Trong bối cảnh Bộ luật Lao động 2019 chuẩn bị có hiệu lực từ ngày 01/01/2021, cộng đồng doanh nghiệp và người lao động đang đặc biệt quan tâm đến những thay đổi trong quy định về kỷ luật và môi trường làm việc. Một trong những bước tiến văn minh nhất của luật mới chính là việc cụ thể hóa các quy định nhằm ngăn chặn hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

Bổ sung 04 nội dung mới bắt buộc trong nội quy lao động

Theo quy định tại khoản 2 Điều 118 Bộ luật Lao động 2019, nội quy lao động của doanh nghiệp từ năm 2021 không chỉ dừng lại ở các quy định về thời giờ làm việc hay an toàn lao động mà phải bao quát thêm các vấn đề thực tiễn phát sinh. Cụ thể, nội quy phải có thêm các nội dung sau:

• Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc: Đây là nội dung hoàn toàn mới, yêu cầu doanh nghiệp phải có thái độ rõ ràng đối với các hành vi xâm phạm thân thể, danh dự của người lao động.
• Trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục: Không chỉ cấm, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình tiếp nhận khiếu nại và xử lý kỷ luật minh bạch.
• Trường hợp tạm thời chuyển người lao động làm việc khác: Quy định rõ các tình huống doanh nghiệp được quyền điều động nhân sự khác với hợp đồng lao động ban đầu.
• Người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động: Xác định rõ chức danh, vị trí có quyền ra quyết định kỷ luật để tránh tình trạng lạm quyền hoặc sai lệch quy trình.

"Điều 118. Nội quy lao động... 2. Nội dung nội quy lao động không được trái với pháp luật về lao động và quy định của pháp luật có liên quan. Nội quy lao động bao gồm những nội dung chủ yếu sau đây:... d) Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc..."

Quấy rối tình dục nơi làm việc: Từ hành vi bị cấm đến chế tài cụ thể

Việc bắt buộc đưa nội dung này vào nội quy lao động là nhằm hiện thực hóa quy định tại khoản 3 Điều 8 Bộ luật Lao động 2019 về các hành vi bị nghiêm cấm. Đặc biệt, Chính phủ vừa ban hành Nghị định 145/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/02/2021) đã dành riêng một chương để hướng dẫn chi tiết về vấn đề này.

Theo đó, quấy rối tình dục có thể thể hiện qua hành vi trao đổi, đề nghị, lời nói, cử chỉ hoặc thậm chí là các hình thức phi lời nói (như gửi hình ảnh, tin nhắn nhạy cảm). Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng cơ chế bảo vệ bí mật thông tin cho người tố cáo và nạn nhân để họ yên tâm lên tiếng.

Các nội dung truyền thống vẫn cần được đảm bảo

Bên cạnh các điểm mới, doanh nghiệp cũng cần rà soát lại các nội dung cơ bản khác để đảm bảo tính thống nhất với Bộ luật Lao động 2019:

• Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi (lưu ý các quy định về làm thêm giờ).
• Trật tự tại nơi làm việc và an toàn, vệ sinh lao động.
• Bảo vệ tài sản, bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và sở hữu trí tuệ.
• Danh mục các hành vi vi phạm kỷ luật và hình thức xử lý tương ứng.
• Trách nhiệm vật chất khi gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Lời khuyên pháp lý: Các doanh nghiệp nên chủ động soạn thảo bản sửa đổi nội quy lao động ngay trong tháng 12/2020 và thực hiện thủ tục đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh để kịp thời áp dụng từ đầu năm 2021. Việc chậm trễ không chỉ gây rủi ro pháp lý mà còn ảnh hưởng đến quyền quản lý điều hành của người sử dụng lao động khi có vi phạm xảy ra.