Để tiếp tục thực hiện mục tiêu kép vừa phòng, chống dịch Covid-19, vừa đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội trong những tháng cuối năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã ban hành văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội. Trong đó, nội dung trọng tâm là việc chấn chỉnh các hoạt động tín ngưỡng, đặc biệt là nghi lễ dâng sao giải hạn đang có dấu hiệu bị biến tướng.

Ngăn chặn biến tướng dâng sao giải hạn thành dịch vụ trục lợi

Theo ghi nhận từ thực tế, tại nhiều cơ sở thờ tự và di tích, hoạt động dâng sao giải hạn vốn là một nghi lễ tâm linh truyền thống nhưng nay lại bị đẩy lên thành một loại hình dịch vụ mang tính thương mại hóa cao. Bộ VHTT&DL yêu cầu các địa phương chỉ đạo sát sao, không để việc tổ chức dâng sao giải hạn biến tướng thành dịch vụ mang tính trục lợi, gây bức xúc trong dư luận và làm ảnh hưởng đến nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.

Việc thực hiện các nghi lễ này cần tuân thủ nghiêm túc quy định tại Luật tín ngưỡng, tôn giáo 2016. Cụ thể, tại khoản 5 Điều 5 của Luật này đã quy định rõ về các hành vi bị nghiêm cấm:

"Lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo để trục lợi."

Hạn chế đốt vàng mã và bảo đảm an toàn trong mùa dịch

Bên cạnh việc chấn chỉnh nghi lễ, Bộ cũng nhấn mạnh việc hạn chế đốt đồ mã, vàng mã tại các cơ sở di tích, lễ hội. Việc này không chỉ giúp bảo đảm an toàn phòng chống cháy nổ mà còn hướng tới sự tiết kiệm, tránh phô trương hình thức, phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ, việc tập trung đông người để thực hiện các nghi lễ rườm rà là không cần thiết và gây rủi ro cho cộng đồng.

Công tác quản lý lễ hội phải được thực hiện theo đúng tinh thần của Nghị định 110/2018/NĐ-CP về quản lý và tổ chức lễ hội. Các cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra để ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội để trục lợi, kích động bạo lực hoặc kinh doanh văn hóa phẩm trái phép.

Đẩy mạnh tuyên truyền và phân loại lễ hội

Để người dân hiểu đúng về giá trị của tín ngưỡng, Bộ VHTT&DL đề nghị các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giới thiệu về nguồn gốc của lễ hội, di tích và các nhân vật được thờ phụng. Việc giúp người dân hiểu được ý nghĩa đích thực của các nghi lễ truyền thống sẽ góp phần bài trừ các hoạt động mê tín dị đoan, tà đạo.

Đồng thời, các địa phương cần thực hiện rà soát, thống kê và phân loại cụ thể các loại hình lễ hội: từ lễ hội truyền thống, lễ hội văn hóa đến các lễ hội có nguồn gốc từ nước ngoài. Điều này giúp công tác quản lý trở nên chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông và vệ sinh thực phẩm cho du khách thập phương.

Trong giai đoạn cuối năm 2020, việc giữ gìn sự trong sáng của các hoạt động văn hóa tâm linh không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn là sự chung tay của mỗi người dân, nhằm xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh.