Đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, đảng viên và tập thể lãnh đạo quản lý hằng năm luôn là khâu then chốt nhưng cũng là bài toán khó nhất trong công tác cán bộ của hệ thống chính trị. Thực trạng nể nang, dĩ hòa vi quý, "ai cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ" từng khiến dư luận không khỏi băn khoăn về tính thực chất của công tác bình bầu, thi đua. Để khắc phục triệt để căn bệnh hình thức này, Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quy định 227-QĐ/TW với nhiều điểm đổi mới mang tính đột phá về phương pháp đánh giá và thang điểm xếp loại.

Đáng chú ý nhất, từ ngày 01/01/2027, ngưỡng điểm tối thiểu để một tập thể hoặc cá nhân được công nhận xếp loại ở mức "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" sẽ chính thức nâng lên 80 điểm, thay vì mức 70 điểm như trước đây. Sự thay đổi căn bản này đòi hỏi mỗi cán bộ, công chức, viên chức và đảng viên phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, thực sự hành động và tạo ra sản phẩm cụ thể, có thể đong đếm được.

1. Bước ngoặt căn bản: Tách rời tiêu chí chung và kết quả thực hiện nhiệm vụ

Trước đây, theo quy định tại Điều 10 Quy định 366-QĐ/TW năm 2025, toàn bộ việc đánh giá cán bộ và tổ chức đảng được tiến hành bằng phương thức lượng hóa tổng hợp trên thang điểm 100 dựa trên các khung tiêu chí tại phụ lục đính kèm. Cách chấm điểm gộp này trên thực tế đôi khi tạo ra kẽ hở: một cá nhân có kết quả chuyên môn khiêm tốn vẫn có thể dùng các điểm số về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống hay ý thức kỷ luật để "kéo" tổng điểm lên ngưỡng an toàn.

Nhận diện rõ bất cập đó, điểm 1.1 khoản 1 Điều 10 Quy định 227-QĐ/TW đã thiết lập một nguyên tắc đánh giá hoàn toàn mới: tách biệt nhóm tiêu chí chung khỏi điểm số thực hiện nhiệm vụ. Nhóm tiêu chí chung (bao gồm tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, tác phong lề lối làm việc, ý thức tổ chức kỷ luật) sẽ được đánh giá theo mức độ đáp ứng thực tế chứ không thực hiện chấm điểm hình thức. Kết quả đánh giá được phân định thành 4 mức xếp loại cụ thể:

• Thực hiện tốt: Bảo đảm đáp ứng đủ 100% tiêu chí quy định.
• Bảo đảm: Đáp ứng từ 90% đến dưới 100% tiêu chí quy định.
• Cơ bản bảo đảm: Đáp ứng từ 60% đến dưới 90% tiêu chí quy định.
• Không bảo đảm: Đáp ứng dưới 60% tiêu chí quy định.

Trong khi đó, thang điểm 100 tối đa giờ đây được dành trọn vẹn cho Nhóm kết quả thực hiện nhiệm vụ, bao gồm nhiệm vụ thường xuyên và các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá then chốt. Cấp có thẩm quyền sẽ ấn định tỷ trọng hoặc hệ số tương ứng nhưng bảo đảm tổng điểm tuyệt đối không vượt quá 100 điểm. Như vậy, nhóm tiêu chí chung đóng vai trò là "điều kiện cần" mang tính sàng lọc, còn điểm số thực thi nhiệm vụ chuyên môn là "điều kiện đủ" để phân định mức độ hoàn thành công việc.

2. Chuẩn xếp loại mới: Nâng từ 70 lên 80 điểm và điều kiện kèm theo nghiêm ngặt

Điểm nhấn đáng chú ý nhất tại Quy định 227-QĐ/TW chính là việc siết chặt các mốc điểm chuẩn để phân loại chất lượng đối với cả tập thể lẫn cá nhân. Khoảng cách giữa các mức độ hoàn thành nhiệm vụ được nới rộng và yêu cầu cao hơn hẳn so với Quy định 366-QĐ/TW năm 2025.

2.1. Đối với mức xếp loại "Hoàn thành tốt nhiệm vụ"

Căn cứ theo điểm 2.2 khoản 2 Điều 11 Quy định 227-QĐ/TW, để được công nhận hoàn thành tốt nhiệm vụ, đối tượng được đánh giá phải thỏa mãn đồng thời 3 điều kiện tiên quyết:

• Có tổng điểm kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn đạt từ 80 điểm trở lên (trên thang điểm 100).
• Nhóm tiêu chí chung phải được cấp có thẩm quyền đánh giá đạt từ mức Bảo đảm trở lên (tức đáp ứng từ 90% tiêu chí trở lên).
• Không có bất kỳ nhiệm vụ trọng tâm, then chốt nào bị trễ hạn hoặc không hoàn thành do nguyên nhân chủ quan.

