Trong thị trường lao động hiện nay, việc người lao động rời đi rồi sau đó quyết định quay trở lại "đầu quân" cho công ty cũ (thường được gọi là nhân sự Boomerang) không còn là chuyện hiếm gặp. Tuy nhiên, một vấn đề pháp lý phát sinh khiến cả người sử dụng lao động và người lao động băn khoăn là: Liệu một người đã từng làm việc, đã hiểu rõ văn hóa và quy trình của công ty thì có bắt buộc phải trải qua giai đoạn thử việc một lần nữa hay không?

Người lao động quay lại công ty cũ vẫn cần tuân thủ các quy trình tuyển dụng mới (ảnh minh họa)

1. Quay về làm ở công ty cũ, có phải thử việc lại?

Về nguyên tắc, khi người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động trước đó, mọi quyền và nghĩa vụ giữa hai bên đã kết thúc. Khi quay trở lại, đây được coi là một lần giao kết hợp đồng mới hoàn toàn. Pháp luật lao động hiện hành không có quy định miễn trừ thử việc cho đối tượng là người lao động cũ.

Theo quy định tại Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 về thử việc:

1. Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động hoặc giao kết hợp đồng thử việc bằng việc giao kết hợp đồng thử việc.

2. Không áp dụng thử việc đối với người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

Như vậy, việc thử việc hay không phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa người lao động và công ty. Nếu công ty nhận thấy người lao động cũ vẫn đảm bảo được năng lực và không cần kiểm tra tay nghề, hai bên có thể trực tiếp ký hợp đồng lao động chính thức. Ngược lại, nếu công ty muốn đánh giá lại sự phù hợp của người lao động trong bối cảnh mới, họ hoàn toàn có quyền yêu cầu thử việc.

Thực tế cho thấy, dù là người cũ nhưng sau một thời gian vắng bóng, các quy trình vận hành, công nghệ hoặc nhân sự tại công ty có thể đã thay đổi. Do đó, việc thử việc lại giúp cả hai bên có thời gian thích nghi và tái hòa nhập hiệu quả hơn.

2. Thời gian thử việc tối đa khi trở lại công ty cũ là bao lâu?

Dù là người cũ hay người mới, khi đã thỏa thuận thử việc, người sử dụng lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt giới hạn về thời gian quy định tại Điều 25 Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể:

• Không quá 180 ngày: Đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.
• Không quá 60 ngày: Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên.
• Không quá 30 ngày: Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
• Không quá 06 ngày làm việc: Đối với các công việc khác.

Lưu ý quan trọng: Người sử dụng lao động chỉ được phép yêu cầu thử việc 01 lần duy nhất đối với một công việc. Nếu người lao động quay lại làm đúng vị trí cũ mà trước đây đã thử việc đạt yêu cầu, việc bắt thử việc lại lần 2 cho cùng một vị trí đó đôi khi có thể gây tranh cãi về mặt thiện chí, dù luật không cấm việc thỏa thuận lại từ đầu khi ký hợp đồng mới.

Việc ký kết hợp đồng thử việc phải đảm bảo đúng thời gian luật định (ảnh minh họa)

3. Quyền lợi về lương trong thời gian thử việc

Một trong những vấn đề người lao động quan tâm nhất khi quay lại công ty cũ là mức lương thử việc. Theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.

Đối với nhân sự cũ có kinh nghiệm, thông thường các doanh nghiệp có thể thỏa thuận mức lương thử việc cao hơn, thậm chí là 100% lương chính thức để thu hút họ quay trở lại. Tuy nhiên, pháp luật chỉ bảo vệ mức sàn tối thiểu là 85%.

4. Chế tài xử phạt nếu công ty vi phạm quy định thử việc

Tại thời điểm năm 2022, các hành vi vi phạm về thử việc sẽ bị xử lý theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Cụ thể, Điều 10 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi:

• Yêu cầu thử việc quá 01 lần đối với một công việc.
• Thử việc quá thời gian quy định.
• Trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương của công việc đó.

Ngoài việc bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc trả đủ tiền lương cho người lao động nếu có hành vi trả lương thấp hơn quy định.

Tóm lại, việc có phải thử việc khi quay lại công ty cũ hay không hoàn toàn phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa bạn và người sử dụng lao động trên tinh thần tự nguyện và tuân thủ các giới hạn của Bộ luật Lao động 2019.