Tội giết người là một trong những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến quyền cơ bản nhất của con người là quyền được sống. Pháp luật Việt Nam luôn có những chế tài nghiêm khắc nhất đối với hành vi này, từ phạt tù có thời hạn đến tù chung thân hoặc tử hình.

1. Khung hình phạt đối với tội giết người theo quy định mới nhất

Căn cứ quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), mức hình phạt đối với tội giết người được phân chia thành hai khung hình phạt chính dựa trên tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi.

Khung hình phạt cao nhất: Từ 12 năm tù đến tử hình

Pháp luật áp dụng mức phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình đối với người phạm tội thuộc một trong các trường hợp có tính chất đặc biệt nguy hiểm như:

• Giết từ 02 người trở lên hoặc giết người dưới 16 tuổi;
• Giết phụ nữ mà biết là có thai hoặc giết người đang thi hành công vụ;
• Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng hoặc thầy giáo, cô giáo của mình;
• Thực hiện hành vi một cách man rợ, có tính chất côn đồ, có tổ chức hoặc vì động cơ đê hèn;
• Tái phạm nguy hiểm hoặc giết người để thực hiện/che giấu một tội phạm khác.

Như vậy, án tử hình chỉ được áp dụng đối với những trường hợp phạm tội thuộc khung hình phạt này khi xét thấy tính chất vụ án đặc biệt nghiêm trọng, người phạm tội không còn khả năng cải tạo.

Khung hình phạt thông thường: Từ 07 đến 15 năm tù

Đối với các trường hợp giết người không có các tình tiết định khung tăng nặng nêu trên, người phạm tội sẽ bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Đây là khung hình phạt áp dụng cho các vụ án giết người có tính chất ít nghiêm trọng hơn so với khung 1.

2. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại về dân sự

Bên cạnh hình phạt tù, người phạm tội còn phải thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho phía nạn nhân. Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người xâm phạm tính mạng của người khác phải bồi thường toàn bộ thiệt hại thực tế phát sinh.

Cụ thể, tại Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, các khoản chi phí bồi thường bao gồm:

- Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe trước khi chết;
- Chi phí hợp lý cho việc mai táng;
- Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho người thân thích của nạn nhân.

Mức bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

3. Hình phạt bổ sung và các quy định liên quan

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội giết người còn có thể bị áp dụng các hình phạt bổ sung như cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm. Đặc biệt, hành vi chuẩn bị phạm tội giết người cũng có thể bị xử lý hình sự với mức phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Việc hiểu rõ các quy định pháp luật không chỉ giúp mỗi cá nhân tự điều chỉnh hành vi mà còn góp phần bảo vệ công lý và trật tự an toàn xã hội.