Căn cứ pháp lý và lộ trình áp dụng mức lương tối thiểu vùng mới

Ngày 16/09/2011, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã chính thức ban hành Thông tư 23/2011/TT-BLĐTBXH. Văn bản này đóng vai trò là kim chỉ nam hướng dẫn thực hiện mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc tại các loại hình tổ chức kinh tế, từ doanh nghiệp, hợp tác xã đến hộ gia đình có thuê mướn lao động.

Theo đó, mức lương tối thiểu vùng quy định tại thông tư này sẽ được áp dụng xuyên suốt từ ngày 01/10/2011 đến hết ngày 31/12/2012. Việc ban hành thông tư này nhằm cụ thể hóa các nội dung đã được Chính phủ phê duyệt tại Nghị định 70/2011/NĐ-CP ngày 22/08/2011.

Chi tiết mức lương tối thiểu theo 4 vùng kinh tế

Một trong những điểm cốt lõi mà các chủ doanh nghiệp và người lao động cần đặc biệt lưu ý chính là sự phân hóa mức lương theo địa bàn hoạt động. Cụ thể, mức lương tối thiểu vùng được quy định tại Điều 2 Nghị định 70/2011/NĐ-CP như sau:

• Vùng I: Mức 2.000.000 đồng/tháng.
• Vùng II: Mức 1.780.000 đồng/tháng.
• Vùng III: Mức 1.550.000 đồng/tháng.
• Vùng IV: Mức 1.400.000 đồng/tháng.

Quy định này áp dụng thống nhất cho tất cả các doanh nghiệp, không phân biệt là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hay doanh nghiệp trong nước. Điều này tạo ra một mặt bằng chung về quyền lợi cho người lao động trên cùng một địa bàn kinh tế.

Nguyên tắc áp dụng đối với địa bàn giáp ranh và chi nhánh

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp lúng túng khi hoạt động trên các địa bàn liền kề hoặc có nhiều chi nhánh. Thông tư 23/2011/TT-BLĐTBXH đã đưa ra lời giải đáp rõ ràng:

"Đối với doanh nghiệp hoạt động trên các địa bàn liền nhau có mức lương tối thiểu vùng khác nhau thì thực hiện mức lương tối thiểu vùng theo địa bàn có mức lương tối thiểu vùng cao nhất; doanh nghiệp có đơn vị, chi nhánh hoạt động trên các địa bàn có mức lương tối thiểu vùng khác nhau thì đơn vị, chi nhánh hoạt động ở địa bàn nào, thực hiện mức lương tối thiểu vùng theo địa bàn đó."

Bảo vệ quyền lợi cho lao động đã qua đào tạo

Pháp luật lao động năm 2011 không chỉ dừng lại ở việc ấn định mức sàn thấp nhất mà còn chú trọng đến giá trị của tay nghề. Theo hướng dẫn, mức tiền lương thấp nhất trả cho người lao động đã qua học nghề (bao gồm cả lao động do doanh nghiệp tự đào tạo) phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng tương ứng.

Ví dụ, tại Vùng I, nếu mức lương tối thiểu là 2.000.000 đồng, thì lao động đã qua đào tạo phải nhận được ít nhất là 2.140.000 đồng/tháng.

Cấm cắt giảm các chế độ phụ cấp hiện có

Một lưu ý cực kỳ quan trọng đối với các đơn vị sử dụng lao động là khi điều chỉnh lương theo quy định mới, tuyệt đối không được xóa bỏ hoặc cắt giảm các chế độ tiền lương khác. Các khoản như tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm, phụ cấp độc hại, nặng nhọc hay các chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật phải được giữ nguyên và thực hiện đúng theo quy định của pháp luật lao động hiện hành.

Việc thực hiện nghiêm túc Thông tư 23/2011/TT-BLĐTBXH không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn là cách để giữ chân người lao động, tạo động lực thúc đẩy sản xuất kinh doanh trong giai đoạn cuối năm 2011 và cả năm 2012.