Nhu cầu mở rộng không gian sống bằng cách xây thêm tầng là mong muốn chính đáng của nhiều gia đình. Tuy nhiên, không ít chủ nhà vì chủ quan hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã tự ý thi công mà không xin phép, dẫn đến những hậu quả pháp lý đáng tiếc. Vậy theo quy định hiện hành, việc nâng tầng có bắt buộc phải xin giấy phép xây dựng hay không?

Xây thêm tầng có bắt buộc phải xin giấy phép xây dựng?

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ khi xây mới hoàn toàn mới cần xin phép, còn việc sửa chữa trên nền nhà cũ thì không. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 30 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020, đối với các trường hợp nhà ở riêng lẻ mà khi xây dựng mới phải có giấy phép xây dựng, thì khi thực hiện sửa chữa, cải tạo làm thay đổi kết cấu chịu lực hoặc quy mô công trình (như xây thêm tầng) cũng bắt buộc phải xin giấy phép xây dựng trước khi khởi công.

Việc nâng tầng làm thay đổi đáng kể tải trọng và kết cấu an toàn của toàn bộ ngôi nhà cũng như ảnh hưởng đến các công trình lân cận. Do đó, cơ quan quản lý nhà nước cần thẩm định kỹ lưỡng hồ sơ kỹ thuật để đảm bảo an toàn chung.

Hồ sơ và thủ tục "chuẩn chỉnh" để được cấp phép nâng tầng

Để quá trình xin phép diễn ra thuận lợi, chủ đầu tư cần chuẩn bị 02 bộ hồ sơ theo quy định tại Điều 59 Nghị định 175/2024/NĐ-CP. Cụ thể, hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp giấy phép sửa chữa, cải tạo: Theo mẫu số 01 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này.
• Giấy tờ hợp pháp về đất đai: Sổ đỏ, sổ hồng hoặc các giấy tờ tương đương theo quy định tại Điều 53 Nghị định 175/2024/NĐ-CP.
• Bản vẽ hiện trạng và ảnh chụp: Bản vẽ các bộ phận công trình dự kiến cải tạo và ảnh chụp hiện trạng (tối thiểu 10x15cm) của công trình và các nhà lân cận.
• Hồ sơ thiết kế sửa chữa: Phải do đơn vị có năng lực thực hiện, đảm bảo an toàn kết cấu.

Sau khi chuẩn bị đủ hồ sơ, chủ nhà nộp tại Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi có công trình. Thời gian giải quyết thông thường là không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu quá trình thẩm định cho thấy hồ sơ chưa đạt yêu cầu, cơ quan chức năng sẽ thông báo bằng văn bản để chủ đầu tư bổ sung, hoàn thiện.

Rủi ro pháp lý khi "xây lén" thêm tầng

Đừng vì muốn tiết kiệm thời gian hay chi phí mà chấp nhận rủi ro xây dựng trái phép. Mức xử phạt hiện nay là rất nặng. Căn cứ khoản 7 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP, hành vi tổ chức thi công xây dựng không có giấy phép sẽ bị xử phạt như sau:

"7. Xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng như sau: a) Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ; b) Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc công trình xây dựng khác..."

Bên cạnh việc nộp phạt, chủ đầu tư còn buộc phải dừng thi công và thực hiện thủ tục xin cấp phép trong thời hạn quy định. Nếu không được cấp phép hoặc công trình không phù hợp với quy hoạch, chủ nhà sẽ buộc phải tháo dỡ phần công trình vi phạm. Đây là thiệt hại kinh tế cực lớn mà bất kỳ ai cũng nên tránh.

Lời khuyên từ chuyên gia: Trước khi có ý định nâng tầng, hãy liên hệ với các đơn vị tư vấn thiết kế để khảo sát hệ thống móng, cột hiện tại và chủ động thực hiện các thủ tục pháp lý. Việc tuân thủ đúng Luật Xây dựng 2014 và các văn bản hướng dẫn không chỉ giúp bạn yên tâm thi công mà còn bảo vệ giá trị tài sản lâu dài của gia đình.