(Ảnh minh họa: Chuyên gia tư vấn về các quy định thuế nhà thầu cho nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam)

Thuế nhà thầu nước ngoài (Foreigner Contractor Tax - FCT) là một cơ chế thuế đặc thù của Việt Nam, áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Tính đến thời điểm tháng 03/2023, việc thực hiện nghĩa vụ thuế này được điều chỉnh chủ yếu bởi Thông tư 103/2014/TT-BTC và các quy định về quản lý thuế tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.

1. Thuế nhà thầu nước ngoài là gì?

Về bản chất, thuế nhà thầu không phải là một sắc thuế độc lập mà là sự kết hợp của nhiều loại thuế khác nhau nhằm thu thuế từ các thực thể nước ngoài không có tư cách pháp nhân đầy đủ tại Việt Nam nhưng lại phát sinh thu nhập tại đây.

1.1 Khái niệm và phạm vi áp dụng

Theo quy định, nhà thầu nước ngoài bao gồm các tổ chức nước ngoài (có hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam) và cá nhân nước ngoài (là đối tượng cư trú hoặc không cư trú thuế) có hoạt động kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.

Nghĩa vụ thuế của nhà thầu nước ngoài thường bao gồm:

• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Áp dụng đối với dịch vụ hoặc dịch vụ gắn với hàng hóa được tiêu dùng tại Việt Nam.
• Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Áp dụng đối với thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.
• Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN): Áp dụng nếu nhà thầu là cá nhân kinh doanh.

1.2 Thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế

Nghĩa vụ thuế nhà thầu phát sinh ngay khi có thu nhập được trả cho nhà thầu nước ngoài. Theo Điều 1 Thông tư 103/2014/TT-BTC, các trường hợp chịu thuế bao gồm:

• Cung cấp dịch vụ hoặc dịch vụ gắn với hàng hóa tại Việt Nam.
• Phân phối hàng hóa tại Việt Nam hoặc cung cấp hàng hóa theo các điều kiện thương mại mà người bán chịu rủi ro liên quan đến hàng hóa vào đến lãnh thổ Việt Nam.
• Thu nhập từ bản quyền, phí dịch vụ kỹ thuật, lãi tiền vay phát sinh tại Việt Nam.

Việc kê khai và tính toán thuế nhà thầu đòi hỏi sự chính xác về tỷ giá và ngành nghề kinh doanh (ảnh minh họa)

2. Thuế suất thuế nhà thầu nước ngoài năm 2023

Mức thuế suất áp dụng cho nhà thầu nước ngoài phụ thuộc vào phương pháp tính thuế và ngành nghề kinh doanh cụ thể. Trong bối cảnh năm 2023, các doanh nghiệp cần lưu ý đến các quy định về giảm thuế GTGT (nếu có) theo các nghị quyết hỗ trợ kinh tế.

2.1 Thuế suất Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Tỷ lệ (%) thuế TNDN tính trên doanh thu tính thuế được quy định cụ thể cho từng lĩnh vực:

• Dịch vụ, cho thuê máy móc thiết bị, bảo hiểm: 5%
• Xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu: 1%
• Xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu: 2%
• Hoạt động sản xuất, vận tải, thương mại: 1%
• Chuyển nhượng chứng khoán, bản quyền: 10% (riêng bản quyền có thể áp dụng mức khác tùy hiệp định).

2.2 Thuế suất Thuế Giá trị gia tăng (GTGT)

Tỷ lệ (%) để tính thuế GTGT trên doanh thu đối với các ngành kinh doanh:

• Dịch vụ, cho thuê máy móc thiết bị, bảo hiểm: 5%
• Xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu: Không biệt tách được giá trị hàng hóa thì tính 3% trên toàn bộ doanh thu.
• Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa: 3%
• Các hoạt động kinh doanh khác: 2%

Đặc biệt, cần lưu ý Thông tư 13/2023/TT-BTC có hiệu lực từ tháng 02/2023 đã có những hướng dẫn bổ sung về thuế GTGT, ảnh hưởng đến cách xác định giá trị gia tăng đối với một số loại hình dịch vụ đặc thù.

3. Các phương pháp tính thuế và điều kiện khấu trừ

Hiện nay, pháp luật quy định 03 phương pháp nộp thuế cho nhà thầu nước ngoài:

3.1 Phương pháp khấu trừ (Phương pháp kê khai)

Nhà thầu nước ngoài nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế TNDN trên cơ sở kê khai doanh thu, chi phí để xác định thu nhập chịu thuế (thuế suất 20%). Điều kiện áp dụng:

• Có cơ sở thường trú tại Việt Nam hoặc là đối tượng cư trú thuế tại Việt Nam.
• Thời hạn thực hiện hợp đồng từ 183 ngày trở lên.
• Áp dụng chế độ kế toán Việt Nam và đã đăng ký thuế, được cấp mã số thuế.

3.2 Phương pháp trực tiếp (Phương pháp ấn định tỷ lệ)

Đây là phương pháp phổ biến nhất. Bên Việt Nam có trách nhiệm khấu trừ số thuế GTGT và thuế TNDN theo tỷ lệ ấn định trên doanh thu trước khi thanh toán cho nhà thầu nước ngoài. Số thuế này sau đó được bên Việt Nam nộp vào ngân sách nhà nước thay cho nhà thầu.

3.3 Phương pháp hỗn hợp

Nhà thầu đăng ký nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ nhưng nộp thuế TNDN theo tỷ lệ ấn định trên doanh thu tính thuế.

"Nhà thầu nước ngoài, Nhà thầu phụ nước ngoài không đáp ứng được một trong các điều kiện nêu tại Điều 8 Mục 2 Chương II thì Bên Việt Nam nộp thay thuế cho Nhà thầu nước ngoài, Nhà thầu phụ nước ngoài theo hướng dẫn tại Điều 11, Điều 12, Điều 13 Mục 3 Chương II."
(Trích dẫn quy định tại Thông tư 103/2014/TT-BTC)

4. Lời khuyên pháp lý cho doanh nghiệp

Để tránh các rủi ro về truy thu thuế và phạt chậm nộp, các doanh nghiệp Việt Nam khi ký kết hợp đồng với đối tác nước ngoài cần:

1. Xác định rõ giá hợp đồng là giá Net (chưa bao gồm thuế) hay giá Gross (đã bao gồm thuế).
2. Thực hiện đăng ký mã số thuế nhà thầu trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng theo Thông tư 80/2021/TT-BTC.
3. Kiểm tra các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và quốc gia của nhà thầu để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế.

Mọi vấn đề còn vướng mắc về thuế nhà thầu nước ngoài hoặc các thủ tục kê khai thuế năm 2023, quý khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ giải đáp kịp thời và chính xác nhất.