Trong nỗ lực đẩy mạnh chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn 481/BTP-HTQTCT nhằm hướng dẫn thực hiện thống nhất các quy định mới tại Nghị định 07/2025/NĐ-CP. Những thay đổi này hứa hẹn sẽ giúp người dân tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức khi thực hiện các giao dịch dân sự quan trọng.

Đăng ký khai sinh không cần Giấy chứng nhận kết hôn: Áp dụng khi nào?

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc giảm bớt gánh nặng giấy tờ khi đăng ký khai sinh. Theo hướng dẫn mới, cơ quan đăng ký hộ tịch không được yêu cầu xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha, mẹ trẻ em nếu thông tin này đã có trong hệ thống dữ liệu. Quy định này áp dụng đối với các trường hợp cha, mẹ đã đăng ký kết hôn theo pháp luật Việt Nam.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trường hợp cha hoặc mẹ là người nước ngoài thì vẫn cần xuất trình giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân theo quy định hiện hành để đảm bảo tính xác thực yếu tố nước ngoài.

Tra cứu thông tin thay vì yêu cầu nộp giấy tờ xác nhận tình trạng hôn nhân

Không chỉ dừng lại ở việc khai sinh, thủ tục đăng ký kết hôn cũng có bước tiến lớn. Cơ quan hộ tịch sẽ thực hiện tra cứu thông tin về tình trạng hôn nhân trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh kết nối với Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Do đó, công dân Việt Nam sẽ không còn phải nộp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân hay Trích lục ghi chú ly hôn như trước đây.

Trong trường hợp hệ thống chưa cập nhật thông tin, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ chủ động tiến hành xác minh theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 2 Nghị định 07/2025/NĐ-CP, thay vì bắt người dân phải tự đi xin xác nhận.

Những thay đổi quan trọng khác về quốc tịch và chứng thực

Bên cạnh các vấn đề về hộ tịch, Công văn 481/BTP-HTQTCT cũng làm rõ một số nội dung về quốc tịch và chứng thực:

• Về quốc tịch: Sở Tư pháp sẽ chủ động yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp cho người xin nhập, trở lại hoặc thôi quốc tịch Việt Nam nếu họ đang cư trú tại Việt Nam.
• Về chứng thực: Ủy ban nhân dân cấp xã được bổ sung thẩm quyền chứng thực bản sao từ bản chính các giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp hoặc liên kết cấp, theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 07/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 23/2015/NĐ-CP).

Lời khuyên cho người dân khi thực hiện thủ tục hộ tịch mới

Dù các quy định mới đã nới lỏng yêu cầu về giấy tờ, người dân vẫn nên chủ động kiểm tra thông tin cá nhân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để đảm bảo tính chính xác. Nếu phát hiện sai sót, cần yêu cầu đính chính kịp thời để việc tra cứu thông tin của cơ quan chức năng được diễn ra thông suốt.

Đối với các hồ sơ đã tiếp nhận trước ngày 09/01/2025 nhưng chưa giải quyết xong, pháp luật quy định sẽ tiếp tục áp dụng các văn bản cũ như Nghị định 123/2015/NĐ-CP hay Nghị định 87/2020/NĐ-CP để đảm bảo quyền lợi liên tục cho công dân.