Trong bối cảnh nền kinh tế năm 2018 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động thông qua tổ chức Công đoàn trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, không ít đơn vị vẫn còn lúng túng trong việc xác định mức đóng và thời gian nộp kinh phí công đoàn, dẫn đến những rủi ro pháp lý không đáng có.

Căn cứ pháp lý và mức đóng kinh phí công đoàn năm 2018

Theo quy định tại Luật Công đoàn 2012 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 191/2013/NĐ-CP, mức đóng kinh phí công đoàn được áp dụng thống nhất cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Điều 4 Nghị định 191/2013/NĐ-CP quy định:
"Mức đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động."

Một điểm cực kỳ quan trọng mà các kế toán doanh nghiệp cần lưu ý trong năm 2018 là sự thay đổi về quỹ tiền lương đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH). Kể từ ngày 01/01/2018, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc bao gồm: mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động. Do đó, quỹ tiền lương làm căn cứ tính 2% kinh phí công đoàn cũng sẽ tăng lên tương ứng so với các năm trước.

Đại diện doanh nghiệp và Công đoàn thảo luận về kế hoạch tài chính năm 2018 (ảnh minh họa)

Đối tượng và phương thức nộp kinh phí công đoàn

Nhiều doanh nghiệp lầm tưởng rằng nếu chưa thành lập Công đoàn cơ sở thì không phải đóng kinh phí này. Tuy nhiên, theo Điều 26 Luật Công đoàn 2012, tất cả các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đều có nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn, bất kể đã có tổ chức công đoàn tại chỗ hay chưa.

Thời gian và địa điểm nộp

• Thời gian: Doanh nghiệp thực hiện đóng kinh phí công đoàn mỗi tháng một lần cùng thời điểm đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.
• Địa điểm: Nộp tại Liên đoàn lao động quận, huyện hoặc Công đoàn các khu công nghiệp, khu chế xuất nơi doanh nghiệp đặt trụ sở hoặc theo phân cấp quản lý của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Riêng đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có chu kỳ sản xuất kinh doanh đặc thù, có thể đăng ký với tổ chức công đoàn để đóng theo quý hoặc theo chu kỳ sản xuất.

Chế tài xử phạt vi phạm về đóng kinh phí công đoàn

Việc chậm đóng, đóng không đủ hoặc không đóng kinh phí công đoàn không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động mà còn khiến doanh nghiệp đối mặt với những án phạt hành chính nặng nề. Cụ thể, Nghị định 88/2015/NĐ-CP đã quy định các mức phạt như sau:

• Phạt từ 12% đến dưới 15% tổng số tiền phải đóng (tối đa 75.000.000 đồng) đối với hành vi chậm đóng, đóng không đúng mức hoặc không đủ số người.
• Phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền phải đóng (tối đa 75.000.000 đồng) đối với hành vi không đóng kinh phí công đoàn cho toàn bộ người lao động.

Bên cạnh việc nộp phạt, doanh nghiệp còn buộc phải nộp đủ số tiền kinh phí còn thiếu cộng với tiền lãi tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước tại thời điểm xử phạt.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp các doanh nghiệp chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính công đoàn năm 2018, góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa và bền vững.