Căn cứ quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, dịp lễ Quốc khánh người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong thời gian 02 ngày (gồm ngày 02/9 Dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau). Đối với các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp lựa chọn lịch nghỉ vào ngày 01 và 02/9, câu hỏi được nhiều người lao động quan tâm nhất hiện nay là quyền lợi tiền lương khi đi làm vào những ngày này được tính thế nào và thực hư con số 800% lương ra sao.

Thực hư cách tính người lao động nhận ít nhất 800% lương khi đi làm dịp Quốc khánh

Theo nguyên tắc tính lương làm thêm giờ quy định tại điểm c khoản 1 Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm thêm giờ vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương được trả ít nhất bằng 300% đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm. Đáng chú ý, mức 300% này chưa bao gồm tiền lương của chính ngày nghỉ lễ đối với người lao động hưởng lương theo ngày.

Như vậy, khi người lao động được người sử dụng lao động huy động đi làm vào ban ngày của ngày nghỉ lễ Quốc khánh, cơ cấu tiền lương chi trả trong mỗi ngày làm việc sẽ bao gồm hai khoản tiền pháp lý riêng biệt:

• 100% tiền lương của ngày nghỉ lễ: Đây là khoản tiền lương người lao động mặc nhiên được hưởng nguyên lương theo luật định dù có đi làm hay nghỉ ngơi.
• Ít nhất 300% tiền lương làm thêm giờ: Khoản tiền trả thêm cho công sức làm việc vào ngày nghỉ lễ được bảo đảm theo chế độ bảo vệ quyền lợi người lao động.

Do đó, tổng mức tiền lương thực tế mà người lao động nhận được cho mỗi ngày làm việc ban ngày vào dịp Quốc khánh đạt ít nhất 400% lương. Nếu người lao động đi làm trọn vẹn cả 02 ngày nghỉ lễ (ngày 01/9 và ngày 02/9), tổng số tiền lương nhận về cho 02 ngày này sẽ là: 400% × 2 ngày = 800% tiền lương của một ngày làm việc bình thường.

Thông tin "đi làm ngày 01 và 02/9 nhận tổng cộng ít nhất 800% lương" hoàn toàn chuẩn xác về mặt pháp lý khi tính gộp cả 02 ngày nghỉ lễ, không phải là mức chi trả 800% cho từng ngày riêng lẻ.

Làm thêm giờ vào ban đêm dịp nghỉ lễ: Mức lương chạm ngưỡng 980%

Trong thực tế sản xuất và kinh doanh theo ca kíp liên tục, nhiều người lao động phải làm việc vào khung giờ đêm. Quy định tại Điều 106 Bộ luật Lao động 2019 xác định giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đêm đến 06 giờ sáng ngày hôm sau.

Căn cứ khoản 2 Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, khoản 3 Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 cùng hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP, chế độ tiền lương làm thêm giờ ban đêm trong ngày nghỉ lễ được tính lũy tiến bao gồm:

• Tiền lương làm thêm giờ vào ngày lễ: ít nhất 300%;
• Tiền lương làm việc vào ban đêm: thêm ít nhất 30%;
• Tiền lương tính thêm do làm thêm giờ vào ban đêm của ngày nghỉ lễ: thêm 20% của đơn giá ban ngày (tức 20% × 300% = 60%).

Tổng tỷ lệ tiền lương làm thêm ban đêm ngày lễ là: 300% + 30% + 60% = 390%. Khi cộng cùng 100% tiền lương ngày lễ có hưởng lương, người lao động làm thêm ca đêm sẽ nhận được ít nhất 490% lương cho mỗi ngày. Nếu làm việc trọn vẹn ca đêm ở cả 2 ngày lễ 01/9 và 02/9, tổng mức thù lao nhận được lên tới 980% tiền lương của một ngày làm việc bình thường.

Ví dụ minh họa chi tiết về số tiền thực nhận

Để bạn đọc dễ dàng hình dung, hãy xem xét trường hợp cụ thể của người lao động có mức lương ngày tiêu chuẩn là 300.000 đồng/ngày (tương ứng 37.500 đồng/giờ cho ngày công chuẩn 8 tiếng):

1. Trường hợp làm việc ca ngày: Người lao động nhận 300% làm thêm (900.000 đồng) + 100% lương lễ (300.000 đồng) = 1.200.000 đồng/ngày. Nếu làm việc cả 02 ngày nghỉ lễ, số tiền thực lĩnh là 2.400.000 đồng (tương ứng 800%).
2. Trường hợp làm việc ca đêm đủ 8 giờ: Tiền lương làm thêm ban đêm là 390% × 37.500 đồng × 8 giờ = 1.170.000 đồng. Cộng với 300.000 đồng lương ngày lễ, tổng thu nhập đạt 1.470.000 đồng/ngày (490%). Khi đi làm cả 02 đêm lễ, người lao động nhận tổng cộng 2.940.000 đồng (tương ứng 980%).

Doanh nghiệp có quyền ép buộc người lao động đi làm ngày lễ không?

Nhiều người lao động lo ngại tình trạng bị người sử dụng lao động bắt buộc phải tăng ca trong kỳ nghỉ lễ. Về vấn đề này, Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ ràng rằng doanh nghiệp chỉ được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi có sự đồng ý tự nguyện của người lao động về thời gian, địa điểm cũng như công việc cụ thể.

Doanh nghiệp tuyệt đối không có quyền ép buộc hoặc đe dọa kỷ luật người lao động từ chối đi làm ngày Quốc khánh, trừ các trường hợp đặc biệt không cần sự đồng ý theo quy định tại Điều 108 Bộ luật Lao động 2019 (chẳng hạn như thực hiện lệnh động viên an ninh quốc phòng hoặc khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh khẩn cấp).

Hành vi ép buộc làm thêm giờ trái pháp luật hoặc không bảo đảm quyền lợi nghỉ lễ tết cho người lao động sẽ bị xử lý nghiêm khắc căn cứ theo Điều 18 Nghị định 12/2022/NĐ-CP và khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động là cá nhân (từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với tổ chức) nếu huy động người lao động làm thêm giờ mà không có sự đồng ý.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân (từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với tổ chức) nếu vi phạm quy định về việc bảo đảm cho người lao động nghỉ lễ, tết.

Cần phân biệt rõ các khoản chi trả nêu trên là tiền lương làm thêm giờ theo luật, hoàn toàn tách biệt với tiền thưởng dịp Quốc khánh do doanh nghiệp tự nguyện ban hành theo quy chế nội bộ. Người lao động và người sử dụng lao động cần nắm vững quy định để bảo đảm quyền và nghĩa vụ hợp pháp trong suốt kỳ nghỉ lễ.