Việc quyết toán thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các doanh nghiệp có quy mô lớn, sở hữu nhiều cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc tại các tỉnh, thành phố khác nhau luôn đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong khâu phân bổ nghĩa vụ thuế. Để giúp kế toán thực hiện đúng quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm năm 2019, bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách lập Phụ lục tính nộp thuế TNDN của doanh nghiệp có các cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc (Mẫu số 03-8/TNDN).

1. Căn cứ pháp lý và đối tượng áp dụng năm 2019

Tại thời điểm năm 2019, việc phân bổ thuế TNDN được thực hiện theo quy định tại Thông tư 156/2013/TT-BTC và được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 151/2014/TT-BTC.

Theo quy định tại Điều 13 Thông tư 151/2014/TT-BTC (sửa đổi Điều 12 Thông tư 156/2013/TT-BTC), doanh nghiệp có cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc tại địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác với nơi doanh nghiệp đóng trụ sở chính thì khi nộp thuế TNDN, doanh nghiệp nộp tại trụ sở chính và phân bổ cho các địa phương nơi có cơ sở sản xuất.

2. Nguyên tắc phân bổ số thuế TNDN phải nộp

Số thuế TNDN phải nộp cho địa phương nơi có cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc được xác định bằng số thuế TNDN phải nộp của doanh nghiệp trong kỳ nhân (x) với tỷ lệ chi phí của cơ sở sản xuất phụ thuộc với tổng chi phí của doanh nghiệp.

Công thức xác định cụ thể như sau:

Số thuế TNDN phân bổ cho địa phương = Số thuế TNDN phải nộp của toàn doanh nghiệp x (Tổng chi phí của cơ sở sản xuất tại địa phương / Tổng chi phí của toàn doanh nghiệp)

Trong đó, các số liệu về chi phí được xác định căn cứ vào số liệu quyết toán thuế của năm trước liền kề hoặc số liệu thực tế của năm quyết toán nếu doanh nghiệp mới thành lập.

3. Hướng dẫn chi tiết cách điền Phụ lục 03-8/TNDN

Phụ lục này được nộp kèm theo Tờ khai quyết toán thuế TNDN mẫu 03/TNDN. Dưới đây là cách xác định các chỉ tiêu chính:

• Chỉ tiêu [05]: Tổng số thuế phải nộp trên tờ khai quyết toán. Đây là số liệu lấy từ chỉ tiêu [G] trên mẫu 03/TNDN.
• Cột [10] - Tỷ lệ phân bổ (%): Được xác định bằng Tổng chi phí của cơ sở sản xuất phụ thuộc chia cho Tổng chi phí của toàn doanh nghiệp.
• Cột [11] đến [14]: Số thuế đã tạm phân bổ từng quý trong năm. Kế toán căn cứ vào các chứng từ nộp thuế tạm tính hàng quý để điền vào đây.
• Cột [16] - Phân bổ tổng số thuế phải nộp cả năm: Lấy Chỉ tiêu [05] nhân với Tỷ lệ tại cột [10].
• Cột [17] - Phân bổ số thuế chênh lệch sau quyết toán: Là số thuế còn phải nộp thêm hoặc số thuế nộp thừa tại địa phương sau khi quyết toán (Cột [16] trừ Cột [15]).

4. Những lưu ý quan trọng khi thực hiện phân bổ

Doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau để tránh rủi ro pháp lý theo quy định tại Thông tư 78/2014/TT-BTC:

• Cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc phải là đơn vị có hoạt động sản xuất thực tế, không bao gồm các văn phòng đại diện, kho hàng hoặc đơn vị chỉ thực hiện khâu thương mại.
• Việc xác định chi phí để tính tỷ lệ phân bổ phải đảm bảo tính hợp lý, hợp lệ theo quy định của Luật Thuế TNDN.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm tự xác định số thuế phân bổ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của số liệu.

Việc thực hiện đúng quy trình lập Phụ lục 03-8/TNDN không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng nghĩa vụ ngân sách tại các địa phương mà còn giúp tối ưu hóa công tác quản lý tài chính, tránh các khoản phạt chậm nộp không đáng có trong quá trình thanh kiểm tra thuế sau này.