Nhiều giáo viên sau khi hoàn thành chế độ hưu trí vẫn mong muốn tiếp tục cống hiện tri thức, kinh nghiệm cho sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên, vấn đề quyền lợi về tiền lương, phụ cấp thâm niên cũng như phụ cấp ưu đãi nghề khi ký hợp đồng làm việc sau nghỉ hưu luôn là thắc mắc lớn đối với cả người lao động lẫn cơ sở giáo dục.

1. Nhà giáo nghỉ hưu ký hợp đồng giảng dạy có được hưởng phụ cấp thâm niên, ưu đãi nghề?

Theo quy định chính thức tại Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 15/7/2026 (chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026), các quy định liên quan đến chế độ tiền lương, phụ cấp và quyền lợi đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu đã được làm rõ.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 6 Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT, tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác của nhà giáo nghỉ hưu ký hợp đồng toàn thời gian sẽ không áp dụng tự động hay mặc nhiên theo bảng lương, phụ cấp của viên chức, công chức như giai đoạn trước khi nghỉ hưu. Thay vào đó, các khoản này được xác định dựa trên:

• Thỏa thuận trực tiếp trong hợp đồng lao động giữa nhà giáo và cơ sở giáo dục;
• Quy định pháp luật lao động hiện hành có liên quan.

Đối với các khoản phụ cấp có tính chất đặc thù như phụ cấp thâm niên, phụ cấp ưu đãi nghề hay các chế độ hỗ trợ khác, việc chi trả được thực hiện dựa trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng. Điều này tạo cơ chế linh hoạt để các nhà trường chủ động ghi nhận trình độ chuyên môn, học hàm, học vị, kinh nghiệm thực tiễn vượt trội và mức độ đóng góp của nhà giáo cao tuổi đối với sự phát triển chung của đơn vị.

Bên cạnh đó, nghĩa vụ khấu trừ, nộp thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản thu nhập từ hợp đồng này sẽ thực hiện nghiêm túc theo quy định của pháp luật về tài chính và thuế hiện hành.

2. Quyền lợi toàn diện của giáo viên sau nghỉ hưu khi ký hợp đồng toàn thời gian

Bên cạnh vấn đề tiền lương và phụ cấp, khoản 2 Điều 6 Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT quy định đầy đủ và toàn diện 05 quyền lợi cơ bản đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu bao gồm:

1. Quyền về tài chính và thu nhập: Được nhận đầy đủ tiền lương, phụ cấp và các khoản đãi ngộ khác đúng theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và sản phẩm, kết quả công việc thực tế đạt được.
2. Quyền được tôn trọng và bảo vệ: Được bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm; bảo đảm môi trường làm việc bình đẳng, văn minh để tiếp tục phát triển hoạt động chuyên môn.
3. Thực hiện đầy đủ quyền chuyên môn của nhà giáo: Được bảo đảm các quyền về giảng dạy, nghiên cứu khoa học, tham gia hội đồng chuyên môn theo quy định chung của Luật Giáo dục 2019.
4. Quyền xét duyệt danh hiệu thi đua và chức danh: Được xem xét bổ nhiệm các chức danh giáo sư, phó giáo sư; xét tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú cùng các danh hiệu thi đua khác nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn pháp luật và quy chế của cơ sở giáo dục.
5. Quyền chấm dứt hợp đồng lao động: Có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Bộ luật Lao động 2019. Đồng thời, được ưu tiên thỏa thuận về thời hạn báo trước và thời điểm chấm dứt hợp đồng nhằm tránh xáo trộn kế hoạch giảng dạy của nhà trường.

3. Điều kiện bắt buộc để ký hợp đồng toàn thời gian đối với nhà giáo nghỉ hưu

Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT, để được ký kết hợp đồng giảng dạy toàn thời gian sau khi đã hoàn thành chế độ hưu trí, nhà giáo phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí tiêu chuẩn sau:

• Phẩm chất đạo đức: Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp tốt; không đang trong thời hạn bị xem xét xử lý kỷ luật; không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành hình phạt khác.
• Sức khỏe công tác: Đủ điều kiện sức khỏe làm việc do cơ quan y tế có thẩm quyền xác nhận, phù hợp với quy định về người lao động cao tuổi.
• Năng lực chuyên môn và công nghệ: Đạt tiêu chuẩn trình độ đào tạo, năng lực nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm; đặc biệt phải có khả năng ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy để đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục.
• Điều kiện của cơ sở giáo dục: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đặc thù do nhà trường quy định theo thực tế công việc.

Việc ký kết hợp đồng phải tuân thủ nghiêm túc các quy định của Bộ luật Lao động 2019. Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, việc giao kết hợp đồng còn phải thực hiện theo quy định tại Nghị định 235/2026/NĐ-CP về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập.

Lưu ý đặc biệt: Theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 6 Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT, mỗi nhà giáo sau khi nghỉ hưu chỉ được phép ký hợp đồng toàn thời gian với 01 cơ sở giáo dục duy nhất.

4. Trách nhiệm pháp lý của cơ sở giáo dục khi sử dụng nhà giáo nghỉ hưu

Khi tiến hành tuyển dụng và ký hợp đồng lao động với đội ngũ nhà giáo đã nghỉ hưu, cơ sở giáo dục có trách nhiệm:

• Bảo đảm tỷ lệ nhà giáo hợp đồng không vượt quá mức tối đa theo quy định pháp luật trong hoạt động giáo dục, đào tạo;
• Xác định chính xác thẩm quyền ký kết, tiến hành thẩm định kỹ lưỡng hồ sơ, bằng cấp, năng lực chuyên môn và tình trạng sức khỏe của nhà giáo;
• Đảm bảo các điều kiện làm việc, thực hiện chi trả tiền lương, phụ cấp đúng thời hạn và đầy đủ theo hợp đồng thỏa thuận;
• Tổ chức quản lý, phân công công việc, giám sát và đánh giá chất lượng giảng dạy định kỳ để làm cơ sở khen thưởng, tiếp tục hợp đồng hoặc thanh lý hợp đồng;
• Thực hiện công khai thông tin đội ngũ và báo cáo cơ quan quản lý chuyên môn theo quy định.

Nhìn chung, quy định mới đã tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tri thức cao tuổi trong ngành giáo dục đồng thời đảm bảo quyền lợi chính đáng cho các nhà giáo nghỉ hưu tiếp tục công tác.