Thế nào là nhà chung tường và tại sao lại phổ biến?

Trong bối cảnh "tấc đất tấc vàng" tại các thành phố lớn, hình thức nhà chung tường (nhà liền kề có chung một bức tường ngăn cách) trở thành lựa chọn tối ưu cho nhiều chủ đầu tư và hộ gia đình. Mục đích chính là để giảm bớt chi phí vật liệu, rút ngắn thời gian thi công và quan trọng nhất là tận dụng tối đa diện tích sử dụng trên lô đất hẹp.

Tuy nhiên, lợi ích đi kèm với rủi ro. Việc chung tường có thể dẫn đến tình trạng sụt lún móng nếu kỹ thuật thi công không đồng bộ, gây khó khăn khi một bên muốn sửa chữa, cải tạo hoặc chuyển nhượng. Đặc biệt, nếu không có thỏa thuận rõ ràng từ đầu, đây chính là "ngòi nổ" cho những tranh chấp kéo dài giữa các hàng xóm.

Sử dụng tường chung thế nào cho đúng luật?

Để điều chỉnh các mối quan hệ này, Bộ luật Dân sự 2015 đã đưa ra những quy định rất cụ thể về mốc giới ngăn cách.

Cụ thể, tại Điều 176 quy định:

"1. Chủ sở hữu bất động sản chỉ được dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình.
2. Các chủ sở hữu bất động sản liền kề có thể thoả thuận với nhau về việc xây tường ngăn trên ranh giới để làm mốc giới ngăn cách giữa các bất động sản; những vật mốc giới này là sở hữu chung của các chủ thể..."

Như vậy, bức tường chung chỉ được coi là sở hữu chung khi có sự thỏa thuận của cả hai bên. Nếu một bên tự ý xây dựng trên ranh giới mà không được sự đồng ý của hàng xóm, họ có quyền yêu cầu dỡ bỏ nếu có lý do chính đáng.

Quyền tháo dỡ và cải tạo: Không phải muốn là làm

Một câu hỏi mà nhiều người thắc mắc là: "Tôi xây nhà mới, tôi có quyền phá bỏ bức tường chung cũ không?". Câu trả lời là KHÔNG, trừ khi có sự đồng ý của chủ sở hữu liền kề.

Pháp luật quy định đối với mốc giới là tường nhà chung, các bên không được tự ý trổ cửa sổ, lỗ thông khí hoặc đục tường để đặt kết cấu xây dựng nếu chưa được sự đồng thuận. Việc tháo dỡ bức tường chung để xây mới cũng bắt buộc phải có biên bản thỏa thuận giữa hai nhà để đảm bảo an toàn cho cấu trúc của cả hai công trình.

Lời khuyên pháp lý để tránh "tiền mất tật mang"

Để quá trình xây dựng diễn ra thuận lợi, các gia chủ nên thực hiện các bước sau:

• Lập văn bản thỏa thuận: Trước khi khởi công, hãy cùng hàng xóm lập biên bản về việc sử dụng tường chung, ghi rõ trách nhiệm và quyền lợi của mỗi bên.
• Kiểm tra hiện trạng: Chụp ảnh, quay phim hiện trạng bức tường và móng nhà liền kề để làm căn cứ nếu có sự cố xảy ra trong quá trình thi công.
• Tham vấn chuyên gia: Nếu gặp khó khăn trong việc thỏa thuận, hãy tìm đến các đơn vị tư vấn pháp luật để được hỗ trợ thủ tục đúng quy định.

Việc nắm vững các quy định tại Bộ luật Dân sự không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình mà còn giữ gìn mối quan hệ tốt đẹp với láng giềng.