Cột mốc pháp lý mới siết chặt kỷ cương hoạt động thông tin, truyền thông

Ngày 25/9/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, có hiệu lực thi hành ngay từ ngày 26/9/2026. Văn bản pháp lý quan trọng này được ban hành nhằm cụ thể hóa và triển khai đồng bộ cùng với các quy định tiến bộ tại Luật Báo chí 2025 cũng như Nghị định 237/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Báo chí. Với hàng loạt quy định điều chỉnh thực tế, văn bản này được xem là công cụ pháp lý sắc bén góp phần chuẩn hóa hoạt động xuất bản báo chí, nâng cao trách nhiệm giải trình và bảo đảm môi trường thông tin minh bạch, lành mạnh.

Văn bản mới điều chỉnh toàn diện các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình.

Mức phạt tiền tối đa và nguyên tắc xử phạt nghiêm minh

Căn cứ theo Điều 5 của Nghị định 367/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực báo chí được ấn định ở mức:

• Tổ chức vi phạm: Phạt tiền tối đa lên đến 500 triệu đồng;
• Cá nhân vi phạm: Phạt tiền tối đa lên đến 250 triệu đồng.

Các mức phạt tiền quy định tại Chương II của Nghị định được áp dụng đối với hành vi vi phạm của tổ chức, ngoại trừ các hành vi tại Điều 12 được áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp cá nhân thực hiện cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức. Đồng thời, theo quy định tại Điều 4, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với toàn bộ các hành vi vi phạm trong lĩnh vực báo chí là 02 năm kể từ ngày hành vi vi phạm chấm dứt hoặc được phát hiện.

Xử lý nghiêm hành vi thông tin sai sự thật và "giật tít", câu view làm sai lệch bản chất

Một trong những điểm trọng tâm nhận được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội và giới làm nghề là chế tài xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi phát tán thông tin không đúng sự thật. Theo Điều 14, các khung phạt tiền được phân cấp rõ ràng theo mức độ ảnh hưởng của hành vi:

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng ít nghiêm trọng;
• Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng: Áp dụng khi hành vi đăng tải thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, trật tự xã hội hoặc uy tín, danh dự của cơ quan, tổ chức, cá nhân;
• Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng: Áp dụng đối với trường hợp thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng.

Đặc biệt, để ngăn chặn triệt để tình trạng "bẫy bạn đọc" bằng các chiêu trò giật gân, thiếu chuẩn mực, quy định xử phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi minh họa, đặt tiêu đề bài viết không phù hợp với nội dung thông tin làm cho người đọc hiểu sai nội dung thực tế. Ngoài phạt tiền, cơ quan báo chí vi phạm còn buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt như cải chính, xin lỗi công khai và gỡ bỏ ngay thông tin vi phạm.

Mạnh tay xử phạt báo chí "chui" và quản lý chặt chẽ mạng lưới liên kết

Nhằm thiết lập trật tự kỷ cương hành chính và ngăn chặn các hành vi lách luật, giả mạo cơ quan truyền thông, khoản 5 Điều 11 của Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định mức phạt tiền rất nặng từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng đối với hành vi hoạt động báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh hoặc truyền hình mà không có giấy phép hoạt động báo chí do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp theo luật định.

Bên cạnh đó, mô hình liên kết sản xuất nội dung trên các nền tảng mạng xã hội và không gian mạng cũng được đưa vào khuôn khổ giám sát chặt chẽ. Cụ thể, khoản 1 Điều 25 quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với kênh liên kết không hiển thị rõ ràng tên gọi, biểu tượng (logo) của cơ quan báo chí hoặc thông tin về hợp đồng liên kết sản xuất nội dung.

Bảo vệ hoạt động tác nghiệp hợp pháp, trừng trị việc mạo danh, trục lợi nghề nghiệp

Văn bản thể hiện rõ tính công bằng và toàn diện khi vừa bảo vệ quyền tác nghiệp chính đáng của nhà báo, vừa siết chặt đạo đức nghề nghiệp:

• Chế tài đối với người mạo danh hoặc lạm dụng tư cách: Theo Điều 12, cá nhân mạo danh nhà báo, phóng viên sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Hành vi lợi dụng danh nghĩa, tư cách nhà báo, phóng viên để sách nhiễu, trục lợi phi pháp mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
• Bảo vệ an toàn cho nhà báo tác nghiệp đúng luật: Ngược lại, Điều 13 quy định mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với bất kỳ tổ chức, cá nhân nào có hành vi cản trở trái pháp luật hoạt động nghề nghiệp của phóng viên, nhà báo; mức phạt nâng lên từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng nếu có hành vi thu giữ trái phép phương tiện, trang thiết bị tác nghiệp hoặc tài liệu hoạt động báo chí.

Quy định về họp báo và điều khoản chuyển tiếp thi hành

Trong công tác tổ chức họp báo, khoản 2 Điều 17 quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức, cá nhân tổ chức họp báo nhưng không gửi văn bản thông báo trước hoặc gửi thông báo không đúng thời hạn quy định.

Về nguyên tắc áp dụng quy định chuyển tiếp, Điều 40 làm rõ: Đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí đã xảy ra trước thời điểm văn bản này có hiệu lực (trước ngày 26/9/2026) nhưng vẫn đang tiếp tục diễn ra thì sẽ áp dụng trực tiếp các chế tài của Nghị định 367/2026/NĐ-CP để xem xét xử lý. Sự ra đời của Nghị định góp phần quan trọng hoàn thiện khung khổ pháp lý, bảo vệ quyền tự do ngôn luận chính đáng đi đôi với trách nhiệm xã hội và tuân thủ pháp luật nghiêm minh.