Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành quy định mới nhằm hoàn thiện và đồng bộ phương thức đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT trên cả nước, áp dụng chính thức từ ngày 01/12/2026.

Ngày 16/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT và Quy định đánh giá học sinh THCS, THPT ban hành kèm theo Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm nhân văn hóa việc đánh giá, giảm áp lực thi cử và hiện đại hóa công tác quản lý giáo dục phổ thông.

Cấm tổ chức khảo sát, kiểm tra lại khi học sinh tiểu học chuyển cấp

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất đối với giáo dục tiểu học nằm ở quy định kiểm tra chuyển cấp. Cụ thể, tại Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT (sửa đổi điểm b khoản 2 Điều 6 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT), Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ: không tổ chức khảo sát, kiểm tra, đánh giá lại kết quả học tập đối với học sinh đã được công nhận hoàn thành chương trình tiểu học khi chuyển cấp.

Quy định này triệt tiêu tình trạng một số trường THCS tự tổ chức các kỳ thi khảo sát, kiểm tra 'đầu vào' hay 'tiền tiểu học' gây áp lực không cần thiết cho học sinh và phụ huynh. Việc công nhận hoàn thành chương trình tiểu học của nhà trường cấp dưới sẽ là căn cứ pháp lý đầy đủ và duy nhất để học sinh làm thủ tục nhập học cấp THCS.

Đánh giá học sinh khuyết tật dựa trên sự tiến bộ cá nhân

Tương tự như tinh thần nhân văn được quán triệt xuyên suốt trong ngành giáo dục, theo Điều 2 và Điều 17 Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT, việc đánh giá học sinh khuyết tật phải dựa trên sự tiến bộ của chính học sinh, tuyệt đối không so sánh với học sinh khác.

Đồng thời, đối với những môn học hoặc hoạt động giáo dục mà học sinh khuyết tật được miễn theo kế hoạch giáo dục cá nhân đã được phê duyệt, các em sẽ được miễn hoàn toàn việc kiểm tra, đánh giá đối với các môn học và hoạt động đó. Điều này tạo điều kiện thuận lợi và động lực tinh thần cho học sinh yếu thế hòa nhập môi trường học đường.

Sở Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung cho lớp 5, 9 và 12

Nhằm nâng cao chất lượng đánh giá diện rộng và đảm bảo mặt bằng chung về kiến thức, điểm e khoản 1 Điều 14 (được sửa đổi tại Điều 7) và khoản 5 Điều 16 (được bổ sung tại khoản 2 Điều 20) của Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT giao trách nhiệm cho Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong việc xây dựng, thẩm định và cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung đối với một số môn học ở các lớp cuối cấp bao gồm lớp 5, lớp 9 và lớp 12 do Sở chủ động lựa chọn.

Việc này hỗ trợ các cơ sở giáo dục chuẩn hóa đề thi, đồng thời làm căn cứ chuẩn xác để đánh giá chất lượng dạy và học thực tế giữa các địa phương trên địa bàn toàn tỉnh.

Thúc đẩy kiểm tra trên máy tính và quản lý bằng Học bạ số

Mô hình chuyển đổi số trong giáo dục tiếp tục được đẩy mạnh thông qua khoản 6 Điều 7 (được bổ sung tại Điều 15 Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT). Theo đó, các nhà trường được phép tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ bằng hình thức bài kiểm tra trên máy tính khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và phần mềm kiểm tra, đánh giá đạt chuẩn.

Bên cạnh đó, các Điều 1, Điều 3 và Điều 4 của Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT quy định cụ thể việc tổng hợp, cập nhật kết quả đánh giá học sinh tiểu học trực tiếp vào hệ thống Học bạ số. Hồ sơ đánh giá từng năm học chính thức bao gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Đối với khối trung học (THCS và THPT), Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT cũng bổ sung hệ thống quy định chặt chẽ về quản lý, lưu trữ và sử dụng Học bạ số, tạo sự thống nhất và liên thông dữ liệu trên toàn quốc.

Quy định về đánh giá lại môn học chưa đạt đối với học sinh trung học

Đối với học sinh cấp THCS và THPT, khoản 1 Điều 14 (sửa đổi tại Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT) làm rõ phương án xử lý đối với những trường hợp chưa đạt về học tập. Cụ thể, học sinh có kết quả rèn luyện cả năm đạt từ mức Đạt trở lên nhưng kết quả học tập ở mức Chưa đạt sẽ được nhà trường tổ chức cho đánh giá lại các môn học chưa đạt theo đúng quy định để có cơ hội cải thiện kết quả học tập.

Theo Điều 24 Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT, toàn bộ các quy định mới nêu trên sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/12/2026.