Trong các vụ án tranh chấp lao động, án phí luôn là vấn đề được các đương sự đặc biệt quan tâm. Việc xác định ai là người phải chịu án phí và mức thu cụ thể không chỉ giúp các bên dự tính được chi phí theo đuổi vụ kiện mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.

1. Nghĩa vụ chịu án phí lao động sơ thẩm

Theo quy định tại Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, nguyên tắc xác định nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm được thực hiện như sau:

• Đương sự phải chịu án phí đối với yêu cầu của họ không được Tòa án chấp nhận, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải chịu án phí sơ thẩm.
• Bị đơn phải chịu toàn bộ án phí lao động sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận.
• Nguyên đơn phải chịu toàn bộ án phí lao động sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn không được Tòa án chấp nhận.
• Trường hợp các bên đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án trước khi mở phiên tòa thì họ chỉ phải chịu 50% mức án phí quy định.

Đặc biệt, đối với các tranh chấp về bồi thường thiệt hại tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm thì người gây thiệt hại phải chịu án phí tương ứng với phần yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận.

2. Án phí lao động trong giai đoạn phúc thẩm

Nghĩa vụ chịu án phí phúc thẩm được quy định tại Điều 32 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Cụ thể:

• Đương sự kháng cáo phải chịu án phí phúc thẩm nếu Tòa án cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo.
• Trường hợp Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo thì đương sự kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm; Tòa án cấp phúc thẩm phải xác định lại nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm.
• Nếu đương sự rút kháng cáo trước khi mở phiên tòa phúc thẩm thì phải chịu 50% mức án phí phúc thẩm. Nếu rút tại phiên tòa thì phải chịu toàn bộ án phí phúc thẩm.

3. Các trường hợp người lao động được miễn án phí

Đây là quy định mang tính nhân văn nhằm hỗ trợ người lao động yếu thế. Theo điểm a khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, người lao động khởi kiện đòi lương, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, tiền bồi thường tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; giải quyết những vấn đề bồi thường thiệt hại hoặc vì bị sa thải, chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí.

"Điều 12. Những trường hợp được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí

1. Những trường hợp sau đây được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí:

a) Người lao động khởi kiện đòi tiền lương, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, tiền bồi thường về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; giải quyết những vấn đề bồi thường thiệt hại hoặc vì bị sa thải, chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật;"

4. Mức thu án phí lao động chi tiết (Cập nhật 2019)

Mức án phí lao động được chia thành hai loại: không có giá ngạch (không xác định được giá trị bằng tiền) và có giá ngạch (xác định được giá trị bằng tiền).

Việc nắm rõ các quy định về án phí giúp các bên chủ động hơn trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án. Đối với người lao động, hãy lưu ý các trường hợp được miễn án phí để bảo vệ quyền lợi tối đa của mình trong bối cảnh pháp luật lao động năm 2019.