Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong trường học không còn là thử nghiệm đơn lẻ mà đã chính thức trở thành định hướng chiến lược trọng tâm của ngành Giáo dục Việt Nam. Bước sang năm học 2026 - 2027, công nghệ AI sẽ tham gia sâu rộng từ khâu quản lý, giảng dạy đến kiểm tra, đánh giá học sinh.

Căn cứ theo khoản 6 Mục II Kế hoạch nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học 2026 - 2027 của ngành Giáo dục ban hành kèm theo Quyết định 2623/QĐ-BGDĐT, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xác định đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển cơ sở dữ liệu toàn ngành và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, lấy dữ liệu làm nền tảng cốt lõi nhằm đổi mới phương thức quản trị và nâng cao toàn diện chất lượng đào tạo theo tinh thần của Luật Giáo dục 2019.

Ứng dụng AI toàn diện: Từ quản trị nhà trường đến cá thể hóa học tập

Theo chỉ đạo mới nhất từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục trên toàn quốc sẽ đẩy mạnh việc tích hợp công nghệ AI vào 4 trụ cột chính: quản lý giáo dục, đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới kiểm tra - đánh giá và đặc biệt là thúc đẩy lộ trình cá thể hóa học tập cho người học.

Thay vì áp dụng mô hình dạy học đồng loạt truyền thống, trí tuệ nhân tạo cho phép phân tích điểm mạnh, điểm yếu, nhịp độ tiếp thu của từng cá nhân học sinh. Từ đó, hệ thống đề xuất học liệu, bài tập bổ trợ thích ứng riêng biệt, giúp các em tiến bộ theo đúng năng lực cá nhân. Đối với giáo viên, các trợ lý ảo AI sẽ hỗ trợ đắc lực trong việc soạn bài giảng tương tác, tự động hóa khâu chấm điểm trắc nghiệm, phân tích biểu đồ học tập của lớp học để kịp thời can thiệp sư phạm phù hợp.

Đưa kiến thức và kỹ năng AI vào chương trình chính khóa

Không dừng lại ở việc dùng AI làm công cụ hỗ trợ công việc, Quyết định 2623/QĐ-BGDĐT đặt ra yêu cầu đưa các kiến thức, hiểu biết và kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo vào chương trình và hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học. Cụ thể:

• Bậc giáo dục phổ thông: Học sinh được tiếp cận các khái niệm nền tảng về AI, tư duy thuật toán, cách khai thác công nghệ an toàn, văn minh thông qua các môn Tin học, hoạt động trải nghiệm và giáo dục STEM.
• Bậc giáo dục nghề nghiệp và đại học: Đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu về kỹ năng số, phân tích dữ liệu, ứng dụng AI trong nghiên cứu chuyên môn, đáp ứng chuẩn nhân lực theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025.

Xây dựng hành lang pháp lý bảo vệ dữ liệu và bảo đảm liêm chính học thuật

Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn và công cụ tạo sinh (Generative AI) đặt ra nhiều thách thức chưa từng có đối với môi trường sư phạm, đặc biệt là nguy cơ phụ thuộc công nghệ, đạo văn và rò rỉ dữ liệu cá nhân của học sinh. Nhận thức rõ điều này, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện khung quản lý sử dụng AI trong giáo dục.

Khung quản lý này tập trung vào các nguyên tắc nền tảng:

1. Bảo đảm quyền riêng tư và an toàn dữ liệu: Mọi thông tin học sinh, hồ sơ học bạ điện tử, dữ liệu hành vi phải được bảo vệ nghiêm ngặt, tuân thủ pháp luật về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
2. Minh bạch và liêm chính học thuật: Cơ sở giáo dục cần ban hành quy định rõ ràng về phạm vi người học được phép sử dụng công cụ AI khi làm bài tập, bài thu hoạch, nghiên cứu khoa học; đồng thời trang bị hệ thống kiểm soát chống gian lận học thuật.
3. Ứng dụng có chọn lọc và trách nhiệm: AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn vai trò tương tác cảm xúc, giáo dục đạo đức và rèn luyện nhân cách của đội ngũ nhà giáo.

Triển khai ứng dụng AI đồng bộ và có kiểm soát là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa chủ đề năm học 2026 - 2027: “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, tạo tiền đề vững chắc nâng tầm vị thế giáo dục Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số.