Trong bối cảnh thị trường trang thiết bị y tế đang có những diễn biến phức tạp, việc Chính phủ ban hành Nghị định 98/2021/NĐ-CP vào ngày 08/11/2021 được xem là một "cú hích" quan trọng. Quy định mới này không chỉ siết chặt kỷ cương mà còn tạo ra một cơ chế vận hành minh bạch, công bằng cho cả doanh nghiệp và người sử dụng.

Quản lý giá trang thiết bị y tế theo hướng minh bạch là ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn mới (ảnh minh họa)

Bốn nguyên tắc vàng trong quản lý nhà nước về giá

Theo quy định tại Điều 43 Nghị định 98/2021/NĐ-CP, Nhà nước xác lập các nguyên tắc quản lý giá dựa trên sự kết hợp giữa cơ chế thị trường và sự điều tiết cần thiết. Cụ thể:

1. Quản lý giá trang thiết bị y tế theo cơ chế thị trường, tôn trọng quyền tự định giá, cạnh tranh về giá của tổ chức, cá nhân kinh doanh trang thiết bị y tế theo quy định của pháp luật.
2. Bảo đảm công khai, minh bạch giá trang thiết bị y tế khi lưu hành trên thị trường.
3. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân kinh doanh, sử dụng và lợi ích của Nhà nước.
4. Thực hiện các biện pháp để quản lý giá trang thiết bị y tế phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Việc tôn trọng quyền tự định giá nhưng đi kèm với yêu cầu công khai, minh bạch chính là chìa khóa để loại bỏ các hiện tượng tiêu cực, thổi giá vốn gây bức xúc dư luận trong thời gian qua.

Các biện pháp quản lý giá: Kê khai và Niêm yết là bắt buộc

Để hiện thực hóa các nguyên tắc trên, Điều 44 Nghị định 98/2021/NĐ-CP đã cụ thể hóa các biện pháp quản lý mà mọi cơ sở kinh doanh phải tuân thủ. Đáng chú ý nhất là quy định về việc kê khai giá trước khi lưu hành tại Việt Nam.

Các cơ sở kinh doanh phải thực hiện niêm yết giá công khai tại nơi giao dịch (ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, các cơ sở y tế công lập có trách nhiệm công khai giá trúng thầu. Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm việc mua bán trang thiết bị y tế khi chưa có giá kê khai hoặc bán cao hơn mức giá đã kê khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế tại thời điểm giao dịch.

Trách nhiệm của chủ sở hữu số lưu hành

Tại Điều 45 Nghị định 98/2021/NĐ-CP, trách nhiệm của chủ sở hữu số lưu hành được quy định rất rõ ràng. Nội dung kê khai không chỉ dừng lại ở giá bán mà còn bao gồm các yếu tố cấu thành giá như: giá vốn nhập khẩu (hoặc chi phí sản xuất), lợi nhuận dự kiến, chi phí bảo hành, bảo trì, đào tạo...

Việc yêu cầu giải trình các yếu tố cấu thành giá giúp cơ quan quản lý có căn cứ để kiểm soát tình trạng nâng khống giá ngay từ khâu đầu vào. Đây là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ ngân sách Nhà nước và túi tiền của người bệnh.

Nghị định 98/2021/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2022, hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, nơi mà chất lượng và giá cả trang thiết bị y tế luôn đi đôi với sự minh bạch.