Nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về giáo dục ngay từ cơ sở, việc kiện toàn nhân sự phụ trách lĩnh vực giáo dục tại cấp xã đang được các địa phương đẩy mạnh triển khai. Đáng chú ý, nguồn nhân sự được xem xét không chỉ dừng lại ở đội ngũ công chức hiện có mà còn mở rộng rà soát đối với cả các thầy cô giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đủ tiêu chuẩn.

Mở rộng nguồn rà soát: Không chỉ giới hạn ở công chức cấp xã

Theo chỉ đạo tại điểm 4 mục 1 Công văn 8683/VPCP-TCCV của Văn phòng Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có nhiệm vụ chủ động rà soát nguồn nhân lực là nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và các nhân sự giàu kinh nghiệm trong ngành giáo dục trên địa bàn.

Trên cơ sở kết quả rà soát, đối với những cá nhân đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và điều kiện theo quy định của pháp luật, địa phương sẽ kịp thời xây dựng phương án sử dụng, điều động, biệt phái hoặc bố trí công tác phù hợp. Toàn bộ nhiệm vụ rà soát và hoàn thiện phương án nhân sự này cần được hoàn thành đúng tiến độ trong Quý III/2026.

Quy định này mở ra hướng đi linh hoạt nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự có chuyên môn sâu về giáo dục tại cơ sở, đồng thời tạo điều kiện phát huy năng lực thực tiễn của đội ngũ trí thức ngành giáo dục.

Mục tiêu then chốt: Bảo đảm 100% xã có công chức chuyên trách về giáo dục

Chủ trương rà soát, bố trí nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục về cấp xã gắn liền với nhiệm vụ trọng tâm được xác định tại điểm 1 mục 1 Công văn 8683/VPCP-TCCV. Theo đó, yêu cầu đặt ra là các địa phương phải bảo đảm tất cả các đơn vị hành chính cấp xã đều có nhân sự phụ trách lĩnh vực giáo dục và đào tạo trong Quý III/2026.

Trước đây, tại không ít địa phương, công tác quản lý giáo dục cấp xã thường được lồng ghép chung với các lĩnh vực văn hóa, xã hội khác theo quy định về cán bộ, công chức cơ sở, dẫn đến tình trạng quá tải hoặc thiếu tính chuyên sâu trong việc theo dõi, chỉ đạo các hoạt động giáo dục trên địa bàn. Việc bố trí công chức chuyên trách hoặc người có chuyên môn nghiệp vụ sư phạm vững vàng sẽ tạo bước chuyển biến căn bản trong công tác quản lý giáo dục tại địa phương.

Nguyên tắc thực hiện: Phải đúng thẩm quyền, tiêu chuẩn và vị trí việc làm

Mặc dù chủ trương cho phép xem xét đa dạng các nguồn nhân lực, văn bản chỉ đạo của Chính phủ cũng quán triệt rõ ràng nguyên tắc: việc sử dụng, điều động hoặc biệt phái không được thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành.

Cụ thể, quá trình kiện toàn đội ngũ phải tuân theo các nguyên tắc nền tảng sau:

• Đúng tiêu chuẩn, điều kiện: Cán bộ, giáo viên được lựa chọn phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn, khung năng lực và phẩm chất đạo đức theo quy định của Luật Giáo dục 2019 cũng như các quy định về quản lý viên chức và công chức.
• Căn cứ theo vị trí việc làm: Điểm 2 mục 1 Công văn yêu cầu việc bố trí nhân sự phải dựa trên nhu cầu thực tế của vị trí việc làm, khối lượng công việc phát sinh và đặc thù địa bàn của từng xã, phường, thị trấn nhằm tránh tình trạng lãng phí biên chế hoặc sắp xếp hình thức.
• Bảo đảm chế độ chính sách: Cán bộ quản lý và nhà giáo khi được điều động, biệt phái thực hiện nhiệm vụ mới được bảo đảm đầy đủ các quyền lợi về lương, phụ cấp công tác và các chế độ đãi ngộ theo quy định của Luật Viên chức 2025 và Luật Cán bộ, công chức năm 2025.

Lời khuyên và giải pháp đồng bộ cho chính quyền địa phương

Để việc điều động, biệt phái và bố trí nhà giáo về hỗ trợ công tác quản lý giáo dục tại cấp xã đạt hiệu quả thực chất, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần triển khai đồng bộ một số giải pháp:

1. Tổ chức rà soát khách quan, khoa học: Đánh giá toàn diện hồ sơ năng lực, nguyện vọng của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý trên địa bàn để lựa chọn đúng người, đúng việc.
2. Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng hành chính: Thường xuyên mở các lớp tập huấn kỹ năng quản lý nhà nước, thủ tục hành chính công cho đội ngũ giáo viên được biệt phái để nhanh chóng nắm bắt công việc tại UBND cấp xã.
3. Lắng nghe và tháo gỡ khó khăn kịp thời: Kịp thời nắm bắt tâm tư, giải quyết thỏa đáng các chế độ hỗ trợ đi lại, công tác phí cho nhân sự tăng cường, tạo động lực làm việc cống hiến lâu dài.

Chính sách điều động, biệt phái nhà giáo và cán bộ quản lý về công tác tại cấp xã được kỳ vọng sẽ nâng cao rõ rệt chất lượng giáo dục toàn diện tại cơ sở, góp phần xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, văn minh ngay từ cấp xã, phường.