Chuyên gia nhân sự tư vấn về các quy định mới trong hợp đồng lao động (ảnh minh họa)

Từ ngày 01/01/2021, Bộ luật Lao động 2019 chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt trong quan hệ lao động. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là quy định cấm thử việc đối với hợp đồng lao động dưới 01 tháng, cùng hàng loạt điều chỉnh về thời gian và quyền lợi của người lao động trong giai đoạn thử việc.

1. Tuyệt đối không áp dụng thử việc với hợp đồng dưới 01 tháng

Đây là một trong những điểm mới quan trọng nhất được quy định tại khoản 3 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, người sử dụng lao động không được phép thỏa thuận thử việc đối với những người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

So với quy định cũ tại Bộ luật Lao động 2012, quy định này đã cụ thể hóa hơn. Trước đây, luật chỉ quy định không thử việc với hợp đồng mùa vụ. Việc cấm thử việc với hợp đồng ngắn hạn dưới 1 tháng giúp bảo vệ quyền lợi tối đa cho người lao động làm các công việc thời vụ, ngắn ngày, đảm bảo họ được hưởng đầy đủ mức lương ngay từ ngày đầu làm việc.

Điều 24. Thử việc

... 3. Không áp dụng thử việc đối với người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

2. Thỏa thuận thử việc có thể ghi trực tiếp vào hợp đồng lao động

Thay vì bắt buộc phải ký một bản hợp đồng thử việc riêng biệt như trước đây, khoản 1 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 cho phép các bên lựa chọn một trong hai hình thức:

• Giao kết hợp đồng thử việc riêng.
• Thỏa thuận nội dung thử việc ghi trực tiếp trong hợp đồng lao động.

Quy định này mang lại sự linh hoạt và giảm bớt thủ tục hành chính cho cả doanh nghiệp và người lao động. Nếu nội dung thử việc được ghi trong hợp đồng lao động, các bên cần làm rõ thời gian thử việc, mức lương và các điều kiện đánh giá cụ thể.

Việc ký kết hợp đồng lao động từ năm 2021 có nhiều điểm thuận lợi hơn cho người lao động (ảnh minh họa)

3. Bổ sung thời gian thử việc lên đến 180 ngày cho vị trí quản lý

Nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của các doanh nghiệp trong việc đánh giá năng lực của các nhân sự cấp cao, khoản 1 Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 đã bổ sung thêm khung thời gian thử việc mới:

Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.

Đối với các vị trí khác, thời gian thử việc vẫn giữ nguyên như cũ: không quá 60 ngày đối với trình độ cao đẳng trở lên; không quá 30 ngày đối với trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật; và không quá 06 ngày làm việc đối với các công việc khác.

4. Nghĩa vụ thông báo kết quả thử việc của người sử dụng lao động

Tại Điều 27 Bộ luật Lao động 2019, quy định về kết thúc thời gian thử việc đã được làm rõ hơn. Khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả cho người lao động.

• Nếu đạt yêu cầu: Tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết (nếu thỏa thuận trong hợp đồng lao động) hoặc phải giao kết hợp đồng lao động (nếu ký hợp đồng thử việc riêng).
• Nếu không đạt yêu cầu: Chấm dứt hợp đồng lao động đã giao kết hoặc hợp đồng thử việc.

5. Quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc không cần báo trước

Một điểm cực kỳ có lợi cho cả hai bên là quy định tại khoản 2 Điều 27 Bộ luật Lao động 2019: Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường.

Trước đây, theo luật 2012, việc không cần báo trước chỉ được áp dụng nếu việc làm thử không đạt yêu cầu. Quy định mới này tạo điều kiện cho người lao động và doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tìm kiếm sự phù hợp mà không bị ràng buộc bởi các thủ tục thông báo phức tạp.

Lời khuyên pháp lý: Người lao động khi bắt đầu công việc mới từ năm 2021 cần lưu ý kỹ các thỏa thuận về thử việc trong hợp đồng. Đặc biệt, hãy đảm bảo mức lương thử việc ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó theo quy định tại Điều 26 Bộ luật Lao động 2019.