Trong bối cảnh thị trường lao động có nhiều biến động, đặc biệt là từ khi Bộ luật Lao động 2019 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2021, các quy định về hợp đồng và bảo hiểm xã hội đã có những thay đổi căn bản. Một trong những thắc mắc phổ biến của người lao động là liệu làm công việc thời vụ có được tham gia và hưởng trợ cấp thất nghiệp hay không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết dựa trên các quy định pháp luật mới nhất tính đến tháng 09/2021.

Lao động làm thời vụ có bắt buộc phải đóng bảo hiểm thất nghiệp?

Công việc thời vụ thường được hiểu là những công việc có tính chất tạm thời, ngắn hạn hoặc theo một dự án nhất định. Trước đây, theo quy định cũ, các bên thường ký kết "hợp đồng mùa vụ". Tuy nhiên, kể từ năm 2021, Bộ luật Lao động 2019 đã bãi bỏ loại hình hợp đồng này, chỉ còn lại hai loại: Hợp đồng lao động không xác định thời hạn và Hợp đồng lao động xác định thời hạn.

Căn cứ theo quy định tại Điều 43 Luật Việc làm 2013, đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp bao gồm:

"1. Người lao động phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp khi làm việc theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc như sau:

a) Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc không xác định thời hạn;

b) Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc xác định thời hạn;

c) Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng."

Như vậy, dù làm công việc thời vụ nhưng nếu người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên thì cả người lao động và người sử dụng lao động đều có trách nhiệm đóng bảo hiểm thất nghiệp. Đối với các hợp đồng dưới 03 tháng, pháp luật hiện hành chưa bắt buộc tham gia loại hình bảo hiểm này.

Điều kiện để người lao động thời vụ được hưởng trợ cấp thất nghiệp

Việc đóng bảo hiểm là điều kiện cần, nhưng để thực sự nhận được tiền trợ cấp khi nghỉ việc, người lao động thời vụ phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe tại Điều 49 Luật Việc làm 2013. Cụ thể:

• Chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật: Trừ các trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật hoặc đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hàng tháng.
• Thời gian đóng bảo hiểm: Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động. Đây là rào cản lớn nhất đối với lao động thời vụ vì tính chất công việc thường ngắn hơn 12 tháng. Tuy nhiên, thời gian đóng này được cộng dồn từ nhiều hợp đồng khác nhau.
• Nộp hồ sơ đúng hạn: Trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, người lao động phải nộp hồ sơ tại Trung tâm dịch vụ việc làm.
• Chưa tìm được việc làm: Sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ mà vẫn chưa có việc làm mới.

Đang nhận trợ cấp thất nghiệp mà đi làm thời vụ có bị cắt tiền không?

Đây là vấn đề mà nhiều người quan tâm khi muốn kiếm thêm thu nhập trong thời gian chờ việc chính thức. Theo quy định tại Nghị định 61/2020/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 28/2015/NĐ-CP), người lao động sẽ bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu thuộc trường hợp "Có việc làm".

Người lao động được xác định là có việc làm khi:

• Đã giao kết hợp đồng lao động (kể cả hợp đồng thời vụ) có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.
• Có quyết định tuyển dụng hoặc bổ nhiệm.
• Đã thông báo với Trung tâm dịch vụ việc làm về việc có việc làm.

Do đó, nếu bạn đang hưởng trợ cấp mà ký hợp đồng làm thời vụ từ 01 tháng trở lên, bạn phải thông báo cho cơ quan bảo hiểm trong vòng 03 ngày làm việc để dừng hưởng trợ cấp. Những tháng chưa nhận sẽ được bảo lưu cho lần sau. Nếu không thông báo, người lao động có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và buộc hoàn trả số tiền đã nhận sai quy định.

Lời khuyên cho người lao động

Người lao động làm công việc thời vụ cần chủ động yêu cầu người sử dụng lao động ký kết hợp đồng bằng văn bản nếu thời gian làm việc từ 01 tháng trở lên để bảo vệ quyền lợi của mình. Đồng thời, hãy giữ lại sổ bảo hiểm xã hội và các quyết định thôi việc để làm căn cứ cộng dồn thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp, đảm bảo đủ điều kiện hưởng trợ cấp khi cần thiết.

Trên đây là những giải đáp chi tiết về vấn đề làm thời vụ có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Hy vọng thông tin này giúp ích cho quý độc giả trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình theo đúng quy định pháp luật năm 2021.