Tầm quan trọng của Phụ lục 03-1C/TNDN trong kỳ quyết toán thuế

Đối với các định chế tài chính đặc thù như Công ty chứng khoán và Công ty quản lý quỹ đầu tư, việc xác định kết quả kinh doanh để quyết toán thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) luôn đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong từng chỉ tiêu. Phụ lục 03-1C/TNDN chính là biểu mẫu bắt buộc đi kèm với Thông tư 156/2013/TT-BTC để minh bạch hóa các khoản thu nhập và chi phí đặc thù của ngành.

Đối tượng áp dụng và căn cứ pháp lý

Theo quy định tại hệ thống pháp luật thuế hiện hành (tính đến đầu năm 2019), người nộp thuế là các Công ty chứng khoán, Công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán khi thực hiện quyết toán thuế TNDN năm phải lập Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh theo mẫu số 03-1C/TNDN. Đây là căn cứ để xác định số lợi nhuận kế toán trước thuế, từ đó điều chỉnh các khoản doanh thu, chi phí theo luật thuế để tính ra số thuế TNDN phải nộp.

Hướng dẫn chi tiết cách kê khai các nhóm chỉ tiêu chính

1. Nhóm chỉ tiêu về Thu nhập (Từ chỉ tiêu [01] đến [10])

Đây là phần ghi nhận toàn bộ các khoản thu từ phí cung cấp dịch vụ và hoạt động tự doanh. Kế toán cần lưu ý phân loại chính xác:

• Thu phí môi giới chứng khoán [02]: Ghi nhận doanh thu từ việc thực hiện lệnh mua/bán cho khách hàng.
• Thu phí quản lý danh mục đầu tư [03]: Các khoản phí thu được từ việc quản lý tài sản cho nhà đầu tư.
• Chênh lệch giá chứng khoán [09]: Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất trong hoạt động tự doanh, phản ánh lãi từ việc mua bán chứng khoán trong kỳ.

2. Nhóm chỉ tiêu về Chi phí (Từ chỉ tiêu [11] đến [23])

Chi phí của công ty chứng khoán có nhiều điểm khác biệt so với doanh nghiệp thương mại thông thường:

• Phí thành viên và giao dịch [12], [13]: Các khoản chi trả cho Sở giao dịch chứng khoán và Trung tâm lưu ký.
• Trích lập dự phòng [22]: Việc trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán tự doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về trích lập dự phòng để được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế.
• Chi phí lãi vay [17]: Cần đối chiếu với quy định về khống chế lãi vay (nếu có giao dịch liên kết) theo bối cảnh pháp luật thời điểm đó.

Xác định lợi nhuận và chuyển số liệu lên tờ khai chính

Sau khi tổng hợp doanh thu và chi phí, kế toán xác định Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế [28] bằng công thức:

[28] = [24] + [27]

Trong đó, [24] là lãi/lỗ từ hoạt động nghiệp vụ và [27] là lãi/lỗ từ các hoạt động khác. Lưu ý đặc biệt: Số liệu tại chỉ tiêu [28] của Phụ lục này sẽ được dùng để ghi vào chỉ tiêu A1 trên Tờ khai quyết toán thuế TNDN mẫu số 03/TNDN.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc lập Phụ lục 03-1C/TNDN đòi hỏi sự khớp đúng giữa sổ sách kế toán và báo cáo tài chính. Doanh nghiệp nên thực hiện rà soát các khoản chi phí không được trừ trước khi lên tờ khai để tránh các rủi ro bị truy thu và xử phạt khi cơ quan thuế thực hiện thanh kiểm tra. Việc nắm vững các hướng dẫn tại Thông tư 156/2013/TT-BTC là điều kiện tiên quyết để hoàn thành kỳ quyết toán thuế thành công.