Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc, chứa đựng những thông tin định danh cốt lõi của mỗi công dân. Trong nỗ lực bảo vệ tấm giấy quan trọng này khỏi sự tàn phá của thời gian, không ít người đã lựa chọn phương pháp ép plastic. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, việc "mặc áo giáp nhựa" cho Giấy khai sinh lại tiềm ẩn nhiều rủi ro mà không phải ai cũng lường trước được.

Giấy khai sinh ép plastic - Tại sao lại bị "từ chối"?

Mặc dù pháp luật hiện hành không có điều khoản nào trực tiếp cấm việc ép plastic Giấy khai sinh, nhưng các cơ quan chức năng thường khuyến cáo người dân không nên thực hiện. Lý do chính nằm ở việc lớp màng nhựa này sẽ ngăn cản các thao tác nghiệp vụ cần thiết trên bản chính trong tương lai.

1. Không thể thực hiện cải chính, bổ sung thông tin

Trong suốt cuộc đời, một cá nhân có thể cần thực hiện các thủ tục như cải chính hộ tịch, thay đổi họ tên hoặc bổ sung thông tin dân tộc, quốc tịch. Theo quy định, những thay đổi này sẽ được cơ quan có thẩm quyền ghi trực tiếp vào mặt sau của Giấy khai sinh bản chính. Khi đã bị ép plastic, việc ghi thêm nội dung là điều không thể thực hiện được, buộc người dân phải làm thủ tục cấp lại bản chính rất phức tạp.

2. Nguy cơ bị từ chối chứng thực bản sao

Đây là rắc rối phổ biến nhất mà người dân thường gặp phải. Theo quy định tại Điều 22 Nghị định 23/2015/NĐ-CP, bản chính giấy tờ không được dùng làm cơ sở để chứng thực bản sao nếu bị tẩy xóa, sửa chữa hoặc hư hỏng không xác định được nội dung.

"1. Bản chính bị tẩy xóa, sửa chữa, thêm, bớt nội dung không hợp lệ.
2. Bản chính bị hư hỏng, cũ nát, không xác định được nội dung..."

Lớp màng plastic có thể làm thay đổi màu sắc, độ nét của các ký tự hoặc con dấu nổi. Đặc biệt, khi photo hoặc scan, lớp nhựa này thường gây ra hiện tượng lóa sáng, khiến bản sao bị mờ, nhòe, không đảm bảo tính xác thực. Do đó, các công chứng viên có quyền từ chối chứng thực nếu họ nghi ngờ về tính nguyên bản của tài liệu bên trong lớp nhựa.

Danh sách các loại giấy tờ tuyệt đối không nên ép plastic

Ngoài Giấy khai sinh, người dân cũng cần lưu ý một số loại giấy tờ khác không nên ép plastic để tránh gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục hành chính:

• Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân: Việc ép plastic có thể làm sai lệch độ dày, kích thước và ảnh hưởng đến chip điện tử hoặc mã QR. Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi làm sai lệch nội dung giấy tờ tùy thân có thể bị xử phạt từ 1 - 2 triệu đồng.
• Sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất): Tương tự như Giấy khai sinh, các thông tin về chuyển nhượng, thế chấp sẽ được ghi trực tiếp vào các trang bổ sung hoặc mặt sau của Sổ đỏ.
• Các loại bằng cấp, chứng chỉ có dấu nổi: Máy ép nhiệt có thể làm phẳng và mờ đi các dấu nổi bảo mật, khiến văn bằng mất giá trị pháp lý.

Loại giấy tờ nào được phép ép plastic?

Trái ngược với các loại giấy tờ trên, Thẻ Bảo hiểm y tế lại là loại giấy tờ mà người dân được khuyến khích bảo quản kỹ. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 3 Quyết định 1666/QĐ-BHXH, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho phép người dân ép plastic thẻ BHYT để sử dụng lâu dài, tránh hư hỏng trong quá trình khám chữa bệnh.

Lời khuyên từ chuyên gia: Thay vì ép plastic, người dân nên sử dụng các loại túi nilon chuyên dụng (túi zip) hoặc ép dẻo để bảo quản giấy tờ. Cách làm này vừa giúp bảo vệ tài liệu khỏi ẩm mốc, vừa có thể dễ dàng lấy ra khi cần thực hiện các nghiệp vụ hành chính trực tiếp trên bề mặt giấy.