Công tác đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức đóng vai trò then chốt trong việc quản lý, sử dụng và thực hiện các chế độ chính sách đối với đội ngũ nhân lực trong các đơn vị sự nghiệp công lập. Kể từ ngày 01/7/2026, quy trình này đã có những bước chuyển dịch mạnh mẽ khi Nghị định 233/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành. Việc đánh giá không còn mang tính chất "đến hẹn lại lên" vào dịp cuối năm, mà đã được chuẩn hóa thành một quy trình thường xuyên, liên tục và định lượng rõ ràng bằng điểm số.

1. Quy trình theo dõi, đánh giá viên chức thường xuyên: Không còn dồn vào cuối năm

Một trong những điểm mới nổi bật nhất của quy định hiện hành là việc tách bạch và chuẩn hóa hai khái niệm: "theo dõi, đánh giá" và "xếp loại chất lượng".

Theo quy định tại khoản 5 Điều 3 Nghị định 233/2026/NĐ-CP, theo dõi, đánh giá viên chức được định nghĩa như sau:

"Theo dõi, đánh giá viên chức là việc cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ, ghi nhận, xác nhận và chấm điểm viên chức theo tiêu chí chung và tiêu chí kết quả thực hiện nhiệm vụ, được tiến hành thường xuyên, liên tục theo tháng hoặc theo quý."

Trong khi đó, việc xếp loại chất lượng viên chức hằng năm sẽ được thực hiện trên cơ sở tổng hợp kết quả theo dõi, đánh giá thường xuyên này. Cụ thể, khoản 6 Điều 3 Nghị định 233/2026/NĐ-CP nêu rõ:

"Xếp loại chất lượng viên chức là việc cấp có thẩm quyền quyết định mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của viên chức trên cơ sở kết quả theo dõi, đánh giá hằng tháng hoặc hằng quý."

Cơ chế giao nhiệm vụ và thang điểm đánh giá

Để có cơ sở đánh giá chính xác, việc giao nhiệm vụ phải được thực hiện một cách khoa học. Theo khoản 1 Điều 13 Nghị định 233/2026/NĐ-CP, người đứng đầu đơn vị trực tiếp sử dụng viên chức sẽ căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của đơn vị, kế hoạch công tác và vị trí việc làm để phân công nhiệm vụ cụ thể. Nhiệm vụ được giao phải đảm bảo rõ ràng về số lượng, chất lượng và tiến độ hoàn thành.

Hệ thống đánh giá mới áp dụng thang điểm 100, được chia làm hai nhóm tiêu chí chính:

• Khung tiêu chí chung (Tối đa 30 điểm): Được thực hiện theo quy định tại Điều 10 Nghị định 233/2026/NĐ-CP và Phụ lục I ban hành kèm theo, bao gồm các nội dung về chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống, tác phong lề lối làm việc, ý thức tổ chức kỷ luật.
• Khung tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm vụ (Tối đa 70 điểm): Quy định tại Điều 11 Nghị định 233/2026/NĐ-CP. Nhóm tiêu chí này có sự phân hóa rõ rệt giữa hai đối tượng viên chức:
  • Đối với viên chức không giữ chức vụ quản lý: Đánh giá dựa trên số lượng, chất lượng và tiến độ thực hiện các công việc được giao.
  • Đối với viên chức giữ chức vụ quản lý: Ngoài các tiêu chí về công việc cá nhân, còn phải đánh giá kết quả hoạt động của đơn vị/lĩnh vực được giao phụ trách; năng lực quản lý, điều hành; khả năng quy tụ, đoàn kết nội bộ.

2. 4 mức xếp loại chất lượng viên chức hằng năm

Căn cứ vào tổng số điểm đạt được từ kết quả theo dõi thường xuyên trong năm, viên chức sẽ được xếp loại chất lượng theo một trong bốn mức quy định tại Điều 12 Nghị định 233/2026/NĐ-CP:

• Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Đạt từ 90 điểm trở lên. Đáng chú ý, để tránh tình trạng "cào bằng", tỷ lệ viên chức xếp loại mức này không vượt quá 20% tổng số viên chức được xếp loại Hoàn thành tốt nhiệm vụ trong cùng đơn vị. Trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập được đánh giá xuất sắc thì tỷ lệ này có thể cao hơn nhưng không quá 25%.
• Hoàn thành tốt nhiệm vụ: Đạt từ 70 điểm đến dưới 90 điểm.
• Hoàn thành nhiệm vụ: Đạt từ 50 điểm đến dưới 70 điểm.
• Không hoàn thành nhiệm vụ: Đạt dưới 50 điểm hoặc thuộc một trong các trường hợp đặc biệt như: bị kết luận suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống; vi phạm những điều đảng viên không được làm; bị kỷ luật hành chính từ khiển trách trở lên trong năm; hoặc để xảy ra tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng tại đơn vị do mình quản lý (đối với viên chức quản lý).

3. Thẩm quyền theo dõi, đánh giá và xếp loại chất lượng viên chức

Để đảm bảo tính khách quan và sát thực tế, thẩm quyền đánh giá được phân cấp rõ ràng theo nguyên tắc "ai sử dụng thì người đó đánh giá". Theo quy định tại Điều 13 Nghị định 233/2026/NĐ-CP:

• Người đứng đầu cơ quan quản lý đơn vị sự nghiệp công lập có thẩm quyền theo dõi, đánh giá và xếp loại đối với người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc.
• Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện theo dõi, đánh giá và xếp loại đối với cấp phó của mình, người đứng đầu các đơn vị cấu thành trực thuộc và toàn bộ viên chức thuộc phạm vi quản lý.
• Người đứng đầu đơn vị cấu thành chịu trách nhiệm theo dõi, đánh giá cấp phó và viên chức trực tiếp dưới quyền, sau đó báo cáo người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập quyết định xếp loại.

4. Thời điểm và trình tự thực hiện xếp loại chất lượng hằng năm

Thời điểm thực hiện đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức hằng năm được quy định rất chặt chẽ nhằm đảm bảo tính đồng bộ với công tác đánh giá Đảng viên và thi đua khen thưởng. Theo Điều 15 Nghị định 233/2026/NĐ-CP:

1. Thời hạn hoàn thành: Việc xếp loại chất lượng viên chức phải được tiến hành trước ngày 15/12 hằng năm. Đối với các đơn vị có tính chất đặc thù, thời hạn này có thể kéo dài nhưng phải hoàn thành trước ngày 15/01 năm sau. Riêng ngành giáo dục và đào tạo sẽ thực hiện theo hướng dẫn riêng của Bộ Giáo dục và Đào tạo để phù hợp với năm học.
2. Trình tự thực hiện: Quy trình gồm các bước tuần tự:
   • Viên chức tự đánh giá, nhận mức xếp loại chất lượng thông qua phiếu tự đánh giá.
   • Tổ chức cuộc họp tại bộ phận công tác để tập thể nhận xét, đóng góp ý kiến.
   • Cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định mức xếp loại chất lượng dựa trên điểm số tích lũy và ý kiến tập thể.
   • Thông báo kết quả bằng văn bản và công khai rộng rãi trong đơn vị, ưu tiên hình thức công khai trên môi trường điện tử nội bộ.

Việc đổi mới toàn diện công tác đánh giá theo Luật Viên chức 2025 và Nghị định hướng dẫn thi hành không chỉ giúp nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi viên chức mà còn là đòn bẩy thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong bối cảnh mới.