Việc chuyển đổi sang hóa đơn điện tử là một bước tiến quan trọng trong lộ trình số hóa nền kinh tế Việt Nam. Đặc biệt, đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng với đặc thù giao dịch số lượng lớn và liên tục, Bộ Tài chính đã ban hành những hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn cho các tổ chức tín dụng.

Căn cứ pháp lý mới nhất về hóa đơn điện tử

Ngày 17/9/2021, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 78/2021/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là quy định về thời điểm lập hóa đơn đối với dịch vụ ngân hàng.

Thời điểm lập hóa đơn điện tử dịch vụ ngân hàng

Theo quy định tại khoản 3 Điều 6 Thông tư 78/2021/TT-BTC, thời điểm lập hóa đơn điện tử đối với dịch vụ ngân hàng được xác định như sau:

"Trường hợp cung cấp dịch vụ ngân hàng, ngày lập hóa đơn thực hiện định kỳ theo hợp đồng giữa hai bên kèm bảng kê hoặc chứng từ khác có xác nhận của hai bên, nhưng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng phát sinh hoạt động cung cấp dịch vụ;"

Quy định này giúp các ngân hàng chủ động hơn trong việc chốt dữ liệu giao dịch với khách hàng theo định kỳ tháng, thay vì phải lập hóa đơn ngay tại thời điểm phát sinh từng giao dịch nhỏ lẻ, gây áp lực lớn lên hệ thống công nghệ thông tin.

Trường hợp đặc thù cần đối soát dữ liệu với bên thứ ba

Đối với các dịch vụ ngân hàng phát sinh thường xuyên với số lượng lớn và cần thời gian đối soát dữ liệu giữa ngân hàng với các bên thứ ba (như tổ chức thanh toán, tổ chức thẻ quốc tế), Thông tư 78/2021/TT-BTC cũng đưa ra hướng dẫn linh hoạt:

• Thời điểm lập hóa đơn: Là thời điểm hoàn thành việc đối soát dữ liệu giữa các bên.
• Thời hạn chậm nhất: Không quá ngày 10 của tháng sau tháng phát sinh dịch vụ.

Đây là một điểm tháo gỡ kỹ thuật cực kỳ quan trọng, bởi thực tế các giao dịch thẻ quốc tế thường có độ trễ trong việc xác nhận dữ liệu giữa ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán và các tổ chức như Visa hay Mastercard.

Lộ trình áp dụng và các quy định liên quan

Bên cạnh thời điểm lập hóa đơn, Thông tư 78/2021/TT-BTC còn quy định nhiều nội dung quan trọng khác mà doanh nghiệp cần lưu ý:

• Ký hiệu mẫu số và hóa đơn: Hướng dẫn chi tiết cách đặt ký hiệu để phân biệt các loại hóa đơn điện tử có mã và không có mã của cơ quan thuế.
• Xử lý sai sót: Quy trình cụ thể khi phát hiện hóa đơn điện tử đã gửi cơ quan thuế nhưng có sai sót về thông tin người mua, mã số thuế hoặc số tiền.
• Hóa đơn từ máy tính tiền: Quy định về việc khởi tạo hóa đơn điện tử từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.

Lộ trình thực hiện: Thông tư 78/2021/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2022. Tuy nhiên, các địa phương có đủ điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin có thể triển khai sớm hơn theo lộ trình của Tổng cục Thuế.

Việc nắm vững các quy định về thời điểm lập hóa đơn không chỉ giúp ngân hàng tuân thủ đúng pháp luật mà còn giúp khách hàng (doanh nghiệp) có căn cứ chính xác để kê khai, khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào một cách hợp lệ.