại do nguyên nhân rủi ro khách quan gây ra.

4. Nghĩa vụ và trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp của luật sư công

Đi kèm với các quyền lợi vượt trội, khoản 2 Điều 8 Nghị quyết 24/2026/QH16 đặt ra các yêu cầu nghĩa vụ nghiêm ngặt đối với luật sư công:

• Tuân thủ nghiêm ngặt Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam, pháp luật về cán bộ công chức, viên chức và pháp luật doanh nghiệp.
• Bắt buộc gia nhập tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, được cấp Thẻ luật sư và thường xuyên tham gia các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu do Chính phủ quy định.
• Giới hạn phạm vi hoạt động: Luật sư công chỉ được thực hiện các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, tuyệt đối không được nhận tư vấn hoặc bảo vệ cho các bên tư nhân có xung đột lợi ích với Nhà nước.
• Nghiêm túc bảo mật tuyệt đối các thông tin, tài liệu bí mật nhà nước, bí mật công tác liên quan đến vụ việc được giao phụ trách; thường xuyên báo cáo tiến độ xử lý công việc cho cơ quan quản lý trực tiếp.

Các quy định đồng bộ tại Nghị quyết 24/2026/QH16 and Nghị định 364/2026/NĐ-CP không chỉ bảo đảm nguồn thu nhập xứng đáng mà còn tạo hành lang an toàn pháp lý cao nhất cho luật sư công yên tâm cống hiến, bảo vệ tối đa lợi ích của Nhà nước và nhân dân.