Nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi là giai đoạn vất vả nhất của lao động nữ khi phải cân bằng giữa công việc và trách nhiệm gia đình. Thấu hiểu điều này, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất nhân văn nhằm hỗ trợ các "mẹ bỉm sữa". Một trong những quyền lợi đáng chú ý nhất chính là việc lao động nữ có thể được về sớm đến 2 tiếng mỗi ngày mà vẫn hưởng nguyên lương.

Ai là đối tượng được hưởng đặc quyền về sớm 2 tiếng?

Theo quy định tại Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, không phải mọi lao động nữ nuôi con nhỏ đều mặc nhiên được nghỉ 2 tiếng. Con số 2 tiếng này thực chất là sự cộng dồn của hai quyền lợi khác nhau dành cho các đối tượng cụ thể:

• Quyền lợi 1: Lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai. Khi nuôi con dưới 12 tháng tuổi, nhóm này được giảm bớt 01 giờ làm việc hằng ngày (theo khoản 2 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019).
• Quyền lợi 2: Mọi lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi đều được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc để cho con bú, vắt, trữ sữa, nghỉ ngơi (theo khoản 4 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019).

Như vậy, nếu một lao động nữ vừa thuộc đối tượng làm công việc nặng nhọc, độc hại, vừa đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, tổng thời gian được nghỉ hằng ngày sẽ là 2 tiếng. Người lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để gộp thời gian này và về sớm hơn so với giờ tan sở bình thường.

"Lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc để cho con bú, vắt, trữ sữa, nghỉ ngơi. Thời gian nghỉ vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động."

Về sớm 2 tiếng có bị trừ lương hay ảnh hưởng quyền lợi không?

Đây là thắc mắc chung của rất nhiều chị em. Câu trả lời khẳng định là KHÔNG. Pháp luật quy định rất rõ ràng về việc bảo lưu tiền lương trong thời gian này.

Cụ thể, tại khoản 4 Điều 80 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, thời gian nghỉ 60 phút hằng ngày để nuôi con nhỏ vẫn được tính vào thời giờ làm việc và được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động. Tương tự, việc giảm 1 giờ làm việc cho lao động nữ làm nghề nặng nhọc cũng không được làm cắt giảm tiền lương và các quyền, lợi ích khác.

Nếu không nghỉ mà vẫn làm việc, tiền lương được tính thế nào?

Trong trường hợp lao động nữ có sức khỏe tốt, có người chăm sóc con và muốn gia tăng thu nhập, họ có thể thỏa thuận với công ty để tiếp tục làm việc trong khoảng thời gian đáng lẽ được nghỉ này.

Lúc này, ngoài tiền lương ngày làm việc bình thường, lao động nữ sẽ được trả thêm tiền lương theo công việc đã làm trong thời gian được nghỉ. Cách tính lương trả thêm thường dựa trên đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm chia cho số giờ làm việc bình thường, sau đó nhân với số giờ không nghỉ thực tế.

Doanh nghiệp 'phớt lờ' quyền lợi của lao động nữ sẽ bị phạt bao nhiêu?

Việc đảm bảo quyền lợi cho lao động nữ không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp. Nếu cố tình vi phạm, người sử dụng lao động sẽ phải đối mặt với mức phạt hành chính không hề nhỏ theo quy định tại Điều 28 Nghị định 12/2022/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không cho lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi nghỉ 60 phút mỗi ngày.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không giảm giờ làm cho lao động nữ làm nghề nặng nhọc, độc hại khi nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Như vậy, tổng mức phạt cho cả hai hành vi vi phạm có thể lên tới 40 triệu đồng đối với người sử dụng lao động là cá nhân (đối với tổ chức, mức phạt sẽ gấp đôi).

Việc nắm vững các quy định pháp luật không chỉ giúp lao động nữ tự bảo vệ mình mà còn giúp xây dựng một môi trường làm việc văn minh, thượng tôn pháp luật. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc thực hiện các quyền lợi này, hãy chủ động trao đổi với công đoàn cơ sở hoặc liên hệ các cơ quan chức năng để được hỗ trợ kịp thời.