Nghề giáo luôn được coi là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. Để hiện thực hóa chủ trương "lương nhà giáo được ưu tiên xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp", Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra những đề xuất mang tính đột phá trong dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo.

Dưới đây là 9 điểm mới trọng tâm sẽ tác động trực tiếp đến túi tiền và quyền lợi của hàng triệu giáo viên trên cả nước kể từ ngày 01/01/2026.

1. Lần đầu tiên áp dụng hệ số lương đặc thù cho nhà giáo

Đây có thể coi là thay đổi "chấn động" nhất trong đợt cải cách này. Thay vì chỉ hưởng lương theo ngạch bậc viên chức thông thường như quy định tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP, nhà giáo sẽ được nhân thêm một hệ số đặc thù nghề nghiệp.

• Hệ số 1,15: Áp dụng cho nhà giáo nói chung.
• Hệ số 1,25: Dành riêng cho giáo viên mầm non công lập.
• Hệ số 1,30: Mức cao nhất dành cho giáo viên mầm non dạy trẻ khuyết tật.

Việc bổ sung hệ số này giúp thu nhập thực tế của giáo viên có thể tăng từ 15% đến 30% so với hiện hành, một con số đầy khích lệ cho đội ngũ đứng trên bục giảng.

2. Công thức tính lương mới áp dụng từ 01/01/2026

Dự thảo xác lập một công thức tính lương riêng biệt, tách rời khỏi cách tính chung của khối viên chức. Cụ thể:

Mức lương = Mức lương cơ sở × Hệ số lương hiện hưởng × Hệ số lương đặc thù

Sự xuất hiện của biến số "Hệ số lương đặc thù" chính là chìa khóa giúp nâng cao vị thế kinh tế của nhà giáo, đảm bảo thu nhập tương xứng với đặc thù lao động trí óc cường độ cao.

3. Mở rộng đối tượng hưởng phụ cấp trách nhiệm công việc

Không chỉ dừng lại ở cán bộ quản lý, phụ cấp trách nhiệm giờ đây đã bao phủ rộng hơn đến những người trực tiếp làm công tác chuyên môn đặc thù. Các mức phụ cấp từ 0,1 đến 0,3 lần mức lương cơ sở sẽ được áp dụng cho nhà giáo làm công tác tư vấn học sinh, tổ phó chuyên môn, giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số hoặc dạy môn học bằng ngoại ngữ.

4. Xuất hiện phụ cấp lưu động cho giáo viên vùng khó

Thấu hiểu nỗi vất vả của những thầy cô phải "cắm bản" hoặc dạy liên trường, dự thảo lần đầu tiên đề xuất mức phụ cấp lưu động với hệ số 0,2. Đây là sự ghi nhận kịp thời đối với những nỗ lực không mệt mỏi của các nhà giáo đang công tác tại các điểm trường lẻ, phân hiệu vùng sâu vùng xa.

5. Chi tiết hóa phụ cấp nặng nhọc, độc hại

So với Nghị định 113/2015/NĐ-CP vốn chỉ có 2 mức, dự thảo mới đã nâng lên 4 cấp độ (từ 0,1 đến 0,4) dựa trên số lượng yếu tố độc hại thực tế mà nhà giáo phải tiếp xúc trong quá trình dạy thực hành.

6. Bảo lưu phụ cấp lên đến 36 tháng khi điều động

Một điểm cực kỳ nhân văn là chính sách bảo lưu. Khi giáo viên được điều động, biệt phái sang đơn vị mới có mức phụ cấp thấp hơn, họ sẽ được giữ nguyên mức phụ cấp cũ trong tối đa 36 tháng. Điều này giúp nhà giáo yên tâm công tác, không lo bị hụt thu nhập đột ngột khi thay đổi môi trường làm việc theo yêu cầu của tổ chức.

7. Cơ sở ngoài công lập được vận dụng chính sách công

Dự thảo mở ra cơ chế cho phép các trường tư thục, quốc tế vận dụng các quy định về lương, phụ cấp của nhà nước. điều này tạo ra một mặt bằng chung về quyền lợi, giúp thu hút nhân tài cho toàn ngành giáo dục không phân biệt loại hình cơ sở.

8. Quyền tự chủ chi trả cao hơn quy định tối thiểu

Các trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập có điều kiện tài chính tốt được phép chi trả các chế độ cao hơn mức tối thiểu quy định trong Nghị định. Cơ chế "vượt trần" này khuyến khích các đơn vị tự chủ phát triển và đãi ngộ xứng đáng cho những chuyên gia, giảng viên giỏi.

9. Hợp nhất chính sách vào một văn bản duy nhất

Kể từ năm 2026, các văn bản rời rạc như Nghị định 113/2015/NĐ-CP hay Nghị định 61/2006/NĐ-CP sẽ chính thức hết hiệu lực. Toàn bộ chính sách tiền lương nhà giáo sẽ được quy tụ về một mối, giúp việc tra cứu và thực hiện trở nên minh bạch, thống nhất.

Việc cải cách tiền lương không chỉ là câu chuyện về thu nhập, mà còn là sự khẳng định giá trị của tri thức và sự tôn vinh đối với những người đang miệt mài gieo chữ. Hy vọng với những thay đổi này, đời sống giáo viên sẽ được cải thiện đáng kể, tạo động lực để ngành giáo dục cất cánh.