Đi làm việc tại nước ngoài theo hợp đồng (xuất khẩu lao động) là hướng đi được nhiều người lao động Việt Nam lựa chọn để cải thiện kinh tế gia đình. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất thường là chi phí ban đầu khá cao. Để hỗ trợ người dân, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH). Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về quy trình vay vốn đi xuất khẩu lao động cập nhật theo quy định pháp luật năm 2023.

1. Đối tượng và điều kiện được vay vốn ưu đãi năm 2023

Theo quy định tại Nghị định 61/2015/NĐ-CP và được sửa đổi bởi Nghị định 74/2019/NĐ-CP, các đối tượng sau đây được ưu tiên tiếp cận nguồn vốn vay:

1.1. Các nhóm đối tượng được vay vốn

• Người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo: Đây là nhóm đối tượng được ưu tiên hàng đầu với các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ nhất.
• Người dân tộc thiểu số: Nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc.
• Thân nhân của người có công với cách mạng: Theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công.
• Người lao động bị thu hồi đất: Bao gồm hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi đất nông nghiệp hoặc đất ở kết hợp kinh doanh mà phải di chuyển chỗ ở.
• Người lao động tại các huyện nghèo: Theo danh sách huyện nghèo được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từng thời kỳ.

1.2. Điều kiện để được phê duyệt khoản vay

Để được giải ngân vốn vay, người lao động cần đáp ứng các tiêu chuẩn cơ bản sau:

• Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự.
• Cư trú hợp pháp và ổn định tại địa phương nơi thực hiện thủ tục vay vốn.
• Đã ký kết hợp đồng đi làm việc ở nước ngoài với doanh nghiệp dịch vụ hoặc tổ chức sự nghiệp theo quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020.
• Có tài sản bảo đảm tiền vay (đối với các khoản vay lớn theo quy định).

2. Hạn mức và lãi suất vay vốn XKLĐ mới nhất

Chính sách tín dụng năm 2023 mang đến những ưu đãi đặc biệt về cả hạn mức lẫn lãi suất để giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động.

2.1. Mức cho vay tối đa

Theo hướng dẫn của NHCSXH, mức cho vay tối đa có thể lên đến 100% chi phí đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đã ký kết. Điều này giúp người lao động thuộc diện chính sách không phải lo lắng về việc huy động vốn đối ứng ban đầu.

2.2. Lãi suất vay ưu đãi

Lãi suất là yếu tố hấp dẫn nhất của chương trình này:

• Lãi suất thông thường: Bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo (hiện nay là 6,6%/năm).
• Lãi suất đặc biệt: Đối với người lao động tại các huyện nghèo là người dân tộc thiểu số hoặc thuộc hộ nghèo, mức lãi suất chỉ bằng 50% lãi suất hộ nghèo, tức là khoảng 3,3%/năm theo quy định tại Quyết định 27/2019/QĐ-TTg.
• Lãi suất nợ quá hạn: Được tính bằng 130% lãi suất khi cho vay.

3. Hồ sơ và quy trình thủ tục vay vốn tại Ngân hàng Chính sách

Quy trình vay vốn được thiết kế tinh gọn để hỗ trợ tối đa cho người dân, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa.

3.1. Thành phần hồ sơ cần chuẩn bị

Người lao động cần chuẩn bị các loại giấy tờ sau:

1. Giấy đề nghị vay vốn (theo mẫu của NHCSXH).
2. Bản sao có chứng thực Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân.
3. Bản sao có chứng thực Hộ chiếu còn thời hạn.
4. Bản sao có chứng thực Hợp đồng ký kết với doanh nghiệp đưa đi XKLĐ.
5. Văn bản ủy quyền (nếu có).
6. Giấy tờ chứng minh đối tượng ưu tiên (Giấy xác nhận hộ nghèo, Quyết định thu hồi đất, Giấy xác nhận thân nhân người có công...).

3.2. Quy trình giải ngân 4 bước

• Bước 1: Nộp hồ sơ: Khách hàng nộp hồ sơ trực tiếp tại trụ sở NHCSXH nơi cư trú.
• Bước 2: Thẩm định: Trong vòng 10 ngày làm việc, ngân hàng sẽ tiến hành thẩm định tính pháp lý và điều kiện của người vay.
• Bước 3: Ký hợp đồng: Sau khi có thông báo phê duyệt, hai bên tiến hành ký Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng bảo đảm tiền vay (nếu có).
• Bước 4: Giải ngân: Tiền vay được giải ngân trực tiếp cho người lao động hoặc chuyển khoản cho doanh nghiệp dịch vụ theo thỏa thuận.

4. Quy định về bảo đảm tiền vay (Thế chấp tài sản)

Một điểm lưu ý quan trọng là quy định về tài sản thế chấp:

Đối với mức vay từ 100 triệu đồng trở lên, khách hàng vay vốn phải có tài sản bảo đảm tiền vay theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Ngân hàng Chính sách Xã hội.

Tuy nhiên, đối với người lao động tại các huyện nghèo đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, chính sách thường cho phép vay không cần tài sản bảo đảm đối với các mức vay thấp hơn hoặc theo các chương trình thí điểm đặc thù của địa phương.

5. Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Khi thực hiện vay vốn đi XKLĐ, người lao động cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ tính pháp lý của doanh nghiệp đưa đi làm việc ở nước ngoài để tránh rủi ro "tiền mất tật mang".
• Sử dụng vốn vay đúng mục đích và có kế hoạch trả nợ rõ ràng từ nguồn lương gửi về.
• Thường xuyên giữ liên lạc với gia đình và ngân hàng để cập nhật tình hình làm việc tại nước ngoài.

Chính sách vay vốn đi xuất khẩu lao động năm 2023 thực sự là một điểm tựa vững chắc, giúp người lao động vượt qua rào cản tài chính để tìm kiếm cơ hội việc làm tốt hơn tại các thị trường quốc tế.