Trong bối cảnh các vụ hỏa hoạn diễn biến phức tạp, việc nắm vững danh mục các cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao là trách nhiệm sống còn của mỗi doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh. Theo quy định tại Nghị định 79/2014/NĐ-CP, cơ quan Cảnh sát Phòng cháy và chữa cháy (PCCC) có trách nhiệm xây dựng phương án chữa cháy cụ thể cho các đối tượng đặc thù này.

1. Nhóm cơ sở giáo dục và y tế quy mô lớn

Pháp luật đặc biệt chú trọng đến các khu vực tập trung đông người, đặc biệt là những đối tượng yếu thế như học sinh và bệnh nhân. Cụ thể, danh mục bao gồm:

• Cơ sở giáo dục: Học viện, trường đại học, cao đẳng, trung cấp, dạy nghề và phổ thông có khối tích từ 25.000 m³ trở lên. Đối với bậc mầm non, nhà trẻ, quy định áp dụng cho các cơ sở có từ 06 nhóm, lớp trở lên.
• Cơ sở y tế: Các bệnh viện cấp tỉnh, Bộ, ngành; nhà điều dưỡng và các cơ sở khám chữa bệnh khác có quy mô từ 100 giường bệnh trở lên.

2. Trung tâm văn hóa, thể thao và giải trí

Đây là những nơi có mật độ người tập trung cực cao trong thời gian ngắn, do đó yêu cầu về an toàn cháy nổ được đặt lên hàng đầu theo Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001:

• Trung tâm hội nghị, nhà hát, rạp chiếu phim có sức chứa từ 800 chỗ ngồi trở lên.
• Nhà thi đấu thể thao trong nhà (từ 1.000 chỗ) và sân vận động (từ 20.000 chỗ).
• Vũ trường, cơ sở giải trí có khối tích từ 2.000 m³ trở lên.
• Bảo tàng, thư viện, di tích lịch sử cấp huyện trở lên.

3. Khu vực thương mại và hạ tầng giao thông

Các điểm nút giao thương và vận tải luôn tiềm ẩn rủi ro cháy nổ do khối lượng hàng hóa và phương tiện lớn:

• Chợ kiên cố cấp huyện; trung tâm thương mại, siêu thị có diện tích gian hàng từ 2.000 m² hoặc khối tích từ 10.000 m³.
• Cảng hàng không, cảng biển, bến xe cấp tỉnh; bãi đỗ xe từ 500 ô tô hoặc gara từ 200 xe.
• Nhà ga hành khách và ga hàng hóa đường sắt cấp I.

4. Nhà chung cư và trụ sở làm việc cao tầng

Với xu hướng đô thị hóa năm 2020, các tòa nhà cao tầng thuộc diện quản lý nghiêm ngặt bao gồm:

• Nhà chung cư, khách sạn, nhà nghỉ cao từ 10 tầng trở lên.
• Các công trình cao từ 5 đến 9 tầng nhưng có khối tích từ 25.000 m³ trở lên.
• Trụ sở cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện trở lên hoặc trụ sở doanh nghiệp từ 10 tầng trở lên.

5. Cơ sở sản xuất công nghiệp và kho tàng nguy hiểm

Đây là nhóm có nguy cơ cháy nổ trực tiếp từ quy trình sản xuất:

• Cơ sở sản xuất có hạng nguy hiểm cháy, nổ A, B với diện tích từ 2.000 m² hoặc khối tích từ 10.000 m³.
• Kho vũ khí, vật liệu nổ, dầu mỏ, khí đốt và các sản phẩm hóa dầu.
• Cửa hàng xăng dầu có trữ lượng từ 101 m³ trở lên; cửa hàng khí đốt từ 500 kg trở lên.
• Nhà máy nhiệt điện (từ 100 MW), thủy điện (từ 200 MW) và trạm biến áp từ 200 KV.

Trích dẫn Phụ lục II Nghị định 79/2014/NĐ-CP: Danh mục cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao do cơ quan Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy có trách nhiệm xây dựng phương án chữa cháy.

6. Khu dân cư tập trung nguy cơ cao

Không chỉ các tổ chức, pháp luật còn quy định về các khu dân cư có đặc điểm:

• Tổ dân phố đô thị có từ 30 nhà liên kề chuyên sản xuất, kinh doanh hàng dễ cháy.
• Thôn, bản có từ 50 nhà làm bằng vật liệu dễ cháy hoặc làng nghề có từ 25 nhà sản xuất hàng dễ cháy.

Việc xác định đúng vị thế của cơ sở trong danh mục này giúp chủ đầu tư và người đứng đầu cơ sở chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong việc thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu và diễn tập phương án PCCC, nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản.