Trong bối cảnh quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đang đến gần vào đầu năm 2019, việc kê khai người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh là một trong những quyền lợi sát sườn nhất của người lao động. Tuy nhiên, không ít cá nhân và kế toán doanh nghiệp vẫn còn lúng túng khi hoàn thiện Bảng kê thông tin người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh (Mẫu số 05/QTT-TNCN). Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách thực hiện dựa trên các quy định pháp luật hiện hành.

1. Căn cứ pháp lý thực hiện kê khai năm 2019

Việc xác định đối tượng, mức giảm trừ và hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trong năm 2019 được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản sau:

• Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân.
• Thông tư 92/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định về thuế TNCN.
• Thông tư 156/2013/TT-BTC hướng dẫn về quản lý thuế.

2. Đối tượng được tính là người phụ thuộc

Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc bao gồm con cái (dưới 18 tuổi hoặc trên 18 tuổi nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động), vợ hoặc chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha chồng, mẹ chồng (hoặc cha vợ, mẹ vợ) và các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng.

Điều kiện quan trọng là những người này phải ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động và có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.

3. Hướng dẫn chi tiết cách điền Bảng kê (Mẫu 05/QTT-TNCN)

Bảng kê này thường được nộp kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNCN. Dưới đây là cách điền các chỉ tiêu quan trọng:

• [01] Kỳ tính thuế: Ghi năm quyết toán (Ví dụ: Năm 2018 cho kỳ quyết toán đầu năm 2019).
• [02], [03]: Ghi rõ tên và mã số thuế của tổ chức, cá nhân trả thu nhập.
• Cột Họ và tên người nộp thuế: Ghi tên nhân viên có người phụ thuộc.
• Cột Thông tin người phụ thuộc: Cần điền chính xác Họ tên, Ngày sinh, MST (nếu có) và số CMND/Hộ chiếu.
• Cột Quan hệ: Ghi rõ là con, vợ/chồng, bố/mẹ...
• Thời gian tính giảm trừ: Ghi từ tháng bắt đầu phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng đến tháng kết thúc (thường là từ tháng 01 đến tháng 12 nếu nuôi dưỡng cả năm).

Mẫu bảng kê tham khảo:

STT	Họ và tên người nộp thuế	MST người nộp thuế	Họ và tên người phụ thuộc	Ngày sinh	MST người phụ thuộc	Quan hệ	Thời gian giảm trừ
1	Nguyễn Văn A	0102xxxxxx	Nguyễn Văn B	01/01/2015	...	Con	01/2018 - 12/2018

4. Những lưu ý quan trọng về hồ sơ chứng minh

Để việc giảm trừ gia cảnh được cơ quan thuế chấp nhận, người nộp thuế cần lưu ý:

1. Đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc: Đây là yêu cầu bắt buộc để được tính giảm trừ. Nếu người phụ thuộc chưa có MST, người nộp thuế phải thực hiện đăng ký thông qua tổ chức chi trả thu nhập.
2. Hồ sơ lưu trữ: Đối với con, cần có bản sao Giấy khai sinh. Đối với cha mẹ, cần có bản sao Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ và xác nhận mức thu nhập.
3. Nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần: Nếu hai vợ chồng cùng đi làm và có một con chung, chỉ một trong hai người được đăng ký giảm trừ cho người con đó.

5. Kết luận

Việc lập Bảng kê thông tin người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh chính xác không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế mà còn giúp người lao động tối ưu hóa thu nhập thực nhận. Với các quy định tại thời điểm đầu năm 2019, người nộp thuế cần đặc biệt chú trọng đến tính đồng nhất của thông tin giữa bảng kê và hồ sơ chứng minh thực tế.

Nếu có bất kỳ vướng mắc nào trong quá trình thực hiện, quý độc giả nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia tư vấn thuế hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn kịp thời.