Trong quá trình công tác tại các cơ quan hành chính nhà nước, việc điều động, luân chuyển hoặc thay đổi vị trí việc làm là một hoạt động thường xuyên nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cũng như quy hoạch cán bộ. Tuy nhiên, vấn đề được nhiều cán bộ, công chức đặc biệt quan tâm là: Liệu khi chuyển sang vị trí việc làm mới có ngạch khác, tiền lương và phụ cấp đang hưởng có bị giảm sút hay không?

Để giải quyết triệt để những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn và tạo hành lang pháp lý minh bạch, Chính phủ đã ban hành Nghị định 300/2026/NĐ-CP sửa đổi toàn bộ Điều 24 Nghị định 170/2025/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức (được xây dựng trên nền tảng căn cứ của Luật Cán bộ, công chức năm 2025). Quy định mới này mang đến những thay đổi đột phá, hoàn thiện chế độ bảo lưu hệ số chênh lệch tiền lương cho công chức trong mọi tình huống thay đổi vị trí công tác.

1. Phân định rõ từng trường hợp thay đổi vị trí việc làm để xếp lương

Nếu như trước đây, quy định cũ tại Điều 24 Nghị định 170/2025/NĐ-CP còn mang tính chung chung, chưa phân định chi tiết nguyên tắc xếp lương cụ thể cho từng nhóm đối tượng, thì Nghị định 300/2026/NĐ-CP đã khắc phục triệt để hạn chế này.

Theo đó, việc xếp ngạch, xếp lương khi công chức thay đổi vị trí việc làm hiện nay được thực hiện theo 03 nhóm trường hợp cơ bản:

• Trường hợp 1: Bố trí vào vị trí việc làm có ngạch cao hơn ngạch hiện giữ;
• Trường hợp 2: Chuyển sang vị trí việc làm có ngạch cùng thứ bậc chuyên môn, nghiệp vụ nhưng hệ số lương của ngạch mới thấp hơn;
• Trường hợp 3: Chuyển sang vị trí việc làm có ngạch thấp hơn ngạch đang giữ theo đơn tự nguyện và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

2. Nguyên tắc xếp lương khi công chức chuyển sang vị trí việc làm có ngạch cao hơn

Khi công chức được bổ nhiệm hoặc điều chuyển vào vị trí việc làm yêu cầu ngạch chuyên môn, nghiệp vụ cao hơn ngạch đang đảm nhiệm, nguyên tắc xếp lương được xác định dựa trên tổng mức thu nhập hiện hưởng.

Cụ thể, cơ quan quản lý công chức sẽ căn cứ vào hệ số lương hiện hưởng cộng với phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) để xếp công chức vào bậc lương có hệ số bằng hoặc cao hơn gần nhất ở ngạch mới.

"Trường hợp tổng hệ số lương và phụ cấp thâm niên vượt khung đang hưởng cao hơn hệ số lương của bậc cuối cùng trong ngạch mới, công chức sẽ được xếp vào bậc cuối cùng của ngạch mới, đồng thời được hưởng hệ số chênh lệch bảo lưu theo quy định."

Quy định này bảo đảm cho công chức khi thăng tiến hoặc nhận nhiệm vụ ở ngạch cao hơn không bao giờ bị thiệt thòi về tổng hệ số thu nhập thực tế.

3. Cơ chế bảo lưu hệ số chênh lệch khi chuyển ngạch cùng thứ bậc hoặc ngạch thấp hơn

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định 300/2026/NĐ-CP chính là sự nhân văn và rõ ràng trong cơ chế bảo vệ thu nhập khi công chức dịch chuyển công tác nằm ngoài mong muốn cá nhân hoặc do sắp xếp bộ máy.

a) Chuyển sang vị trí việc làm có ngạch cùng thứ bậc chuyên môn

Trường hợp công chức chuyển sang vị trí công tác mới có ngạch cùng thứ bậc chuyên môn, nghiệp vụ nhưng hệ số lương của ngạch mới lại thấp hơn ngạch cũ, quy định mới cho phép công chức được xếp ngang bậc ở ngạch mới và được hưởng hệ số chênh lệch bảo lưu. Hệ số chênh lệch bảo lưu này có giá trị bằng phần chênh lệch giữa tổng hệ số lương cũ và hệ số lương mới, bảo đảm tổng hệ số lương thực nhận của công chức giữ nguyên không đổi.

b) Chuyển sang vị trí việc làm có ngạch thấp hơn do tự nguyện

Đối với trường hợp công chức có đơn tự nguyện xin chuyển sang vị trí việc làm có ngạch thấp hơn ngạch đang giữ (ví dụ: vì lý do sức khỏe, gia đình hoặc nguyện vọng cá nhân khác) và được cấp có thẩm quyền chấp thuận, công chức vẫn được áp dụng chính sách bảo lưu hệ số chênh lệch theo quy định. Điều này thể hiện sự linh hoạt và tạo điều kiện tối đa cho công chức khi điều chỉnh định hướng công tác.

4. Đánh giá tác động và ý nghĩa thực tiễn của quy định mới

So với quy định tại Điều 24 Nghị định 170/2025/NĐ-CP trước đây, việc ban hành Nghị định 300/2026/NĐ-CP mang lại nhiều điểm tích cực:

• Minh bạch hóa công tác quản lý cán bộ: Giúp các cơ quan tổ chức cán bộ dễ dàng áp dụng chuẩn xác, không còn tình trạng mỗi địa phương, đơn vị hiểu và xếp lương một kiểu.
• Bảo vệ quyền lợi chính đáng của công chức: Triệt tiêu tâm lý e ngại bị giảm thu nhập khi nhận nhiệm vụ mới hoặc khi cơ quan thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy tổ chức.
• Đồng bộ với hệ thống pháp luật: Đảm bảo tính thống nhất cao với tinh thần của Luật Cán bộ, công chức năm 2025 về việc trả lương theo vị trí việc làm gắn liền với cơ chế bảo vệ thu nhập tích lũy.

Như vậy, với những điều chỉnh toàn diện tại Nghị định 300/2026/NĐ-CP, cán bộ, công chức hoàn toàn có thể yên tâm công tác khi được điều động, bố trí lại vị trí việc làm. Việc nắm rõ các quy định về bảo lưu hệ số chênh lệch tiền lương sẽ giúp công chức tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong suốt quá trình cống hiến cho bộ máy nhà nước.