Thành lập doanh nghiệp là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất trong hành trình khởi nghiệp. Tuy nhiên, với loại hình có cấu trúc phức tạp như công ty cổ phần, các cổ đông sáng lập thường gặp không ít khó khăn trong việc tiếp cận các quy định pháp luật mới nhất. Đặc biệt, trong bối cảnh tháng 07/2018, khi Quyết định 27/2018/QĐ-TTg về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam vừa chính thức có hiệu lực, việc nắm bắt các lưu ý dưới đây là vô cùng cấp thiết.

Các doanh nhân cần chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ pháp lý khi thành lập công ty cổ phần (ảnh minh họa)

1. Hiểu đúng về bản chất Công ty cổ phần theo quy định hiện hành

Theo quy định tại Điều 110 Luật Doanh nghiệp 2014, công ty cổ phần là một loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, trong đó vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Điểm đặc trưng nhất của loại hình này là khả năng huy động vốn linh hoạt thông qua việc phát hành cổ phiếu ra công chúng.

"1. Công ty cổ phần là doanh nghiệp, trong đó: a) Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần; b) Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là 03 và không hạn chế số lượng tối đa..."

Bên cạnh đó, theo Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, công ty cổ phần chỉ chính thức có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Điều này đồng nghĩa với việc mọi giao dịch nhân danh công ty trước thời điểm này đều tiềm ẩn rủi ro pháp lý nếu không được xử lý đúng quy định về hợp đồng trước đăng ký kinh doanh.

2. 6 lưu ý trọng yếu khi đăng ký thành lập công ty cổ phần

2.1. Số lượng và điều kiện của cổ đông

Pháp luật quy định công ty cổ phần phải có ít nhất 03 cổ đông. Tuy nhiên, không phải ai cũng có quyền thành lập doanh nghiệp. Theo Điều 18 Luật Doanh nghiệp 2014, các đối tượng như cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, công an nhân dân (trừ người được cử đại diện phần vốn nhà nước) đều bị cấm thành lập và quản lý doanh nghiệp.

2.2. Ngành nghề kinh doanh và Hệ thống mã ngành mới 2018

Đây là điểm cực kỳ quan trọng cần lưu ý trong thời điểm này. Kể từ ngày 06/07/2018, doanh nghiệp khi đăng ký thành lập mới phải áp dụng mã ngành theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg. Việc sử dụng mã ngành cũ theo Quyết định 10/2007/QĐ-TTg sẽ dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại, gây mất thời gian.

Thảo luận kỹ về ngành nghề kinh doanh giúp doanh nghiệp định hướng phát triển bền vững (ảnh minh họa)

Ngoài ra, doanh nghiệp cần phân biệt rõ ngành nghề kinh doanh tự do và ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Đối với các ngành có điều kiện về vốn pháp định (như kinh doanh bất động sản, dịch vụ bảo vệ...), vốn điều lệ đăng ký không được thấp hơn mức vốn pháp định quy định.

2.3. Vốn điều lệ và thời hạn góp vốn

Nhiều chủ doanh nghiệp có tâm lý đăng ký vốn điều lệ thật cao để "làm đẹp" hồ sơ năng lực. Tuy nhiên, Điều 112 Luật Doanh nghiệp 2014 quy định rất rõ về thời hạn thanh toán cổ phần:

"1. Các cổ đông phải thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp..."

Nếu sau 90 ngày không góp đủ vốn, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục điều chỉnh giảm vốn điều lệ trong vòng 30 ngày tiếp theo. Việc chậm trễ có thể dẫn đến các mức xử phạt hành chính nặng nề.

2.4. Cách đặt tên doanh nghiệp để tránh trùng lặp

Tên công ty cổ phần phải bao gồm hai thành tố: Loại hình doanh nghiệp và Tên riêng. Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ trên Hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia để tránh đặt tên trùng hoặc gây nhầm lẫn. Lưu ý không sử dụng tên cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang hoặc các từ ngữ vi phạm thuần phong mỹ tục để đặt tên riêng cho công ty.

2.5. Trụ sở chính và quy định về nhà chung cư

Trụ sở chính phải là địa chỉ cụ thể trên lãnh thổ Việt Nam. Một lưu ý quan trọng là doanh nghiệp tuyệt đối không được đặt trụ sở tại căn hộ chung cư có mục đích để ở hoặc nhà tập thể. Điều này đã được quy định rõ tại Luật Nhà ở và các văn bản hướng dẫn thi hành.

2.6. Người đại diện theo pháp luật

Khác với các quy định cũ, Luật Doanh nghiệp 2014 cho phép công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Điều này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong điều hành, nhưng cũng đòi hỏi Điều lệ công ty phải quy định cực kỳ chi tiết về quyền và nghĩa vụ của từng người để tránh chồng chéo hoặc tranh chấp sau này.

Kết luận

Việc thành lập công ty cổ phần trong năm 2018 mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thách thức về mặt pháp lý. Việc tuân thủ đúng các quy định từ khâu chuẩn bị hồ sơ không chỉ giúp doanh nghiệp nhanh chóng đi vào hoạt động mà còn tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào, doanh nghiệp nên tham vấn ý kiến của các chuyên gia pháp lý để đảm bảo quyền lợi tối ưu.