Đối chiếu với quy định trước đây tại khoản 2 Điều 11 Quy định 366-QĐ/TW năm 2025, ngưỡng điểm hoàn thành tốt nhiệm vụ vốn chỉ dao động từ 70 đến dưới 90 điểm tổng hợp. Như vậy, việc tăng ngưỡng điểm sàn từ 70 lên 80 điểm – đồng thời điểm số này chỉ tính riêng cho phần việc chuyên môn thực chất – là một rào cản kỹ thuật rất lớn nhằm loại bỏ tư duy bằng lòng với mức làm việc cầm chừng.

2.2. Đối với mức xếp loại "Hoàn thành nhiệm vụ"

Tương tự, tại điểm 2.3 khoản 2 Điều 11 Quy định 227-QĐ/TW, mức điểm chuẩn cho nhóm đối tượng đạt mức "Hoàn thành nhiệm vụ" cũng được điều chỉnh tăng lên:

• Tổng điểm kết quả thực hiện nhiệm vụ phải đạt trong khoảng từ 60 điểm đến dưới 80 điểm.
• Nhóm tiêu chí chung phải đạt mức đánh giá từ Cơ bản bảo đảm trở lên (đáp ứng từ 60% tiêu chí trở lên).

Theo khoản 3 Điều 11 Quy định 366-QĐ/TW năm 2025, mức sàn trước kia chỉ yêu cầu từ 50 đến dưới 70 điểm. Mức tăng 10 điểm sàn này tiếp tục gửi đi thông điệp mạnh mẽ: những cá nhân hoặc tập thể có năng suất lao động yếu kém, chỉ đạt dưới 60 điểm thực hiện nhiệm vụ sẽ bị rơi thẳng xuống diện "Không hoàn thành nhiệm vụ".

3. Tình huống giả định: Cơ chế mới phân hóa năng lực cán bộ ra sao?

Để hình dung rõ nét sự khác biệt, hãy xét trường hợp của đồng chí Nguyễn Văn B – chuyên viên tại một ban Đảng trực thuộc tỉnh ủy. Trong năm đánh giá:

• Về phẩm chất, tư tưởng, đạo đức, đồng chí B chấp hành nghiêm kỷ luật và đạt 100% tiêu chí chung (Mức Thực hiện tốt).
• Về chuyên môn, do năng lực xử lý văn bản còn chậm trễ và chỉ hoàn thành các nhiệm vụ cơ bản, điểm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của đồng chí B đạt 76/100 điểm.

Nếu áp dụng cơ chế đánh giá cũ theo Quy định 366-QĐ/TW năm 2025, mức 76 điểm nằm gọn trong khung từ 70 đến dưới 90 điểm, đồng chí B dễ dàng được xếp loại "Hoàn thành tốt nhiệm vụ".

Tuy nhiên, khi bước sang năm 2027 áp dụng cơ chế của Quy định 227-QĐ/TW, dù tiêu chí chung đạt 100% nhưng vì điểm thực hiện nhiệm vụ chỉ đạt 76 điểm (chưa chạm ngưỡng tối thiểu 80 điểm), đồng chí B chỉ có thể được xếp loại ở mức "Hoàn thành nhiệm vụ". Ví dụ này chứng minh rằng phẩm chất đạo đức tốt là yêu cầu bắt buộc, nhưng hiệu quả công việc chuyên môn mới là thước đo quyết định vị thế xếp loại của cán bộ.

4. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp trong kỳ đánh giá năm 2026

Một câu hỏi được rất nhiều cấp ủy và cán bộ đặt ra hiện nay: Cơ chế mới này bắt đầu áp dụng từ khi nào và kỳ kiểm điểm, đánh giá chất lượng năm 2026 tới đây sẽ được thực hiện ra sao?

Căn cứ theo Điều 20 Quy định 227-QĐ/TW, các quy định và cơ chế tính điểm mới nêu trên sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027. Điều này đồng nghĩa với việc:

1. Đánh giá định kỳ năm 2026: Về tổng thể, việc kiểm điểm, đánh giá và xếp loại chất lượng tập thể, cá nhân cuối năm 2026 vẫn tiếp tục thực hiện theo các hướng dẫn hiện hành của Quy định 366-QĐ/TW năm 2025.
2. Quy định chuyển tiếp đối với tổ chức đảng: Theo khoản 2 Điều 19 Quy định 227, trường hợp việc thực hiện kiểm điểm, đánh giá, xếp loại năm 2026 đối với tổ chức đảng có sự điều chỉnh theo Quy định 208-QĐ/TW năm 2026 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng thì sẽ thực hiện theo văn bản hướng dẫn cụ thể của Ban Tổ chức Trung ương.

Việc Trung ương ấn định thời điểm hiệu lực từ đầu năm 2027 là bước đi thận trọng, tạo điều kiện cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức đảng ở mọi cấp có đủ thời gian chuẩn bị cơ sở dữ liệu, lượng hóa hệ thống chỉ tiêu giao việc và xây dựng quy chế chấm điểm nhiệm vụ thường xuyên, đột xuất một cách khoa học, khách quan trước khi bước vào cuộc đua thực chất từ năm 2027.