Đợt sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục nghề nghiệp đang tạo ra những thay đổi lớn đối với đội ngũ viên chức, người lao động trong ngành. Một trong những băn khoăn lớn nhất của cán bộ làm công tác phụ trợ hiện nay là: Liệu khi chuyển đổi vị trí việc làm mới nhưng chưa đạt chuẩn trình độ, họ có bị cắt giảm ngay hay không?

Để tháo gỡ vướng mắc này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 37/2026/NQ-CP quy định rõ ràng, nhân văn nhưng cũng đầy tính kỷ cương về chính sách đối với đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục sau khi sáp nhập cơ sở giáo dục.

1. Quy định định mức bố trí nhân sự hỗ trợ giáo dục khi sáp nhập trường

Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị quyết 37/2026/NQ-CP, định mức bố trí nhân sự hỗ trợ giáo dục tại các trường học công lập được xác định rõ như sau:

• Vị trí dùng chung: Kế toán, văn thư, thủ quỹ được bố trí dùng chung cho toàn bộ cơ sở giáo dục (bao gồm trường chính, điểm trường và phân hiệu), mỗi vị trí được bố trí 01 người. Riêng vị trí kế toán đối với loại hình trường có học sinh bán trú, nội trú quy mô lớn từ 40 lớp trở lên được bố trí tối đa 02 người.
• Vị trí riêng biệt: Các công việc như thiết bị, thí nghiệm, thư viện, giáo vụ, tư vấn học sinh, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật, công nghệ thông tin (hoặc quản trị công sở), y tế trường học được bố trí riêng cho trường chính và mỗi phân hiệu (mỗi vị trí 01 người).
• Cơ chế kiêm nhiệm linh hoạt: Căn cứ tình hình thực tế, cơ quan quản lý trực tiếp có thẩm quyền quyết định việc bố trí một người đảm nhận một hoặc nhiều vị trí việc làm phù hợp với năng lực chuyên môn để tối ưu hóa bộ máy.

2. Lộ trình 36 tháng để hoàn thiện tiêu chuẩn vị trí việc làm mới

Phương án xử lý đối với nhân sự dôi dư hoặc chuyển đổi chức danh công việc được quy định chi tiết tại khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 37/2026/NQ-CP. Theo đó, nhân sự hỗ trợ giáo dục chưa đạt chuẩn trình độ đào tạo, bồi dưỡng của vị trí mới sẽ không bị cắt giảm ngay lập tức mà được trao cơ hội để đi học tập nâng chuẩn.

"Trường hợp chưa đáp ứng tiêu chuẩn trình độ đào tạo, bồi dưỡng của vị trí việc làm mới thì giữ mã số, chức danh và hệ số lương đang được hưởng. Khi đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng của vị trí việc làm mới sau sắp xếp thì bổ nhiệm chức danh và xếp lương theo vị trí việc làm đó hoặc bố trí bậc nghề nghiệp theo quy định.

Trong thời hạn 03 năm (36 tháng) kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành, nhân sự hỗ trợ giáo dục phải đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng, năng lực chuyên môn nghiệp vụ theo yêu cầu của vị trí việc làm mới; nếu không đáp ứng thì thực hiện chế độ thôi việc hoặc nghỉ hưu, tinh giản biên chế theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp cần thiết do cấp trên trực tiếp xem xét, quyết định;"

— Theo điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 37/2026/NQ-CP —

Như vậy, pháp luật quy định độ trễ thời gian 36 tháng (03 năm) kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực để nhân sự tích cực chủ động học tập, bồi dưỡng. Trong suốt thời gian này, quyền lợi về lương và phụ cấp cũ vẫn được giữ nguyên, giúp người lao động yên tâm công tác.

3. Những trường hợp ngoại lệ bắt buộc phải đạt chuẩn ngay

Mặc dù mở ra cơ chế linh hoạt 36 tháng cho phần lớn các chức danh, Chính phủ cũng đặt ra quy định kiểm soát vô cùng chặt chẽ đối với hai vị trí mang tính chất chuyên môn nghiệp vụ đặc thù là Kế toán và Y tế trường học:

• Vị trí Y tế trường học: Theo điểm b khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 37/2026/NQ-CP, tuyệt đối không bố trí nhân sự vào vị trí y tế trường học nếu không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn y tế. Quy định này nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe và tính mạng cho học sinh.
• Vị trí Kế toán: Theo điểm c khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 37/2026/NQ-CP, không bố trí người không đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc thuộc trường hợp cấm làm kế toán vào vị trí này để bảo đảm tính minh bạch tài chính công.

4. Cơ hội chuyển sang vị trí nhà giáo hoặc giải quyết tinh giản biên chế

Ngoài việc được sắp xếp vào các chức danh hỗ trợ giáo dục còn thiếu, điểm d khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 37/2026/NQ-CP mở ra một hướng đi rất thuận lợi cho cán bộ hỗ trợ: Nếu cá nhân đạt trình độ chuẩn đào tạo của nhà giáo và đạt yêu cầu về năng lực chuyên môn nghiệp vụ thì có thể được xem xét bố trí ngay vào vị trí việc làm nhà giáo đứng lớp.

Đối với số lượng nhân sự hỗ trợ giáo dục dôi dư còn lại không thể sắp xếp hoặc sau 36 tháng không đạt chuẩn trình độ, các cơ quan chức năng sẽ áp dụng chính sách giải quyết thôi việc, nghỉ hưu hoặc tinh giản biên chế theo quy định tại điểm đ khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 37/2026/NQ-CP và Nghị định 154/2025/NĐ-CP.

Lời khuyên thiết thực cho nhân sự hỗ trợ giáo dục sau sáp nhập

Nhằm chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp và thăng tiến nghề nghiệp trong đợt sắp xếp này, đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục cần lưu ý những điểm quan trọng sau:

1. Rà soát chứng chỉ và bằng cấp: Đối chiếu ngay trình độ bản thân với tiêu chuẩn vị trí việc làm mới được giao để lên kế hoạch học tập bù đắp khoảng trống tri thức.
2. Đăng ký học bồi dưỡng sớm: Tận dụng khoảng thời gian 36 tháng được bảo lưu chức danh và giữ nguyên lương để tham gia các khóa đào tạo chuẩn hóa do cơ quan, đơn vị tổ chức.
3. Nắm vững các chế độ chính sách: Trong trường hợp dôi dư thuộc diện tinh giản, cần tìm hiểu kỹ chế độ trợ cấp tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP để bảo đảm quyền lợi thỏa đáng.