Ngày 22/08/2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế cho các quy định cũ từ năm 2007 và 2009, nhằm xây dựng đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Hệ thống 5 tiêu chuẩn và 15 tiêu chí chuẩn nghề nghiệp

Theo quy định tại Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT, chuẩn nghề nghiệp giáo viên được cấu thành từ 05 tiêu chuẩn với 15 tiêu chí cụ thể, bao quát toàn bộ các khía cạnh hoạt động của một nhà giáo hiện đại:

1. Tiêu chuẩn về Phẩm chất nhà giáo

Tiêu chuẩn này nhấn mạnh vào việc tuân thủ các quy định và rèn luyện đạo đức, phong cách nhà giáo. Bao gồm 02 tiêu chí:

• Tiêu chí 1: Đạo đức nhà giáo. Yêu cầu thực hiện nghiêm túc các quy định về đạo đức, có tinh thần tự học, tự rèn luyện.
• Tiêu chí 2: Phong cách nhà giáo. Tập trung vào tác phong làm việc mẫu mực, có ảnh hưởng tốt đến học sinh và đồng nghiệp.

2. Tiêu chuẩn về Phát triển chuyên môn, nghiệp vụ

Đây là tiêu chuẩn cốt lõi, yêu cầu giáo viên phải nắm vững chuyên môn và thành thạo nghiệp vụ sư phạm. Bao gồm 05 tiêu chí:

• Tiêu chí 3: Phát triển chuyên môn bản thân.
• Tiêu chí 4: Xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục.
• Tiêu chí 5: Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục.
• Tiêu chí 6: Kiểm tra, đánh giá học sinh.
• Tiêu chí 7: Tư vấn và hỗ trợ học sinh.

3. Tiêu chuẩn về Xây dựng môi trường giáo dục

Yêu cầu giáo viên tham gia xây dựng môi trường an toàn, lành mạnh và dân chủ. Bao gồm 03 tiêu chí:

• Tiêu chí 8: Xây dựng văn hóa nhà trường.
• Tiêu chí 9: Thực hiện quyền dân chủ trong nhà trường.
• Tiêu chí 10: Phòng, chống bạo lực học đường.

4. Tiêu chuẩn về Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Nhấn mạnh vai trò kết nối của giáo viên trong việc giáo dục học sinh. Bao gồm 03 tiêu chí:

• Tiêu chí 11: Hợp tác với cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh.
• Tiêu chí 12: Phối hợp thực hiện hoạt động dạy học.
• Tiêu chí 13: Phối hợp thực hiện giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh.

5. Tiêu chuẩn về Năng lực bổ trợ

Đáp ứng yêu cầu của thời đại số và hội nhập quốc tế. Bao gồm 02 tiêu chí:

• Tiêu chí 14: Sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc.
• Tiêu chí 15: Ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng thiết bị công nghệ.

Quy trình và chu kỳ đánh giá giáo viên

Việc đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp không chỉ là thủ tục hành chính mà là căn cứ để xây dựng lộ trình bồi dưỡng. Quy trình đánh giá bao gồm 3 bước:

1. Giáo viên tự đánh giá.
2. Đồng nghiệp trong tổ chuyên môn góp ý.
3. Người đứng đầu cơ sở giáo dục thực hiện đánh giá và thông báo kết quả.

Về chu kỳ, giáo viên tự đánh giá mỗi năm một lần vào cuối năm học. Tuy nhiên, người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông sẽ tổ chức đánh giá chính thức theo chu kỳ hai năm một lần.

Điều 11. Chu kỳ đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

1. Giáo viên tự đánh giá theo chu kỳ một năm một lần vào cuối năm học.

2. Người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức đánh giá giáo viên theo chu kỳ hai năm một lần vào cuối năm học.

Kết quả đánh giá sẽ được xếp thành 4 loại: Tốt, Khá, Đạt và Chưa đạt. Đây là cơ sở quan trọng để xét chọn giáo viên cốt cán và thực hiện các chế độ chính sách đối với nhà giáo trong thời gian tới.

Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/10/2018.